Ảnh hưởng của phơi nhiễm và nơi cư trú đối với bệnh hen suyễn (phần 2)

0
0

(VNMedia) - Có nhiều phơi nhiễm ở đô thị góp phần gây ra bệnh hen suyễn ở trẻ em, bao gồm tiếp xúc với các chất gây dị ứng từ sâu bệnh, nấm mốc, nội độc tố và ô nhiễm không khí trong nhà và ngoài trời. Trẻ em sống ở các khu đô thị cũng gặp phải sự bất bình đẳng về các yếu tố xã hội quyết định sức khỏe, chẳng hạn như tình trạng nghèo đói gia tăng, chất lượng nhà ở không đạt tiêu chuẩn, tỷ lệ béo phì tăng và căng thẳng mãn tính gia tăng.

Những khác biệt này có thể làm tăng nguy cơ phơi nhiễm ở đô thị và tỷ lệ mắc bệnh hen suyễn phức hợp vì việc sửa chữa nhà ở kém là yếu tố nguy cơ lây nhiễm sâu bệnh và tiếp xúc với nấm mốc, còn nghèo đói là yếu tố nguy cơ tiếp xúc với ô nhiễm không khí. Trẻ em sống ở thành thị có nguy cơ mắc bệnh hen suyễn cao hơn và tỷ lệ mắc bệnh hen suyễn tăng cao. Tỷ lệ lưu hành và tỷ lệ mắc bệnh hen suyễn gia tăng ở các cộng đồng thành thị đã được quan sát trên khắp Bắc Mỹ và Châu Âu cũng như ở các nước Châu Á, Châu Phi và Nam Mỹ. 

Các biện pháp can thiệp vào môi trường nhằm giảm nồng độ chất gây dị ứng trong nhà đã mang lại kết quả không nhất quán. Các biện pháp can thiệp ở cấp độ dân số bao gồm cấm hút thuốc ở nơi công cộng và luật pháp nhằm giảm ô nhiễm không khí liên quan đến giao thông đã thành công trong việc giảm tỷ lệ mắc bệnh hen suyễn và cải thiện sự phát triển chức năng phổi. Với sự tương tác và sức mạnh tổng hợp giữa phơi nhiễm ở đô thị và các yếu tố xã hội quyết định sức khỏe, có thể cần phải có những thay đổi ở cấp độ cộng đồng và dân số để giảm gánh nặng hen suyễn quá mức ở trẻ em sống ở các khu vực đô thị.

 

 

Sự phơi nhiễm với chất gây dị ứng và vi khuẩn trong nhà đã được công nhận trong nhiều thập kỷ là tác nhân gây ra bệnh hen suyễn ở trẻ em ở thành thị. Đặc biệt, các chất gây dị ứng từ côn trùng, chẳng hạn như chất gây dị ứng chuột và gián, là nguyên nhân chính gây ra bệnh hen suyễn ở trẻ em thành thị ở Hoa Kỳ. Trẻ em có thu nhập thấp sống trong nhà xuống cấp ở thành thị có nguy cơ bị côn trùng xâm nhập và tiếp xúc với chất gây dị ứng do nhà ở bị hư hỏng. Ngoài ra, nồng độ chất gây dị ứng từ sâu bệnh ở nhà ở thành thị cao hơn đáng kể so với nhà ở ngoạI ô. 

 

Tại Hoa Kỳ, chất gây dị ứng ở chuột đã được tìm thấy trong 95% mẫu bụi nhà từ Nghiên cứu về Bệnh hen suyễn Nội thành Thành phố của Hợp tác Quốc gia, với nồng độ chất gây dị ứng ở chuột cao hơn được tìm thấy trong những ngôi nhà có sự phá hoại đồng thời của gián. Hơn nữa, trẻ em thành thị mắc bệnh hen suyễn thường tiếp xúc với chất gây dị ứng chuột ở trường học và nhà giữ trẻ. Một nghiên cứu ở Boston, Massachusetts phát hiện chất gây dị ứng chuột ở 99,5% trường học được lấy mẫu việc tiếp xúc với chất gây dị ứng gián cũng rất phổ biến ở các trung tâm đô thị Hoa Kỳ, phát hiện chất gây dị ứng ở gián > 85% số hộ gia đình, với nồng độ “cao” > 50% ở phòng ngủ của trẻ em.

Việc tiếp xúc với chất gây dị ứng từ dịch hại, đặc biệt là khi kết hợp với tình trạng mẫn cảm, đã nhiều lần liên quan đến tỷ lệ mắc bệnh hen suyễn.

Việc tiếp xúc với chất gây dị ứng ở chuột trong các ngôi nhà ở Châu Âu chưa được nghiên cứu hoặc mô tả kỹ lưỡng và có thể ít liên quan đến lâm sàng hơn. Một nghiên cứu ở Strasburg, Pháp cho thấy nồng độ chất gây dị ứng của loài gặm nhấm trong nhà thấp hơn nồng độ chất gây dị ứng của loài gặm nhấm được tìm thấy trong nhà ở Hoa Kỳ. Một nghiên cứu gần đây của Hà Lan không tìm thấy mối liên hệ nào giữa bệnh hen suyễn tự báo cáo và chất gây dị ứng ở chuột có thể phát hiện được. Tuy nhiên, chất gây dị ứng gián có thể là chất gây dị ứng dịch hại đô thị quan trọng hơn ở châu Âu. Một nghiên cứu riêng biệt ở Strasburg, Pháp đã tìm thấy nồng độ cao chất gây dị ứng gián trong nhà ở công cộng giá rẻ. Tương tự, nghiên cứu ở Ba Lan cho thấy mật độ gián cao hơn ở những ngôi nhà cũ, những ngôi nhà không có hệ thống sưởi trung tâm và những ngôi nhà có thu nhập thấp.

 

Ngoài việc tăng cường tiếp xúc với các chất gây dị ứng từ sâu bệnh, trẻ em ở các khu đô thị còn có nguy cơ tiếp xúc với nấm mốc cao hơn, điều này cũng liên quan đến tình trạng hư hỏng nhà ở và nhà ở thu nhập thấp. Việc tiếp xúc với nấm mốc và ẩm ướt có liên quan đến chứng thở khò khè và khó thở ở trẻ em. Sự nhạy cảm và phơi nhiễm với nấm mốc và hen suyễn ở trẻ em có liên quan đến các triệu chứng hen suyễn, đợt trầm trọng hơn, thăm khám khẩn cấp vì bệnh hen suyễn và chức năng phổi kém hơn ở trẻ em mắc bệnh hen suyễn ở thành thị.

Trong khi việc tiếp xúc với các chất gây dị ứng côn trùng ở trẻ mắc bệnh hen suyễn là một yếu tố nguy cơ rõ ràng đối với tỷ lệ mắc bệnh hen suyễn ở trẻ đã mắc bệnh, có bằng chứng cho thấy rằng việc tiếp xúc với các chất gây dị ứng côn trùng trong giai đoạn đầu đời trên thực tế có thể bảo vệ chống lại chứng thở khò khè và sự phát triển bệnh hen suyễn ở trẻ em.

Trong một nghiên cứu của Hoa Kỳ về trẻ em thành thị có nguy cơ mắc bệnh hen suyễn cao, nghiên cứu về Môi trường đô thị và bệnh hen suyễn ở trẻ em (URECA), Nội độc tố, một lipopolysacarit (LPS) được tìm thấy ở màng ngoài của vi khuẩn gram âm, thường được sử dụng làm chất đánh dấu vi khuẩn hoặc sự tiếp xúc với vi khuẩn. Việc tiếp xúc với nội độc tố ở trẻ em cho đến nay đã mang lại nhiều kết quả phức tạp và khác nhau. Tuy nhiên, trong các nghiên cứu về cộng đồng nông thôn, nông thôn ở cả Hoa Kỳ và Châu Âu, việc tiếp xúc với nội độc tố cao có liên quan đến việc giảm nguy cơ mắc bệnh hen suyễn. Sự khác biệt về kết quả hen suyễn khi phơi nhiễm nội độc tố ở thành thị và nông thôn có thể được giải thích một phần bởi mức độ phơi nhiễm cao hơn ở khu vực nông thôn, nhưng có thể phức tạp hơn do các phơi nhiễm khác liên quan đến cư trú ở thành thị và nông thôn.

Ngoài ra, phơi nhiễm nội độc tố và ảnh hưởng của nó đối với bệnh hen suyễn thường có liên quan và thậm chí bị thay đổi bởi các phơi nhiễm khác. Đối với trẻ em sống trong nhà có nồng độ ô nhiễm không khí cao, việc tiếp xúc với nội độc tố có liên quan đến việc tăng số lần thăm khám cấp tính vì bệnh hen suyễn. Ngược lại, trẻ em sống trong nhà có nồng độ NO2 thấp hơn, việc tiếp xúc với nội độc tố có liên quan đến việc tăng số lần thăm khám cấp tính vì bệnh hen suyễn. Cuối cùng, việc tiếp xúc với nội độc tố cũng có liên quan đến tỷ lệ mắc bệnh hen suyễn ở trẻ em ở các trường học ở thành thị, việc tiếp xúc nhiều hơn ở trường học có liên quan đến việc gia tăng các triệu chứng hen suyễn.

Các chủ đề nghiên cứu này đã được phát triển qua nhiều năm, rõ ràng rằng việc tiếp xúc với các chất gây dị ứng và nấm mốc ở đô thị là những yếu tố nguy cơ chính gây ra bệnh hen suyễn ở trẻ em đã mắc bệnh hen suyễn, đặc biệt đối với những trẻ có mức độ tiếp xúc cao với các chất gây dị ứng mà chúng tiếp xúc. Do đó, thật bất ngờ khi phát hiện ra rằng mức độ phơi nhiễm cao với chất gây dị ứng từ sâu bệnh trong giai đoạn đầu đời dường như có tác dụng bảo vệ chống lại sự phát triển bệnh hen suyễn, mặc dù phát hiện này có thể được sửa đổi hoặc thậm chí chủ yếu do sự phơi nhiễm vi khuẩn cùng tồn tại trong cùng các hộ gia đình này. Thông tin này, giống như dữ liệu về tác dụng bảo vệ của việc tiếp xúc với nội độc tố ở mức độ cao trong giai đoạn đầu đời, tất cả đều ủng hộ quan điểm cho rằng giả thuyết vệ sinh có thể phù hợp ở các khu vực thành thị như ban đầu nó được chứng minh là ở các cộng đồng nông thôn. 

CHẤT Ô NHIỄM TRONG NHÀ VÀ NGOÀI TRỜI

Nhiều nghiên cứu đã phát hiện ra ≥ 50% trẻ em sống ở các trung tâm đô thị của Hoa Kỳ tiếp xúc với SHS. Tỷ lệ này cao hơn dự kiến, vì hiện tại 12,4% người trưởng thành ở Hoa Kỳ và 8,1% thanh thiếu niên Hoa Kỳ là những người hút thuốc, minh họa cho cả tỷ lệ sử dụng thuốc lá cao hơn và tình trạng quá đông đúc ở các hộ gia đình thành thị. Hơn nữa, những người sống trong tình trạng nghèo đói, trẻ em dưới 11 tuổi, những người sống trong nhà thuê và những người có trình độ học vấn dưới trung học có nhiều khả năng tiếp xúc với SHS hơn. Sau lệnh cấm hút thuốc nơi công cộng, SHS thời thơ ấu phơi nhiễm đã giảm đáng kể ở Anh trong 20 năm qua. Tuy nhiên, phơi nhiễm SHS vẫn ở mức cao ở Vương quốc Anh và nhiều quốc gia châu Âu khác, với mức phơi nhiễm đáng chú ý ở lối vào trường tiểu học (46%) và sân chơi ngoài trời (41%) trong các nghiên cứu đa quốc gia ở châu Âu. 

Nghiên cứu URECA cũng cho thấy việc tiếp xúc với khói thuốc trước khi sinh có liên quan đến việc gia tăng chẩn đoán hen suyễn ở trẻ em thành thị có nguy cơ mắc bệnh hen suyễn. Ngoài ra, phơi nhiễm SHS có thể làm giảm tác dụng của corticosteroid dạng hít trong điều trị hen suyễn ở trẻ em thành thị, khiến thuốc kiểm soát hen suyễn kém hiệu quả hơn và góp phần làm tăng các triệu chứng hen suyễn. Cuối cùng, việc tiếp xúc với SHS trong thời thơ ấu cũng có những ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe hô hấp ngoài bệnh hen suyễn ở trẻ em, trong đó việc cha mẹ hút thuốc có liên quan đến chức năng phổi kém hơn ở tuổi trưởng thành và tăng nguy cơ mắc bệnh phổi tắc nghẽn ở người trưởng thành.

Các hạt vật chất cũng là nguồn gây ô nhiễm không khí trong nhà đáng kể đối với trẻ em mắc bệnh hen suyễn sống ở các trung tâm thành thị. Nguồn chính của PM trong nhà ở các ngôi nhà ở thành thị là khói thuốc lá, nhưng các nguồn khác bao gồm nấu ăn, sưởi ấm, quét dọn và đốt nến hoặc hương. PM ngoài trời cũng có thể là nguồn phát tán PM trong nhà đáng kể thông qua cửa sổ, cửa ra vào, vết nứt và việc sửa chữa nhà ở kém chất lượng. Nồng độ PM trong nhà ở thành thị cao hơn đáng kể so với nồng độ ở các ngôi nhà ở ngoại ô và thậm chí có thể cao hơn PM ngoài trời ở thành thị.

Phơi nhiễm PM trong nhà có liên quan đến việc gia tăng các triệu chứng hen suyễn và các cơn kịch phát ở trẻ em thành thị. Nitrogen dioxide (NO2) cũng là một thành phần quan trọng của ô nhiễm không khí trong nhà có liên quan đến bệnh hen suyễn ở trẻ em. Lò sưởi bằng gas và bếp gas là nguồn cung cấp NO2 chính trong nhà và các gia đình ở thành thị có thể sử dụng bếp gas làm nguồn nhiệt trong mùa đông khi không có nguồn nhiệt khác. Nồng độ NO2 trong nhà thường cao hơn nồng độ NO2 ngoài trời, trong đó nồng độ NO2 trong nhà cao hơn có liên quan đến việc tăng các triệu chứng hen suyễn và giảm lưu lượng đỉnh ở trẻ em thành thị mắc bệnh hen suyễn.

Ô nhiễm không khí liên quan đến giao thông và sản xuất năng lượng là những nguồn chính gây ô nhiễm không khí ngoài trời.

Ngoài ô nhiễm không khí trong nhà, trẻ em sống ở các cộng đồng thành thị còn có nguy cơ tiếp xúc với ô nhiễm không khí ngoài trời cao hơn. Nhiều nghiên cứu theo chiều dọc đã mô tả mối liên quan chặt chẽ giữa ô nhiễm không khí ngoài trời, đặc biệt là giao thông và bệnh hen suyễn, các triệu chứng hen suyễn gia tăng, nhập viện vì hen suyễn và chức năng phổi kém hơn. Trẻ em thành thị mắc bệnh hen suyễn sống gần các đường cao tốc lớn được phát hiện có tình trạng bệnh hen suyễn gia tăng và khả năng kiểm soát bệnh hen suyễn kém hơn, tình trạng ô tô và xe buýt chạy không tải trong giao thông đô thị đông đúc và gần trường học góp phần làm ô nhiễm không khí đô thị cao hơn. Chất lượng không khí trong nhà kém ở các trường học ở thành thị chủ yếu là do mức độ ô nhiễm không khí ngoài trời cao. Tại Hoa Kỳ, các nhóm dân thiểu số và có thu nhập thấp có nguy cơ cao hơn phải tiếp xúc với mức độ ô nhiễm cao ở các khu vực thành thị. Trong những năm gần đây, PM từ cháy rừng cũng trở thành nguồn gây ô nhiễm không khí ngoài trời đáng kể. Tại California, Hoa Kỳ, các vụ cháy rừng trong mùa cháy rừng năm 2017 đã khiến số ca nhập viện vì hen suyễn tăng vọt ở Khu vực Vịnh San Francisco.

Tóm lại, việc tiếp xúc với ô nhiễm không khí trong nhà và ngoài trời đều cao ở các khu vực thành thị và góp phần làm tăng tỷ lệ mắc và bệnh tật hen suyễn. Sự chênh lệch về phơi nhiễm ô nhiễm ở đô thị rất cần những cơ hội can thiệp quan trọng. 

(còn tiếp)

 


Ý kiến bạn đọc


Chào tháng 4: Điểm mặt loạt khuyến mại siêu hấp dẫn từ VNPT Money

(VnMedia) - Chào tháng 4, VNPT Money đã tung ra hàng loạt khuyến mại hấp dẫn dành cho các khách hàng. Trong đó có thể kể đến, ưu đãi thanh toán học phí; ưu đãi thanh toán hóa đơn VNPT; Tích điểm - Đổi quà…

Các chuyên gia và nhà đầu tư kỳ vọng giá vàng sẽ tiếp tục lập kỷ lục mới

(VnMedia) - Các chuyên gia vẫn cho rằng, đà tăng của vàng mới chỉ bắt đầu. Bất chấp việc lạm phát cao có thể buộc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) phải duy trì chính sách tiền tệ tích cực lâu hơn dự kiến...

Thủ đoạn mới của tội phạm: Lừa đảo mua, bán hàng có giá trị lớn trên mạng xã hội

(VnMedia) - Theo cơ quan công an, đây là thủ đoạn mới của tội phạm nên người dân cần cẩn trọng khi mua, bán những hàng hóa có giá trị qua mạng xã hội, đề phòng kẻ xấu lợi dụng để lừa đảo, chiếm đoạt tài sản.

Sao Khuê 2024: Thúc đẩy nghiên cứu, phát triển và ứng dụng mạnh mẽ AI!

(VnMedia) - Giải thưởng Sao Khuê 2024 có 08 nền tảng, giải pháp AI chuyên biệt, nhưng theo thống kê, có đến hơn 90% các sản phẩm, dịch vụ đã được tích hợp các ứng dụng AI để hỗ trợ các doanh nghiệp, tổ chức, người dân...

Vạch trần thủ đoạn lừa đảo thông qua dụ dỗ, kêu gọi đầu tư tài chính

(VnMedia) - Thủ đoạn chung là các đối tượng lừa đảo thường tìm hiểu và tiếp cận mục tiêu thông qua các kênh mạng xã hội, trang web hẹn hò hoặc diễn đàn...