Hen suyễn - Ảnh hưởng sức khỏe đô thị

0
0

(VNMedia) - Bệnh hen suyễn không chỉ là một thách thức sức khỏe đang gia tăng trên toàn cầu mà còn đặt ra những lo ngại đặc biệt đối với cộng đồng đô thị, nơi mà ảnh hưởng của môi trường có thể trở thành nguyên nhân chính. Các nghiên cứu đã xác định rõ ràng sự ảnh hưởng của môi trường đô thị đối với sức khỏe hô hấp, đặc biệt là những chất ô nhiễm như bụi mịn và ozone. Trẻ em, đặc biệt là những đứa trẻ lớn lên trong thành phố, đang phải đối mặt với những rủi ro và thách thức đặc biệt từ căn bệnh này. Ảnh hưởng của hen suyễn không chỉ dừng lại ở mức độ sức khỏe cá nhân mà còn có tác động lớn đến chất lượng cuộc sống của cả cộng đồng đô thị. 

 

CÁC CHẤT GÂY Ô NHIỄM KHÔNG KHÍ GIA TĂNG ẢNH HƯỞNG TỚI TRẺ EM THÀNH THỊ

Các cơn hen suyễn, bao gồm tình trạng viêm nặng và thu hẹp đường thở ở phổi, thường do nhiễm trùng đường hô hấp do vi-rút gây ra nhưng cũng có thể do các yếu tố không phải vi-rút gây ra. Việc tiếp xúc nhiều hơn với các chất gây ô nhiễm không khí có liên quan đến việc tăng nguy cơ lên cơn hen suyễn, nhưng cơ chế phân tử làm cơ sở cho khả năng các chất ô nhiễm không khí gây ra cơn hen suyễn vẫn chưa được hiểu rõ.

Nhiễm trùng đường hô hấp do vi-rút là nguyên nhân phổ biến nhất gây ra các cơn hen suyễn, nhưng các yếu tố không phải do vi-rút như chất gây ô nhiễm không khí cũng có liên quan đến việc bùng phát các triệu chứng hen suyễn.

Một nghiên cứu mới đây cho thấy mức độ ô nhiễm không khí cao hơn, đặc biệt là ozon và các hạt bụi mịn, có liên quan đến việc tăng nguy cơ lên cơn hen suyễn ở trẻ em sống ở các trung tâm thành thị. Các nhà nghiên cứu cũng lưu ý rằng những chất gây ô nhiễm không khí này có thể gây ra các cơn hen suyễn ngay cả khi nồng độ của chúng thấp hơn tiêu chuẩn chất lượng không khí quốc gia. Tiến sĩ Antonella Zanobetti, Nhà nghiên cứu sức khỏe môi trường tại Harvard, Trường Y tế Công cộng Chan ở Boston cho biết: “Tôi nghĩ rằng bài báo này rất thú vị và quan trọng vì họ không chỉ xem xét tình trạng trầm trọng của bệnh hen suyễn mà còn có dữ liệu về việc không có virus đường hô hấp và kiểm tra các kết quả khác”.

 

Ông có phát biểu tới tờ Medical News Today “Chúng cho thấy mối liên quan giữa ô nhiễm không khí và các đợt trầm trọng của bệnh hen suyễn xảy ra khi không có vi-rút gây kích ứng đường hô hấp; do đó, ô nhiễm không khí trong nghiên cứu này là nguyên nhân gây ra các đợt trầm trọng của bệnh hen suyễn, độc lập với nhiễm vi-rút đường hô hấp, do đó, điều quan trọng là phải hiểu các cơ chế sinh học”.

Tiến sĩ Allen Dozor, Giáo sư nhi khoa - Trưởng khoa phổi tại Đại học Y New York cho biết thêm: “Nghiên cứu của họ đã đi xa hơn nhiều nghiên cứu khác ở chỗ họ đã phân tích cẩn thận mối quan hệ giữa ô nhiễm không khí và các đợt trầm trọng của bệnh hen suyễn bất kể những sự kiện này có xảy ra trong quá trình nhiễm vi-rút hay không”.

Ông nói với Medical News Today: “Nhiễm vi-rút rất phổ biến ở trẻ em và hầu hết các trường hợp hen suyễn nặng đều liên quan đến nhiễm trùng đường hô hấp trên (URI) hoặc cảm lạnh”. “Trẻ em bị cảm lạnh rất nhiều mỗi năm, nhưng đối với nhiều trẻ em, đặc biệt là ở những khu vực có mức độ ô nhiễm không khí cao, cảm lạnh thường dẫn đến các cơn hen suyễn nghiêm trọng. Điều quan trọng cần nhấn mạnh là mức độ ô nhiễm không khí cao làm trầm trọng thêm các cơn hen suyễn do vi-rút và không liên quan đến vi-rút”.

NHỮNG ĐIỀU CẦN BIẾT

Hen suyễn là một tình trạng mãn tính đặc trưng bởi tình trạng viêm và thu hẹp phế quản, đường dẫn khí chính trong phổi và các nhánh của nó. Các triệu chứng của bệnh hen suyễn bao gồm tức ngực, khó thở, ho và thở khò khè có xu hướng trở nên trầm trọng hơn khi cơn hen suyễn trầm trọng hơn. Một đợt trầm trọng của bệnh hen suyễn, còn được gọi là cơn hen suyễn, liên quan đến việc thu hẹp thêm đường thở của phổi do viêm các tế bào của đường thở và sự co lại của cơ phế quản. Điều này đi kèm với việc sản sinh chất nhầy dư thừa cũng dẫn đến tắc nghẽn đường thở.

Nhiễm vi-rút đường hô hấp là một trong những nguyên nhân phổ biến nhất làm trầm trọng thêm bệnh hen suyễn ở cả trẻ em và người lớn. Tuy nhiên, đợt trầm trọng của bệnh hen suyễn cũng có thể xảy ra do các nguyên nhân không phải do vi-rút, chẳng hạn như nhiễm trùng không do vi-rút, chất gây dị ứng, phấn hoa và lông thú cưng. Ngoài ra, một số nghiên cứu dịch tễ học đã chỉ ra mối liên hệ giữa mức độ ô nhiễm không khí và sự xuất hiện của các cơn hen suyễn. Mức độ cao hơn của một số chất gây ô nhiễm không khí, chẳng hạn như chất hạt mịn, ozon, nitơ dioxide và sulfur dioxide, có liên quan đến sự xuất hiện của các cơn hen suyễn.

Hen suyễn là một trong những bệnh mãn tính phổ biến nhất ở trẻ em. Hơn nữa, các nghiên cứu cho thấy rằng trẻ em sống ở các khu vực đô thị và kinh tế xã hội thấp có tỷ lệ mắc và tỷ lệ mắc bệnh hen suyễn cao hơn. Mức độ ô nhiễm không khí cao hơn là đặc điểm của những khu vực lân cận này và có thể giải thích tỷ lệ lưu hành và mức độ nghiêm trọng của bệnh hen suyễn cao hơn ở trẻ em sống ở khu vực thành thị có thu nhập thấp. Tuy nhiên, cơ chế phân tử làm trầm trọng thêm bệnh hen suyễn trong các bệnh về đường hô hấp không do vi-rút, đặc biệt là ở những nhóm dân số dễ bị tổn thương như trẻ em bị hen suyễn nặng, vẫn chưa được hiểu rõ. Ngoài ra, sự khác biệt về cơ chế làm trầm trọng thêm bệnh hen suyễn do các chất ô nhiễm và nhiễm vi-rút chưa được mô tả. 

TÁC ĐỘNG CỦA CHẤT Ô NHIỄM KHÔNG KHÍ ĐẾN CƠN HEN SUYỄN

Trong nghiên cứu mới, ban đầu các nhà nghiên cứu đã kiểm tra mối liên quan giữa mức độ ô nhiễm không khí và tình trạng trầm trọng của bệnh hen suyễn ở trẻ em và thanh thiếu niên sống ở các khu đô thị. Các nhà nghiên cứu đã phân tích dữ liệu từ một nghiên cứu quan sát trước đây có tiêu đề “Các cơ chế làm trầm trọng thêm bệnh hen suyễn được ngăn chặn và kiên trì bằng liệu pháp dựa trên miễn dịch Phần 1 (MUPPITS1)”.

 

Các tác giả của nghiên cứu đó trước đây đã sử dụng dữ liệu từ MUPPITS1 để kiểm tra các cơ chế phân tử làm trầm trọng thêm bệnh hen suyễn do virus và không do vi-rút. Mục đích của nghiên cứu mới là sử dụng dữ liệu MUPPITS1 để hiểu cụ thể cơ sở phân tử của các đợt trầm trọng bệnh hen suyễn không do virus gây ra do các chất ô nhiễm không khí. Nghiên cứu bao gồm 208 trẻ em từ 6 đến 17 tuổi mắc bệnh hen suyễn trầm trọng sống tại các khu dân cư có thu nhập thấp ở chín thành phố của Hoa Kỳ. Nghiên cứu đã thu thập dữ liệu về chức năng phổi và mẫu mũi của những người tham gia này sau khi xuất hiện các triệu chứng của một đợt bệnh hô hấp. Các nhà nghiên cứu đã sử dụng các mẫu từ mũi để xác định xem bệnh hô hấp là do nhiễm vi-rút hay do các yếu tố không phải vi-rút. Họ cũng phân loại thêm những người tham gia dựa trên việc họ có bị cơn hen suyễn trầm trọng hơn trong thời gian bị bệnh hay không. Sau đó, các nhà nghiên cứu sử dụng dữ liệu về Chỉ số chất lượng không khí và nồng độ các chất gây ô nhiễm riêng lẻ do Cơ quan bảo vệ môi trường (EPA) thu thập cho từng khu vực địa lý được đưa vào nghiên cứu. Những dữ liệu ô nhiễm không khí này được khớp với vị trí và ngày phát bệnh của mỗi người tham gia.

Các nhà nghiên cứu báo cáo rằng các giá trị Chỉ số Chất lượng Không khí cao hơn chín ngày trước và sau khi xuất hiện các triệu chứng ở những người tham gia bị đợt cấp hen suyễn không do vi-rút so với những người bị đợt cấp hen do vi-rút. Ngoài ra, các giá trị Chỉ số chất lượng không khí có mối tương quan nghịch với chức năng phổi ở những người tham gia bị cơn hen suyễn không do vi-rút. Mối liên quan tương tự giữa Chỉ số chất lượng không khí và các đợt trầm trọng của bệnh hen suyễn không do vi-rút cũng được quan sát bằng cách sử dụng dữ liệu từ một nghiên cứu khác với sự tham gia của 419 cá nhân từ 6 đến 20 tuổi sống trong các hộ gia đình có thu nhập thấp ở 8 thành phố lớn của Hoa Kỳ. Dữ liệu từ cả hai nghiên cứu cho thấy nồng độ ozone và hạt mịn (PM2,5) cao hơn trong các đợt trầm trọng của bệnh hen suyễn không do vi-rút. Hơn nữa, nồng độ ozone có liên quan đến sự suy giảm chức năng phổi. Các giá trị Chỉ số Chất lượng Không khí và nồng độ ozone không vượt quá tiêu chuẩn chất lượng không khí quốc gia. Nồng độ hạt mịn chỉ vượt quá giá trị tiêu chuẩn xung quanh trong một số trường hợp.

 

HỒ SƠ BIỂU HIỆN GEN

Các nhà nghiên cứu đã kiểm tra sự khác biệt trong biểu hiện gen bằng cách sử dụng các mẫu mũi từ nghiên cứu MUPPITS1.

Chỉ số chất lượng không khí có liên quan đến các kiểu biểu hiện gen phổ biến ở cả các đợt trầm trọng của bệnh hen suyễn do vi-rút và không do vi-rút, cho thấy sự hiện diện của các con đường cốt lõi gây ra các cơn hen suyễn. Ngoài ra, các giá trị Chỉ số Chất lượng Không khí có liên quan đến những thay đổi trong biểu hiện gen đặc trưng cho các đợt trầm trọng của bệnh hen suyễn không do vi-rút.

Ở mức độ của các chất gây ô nhiễm không khí riêng lẻ, mức độ vật chất hạt mịn có mối tương quan cụ thể với sự gia tăng biểu hiện của các gen liên quan đến việc tiết quá nhiều chất nhầy và các cytokine tiền viêm, một loại protein báo hiệu, trong các đợt cấp của bệnh hen suyễn không do vi-rút. Nồng độ bụi mịn cũng có mối tương quan tích cực với sự biểu hiện của kallikreins trong mô, một nhóm enzyme có liên quan đến tình trạng viêm và tăng cao trong bệnh hen suyễn. Các tế bào biểu mô tạo thành lớp lót của hầu hết đường hô hấp và bảo vệ chống lại các tác nhân lây nhiễm qua đường hô hấp, chất gây dị ứng và mảnh vụn có thể gây hại cho hệ hô hấp. Mức độ vật chất hạt mịn cũng liên quan đến sự biểu hiện của các gen liên quan đến chức năng hàng rào tế bào biểu mô.

Ở những người bị hen suyễn không do vi-rút, nồng độ ozone có tương quan với các gen liên quan đến chứng viêm loại 2, một loại phản ứng viêm thường thấy ở bệnh hen suyễn.

Các nhà nghiên cứu cho biết việc xác định các con đường cụ thể đối với các đợt trầm trọng của bệnh hen suyễn do mức độ ô nhiễm không khí cao hơn cũng có thể giúp đưa ra các biện pháp can thiệp nhắm vào các con đường phân tử này. Ngoài ra, các thiết bị cá nhân giúp theo dõi mức chất lượng không khí và việc sử dụng bộ lọc không khí trong thời kỳ ô nhiễm không khí ở mức độ cao có thể giúp giảm nguy cơ các cơn hen suyễn liên quan đến ô nhiễm.
(còn tiếp)


Ý kiến bạn đọc


Chào tháng 4: Điểm mặt loạt khuyến mại siêu hấp dẫn từ VNPT Money

(VnMedia) - Chào tháng 4, VNPT Money đã tung ra hàng loạt khuyến mại hấp dẫn dành cho các khách hàng. Trong đó có thể kể đến, ưu đãi thanh toán học phí; ưu đãi thanh toán hóa đơn VNPT; Tích điểm - Đổi quà…

Các chuyên gia và nhà đầu tư kỳ vọng giá vàng sẽ tiếp tục lập kỷ lục mới

(VnMedia) - Các chuyên gia vẫn cho rằng, đà tăng của vàng mới chỉ bắt đầu. Bất chấp việc lạm phát cao có thể buộc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) phải duy trì chính sách tiền tệ tích cực lâu hơn dự kiến...

Thủ đoạn mới của tội phạm: Lừa đảo mua, bán hàng có giá trị lớn trên mạng xã hội

(VnMedia) - Theo cơ quan công an, đây là thủ đoạn mới của tội phạm nên người dân cần cẩn trọng khi mua, bán những hàng hóa có giá trị qua mạng xã hội, đề phòng kẻ xấu lợi dụng để lừa đảo, chiếm đoạt tài sản.

Sao Khuê 2024: Thúc đẩy nghiên cứu, phát triển và ứng dụng mạnh mẽ AI!

(VnMedia) - Giải thưởng Sao Khuê 2024 có 08 nền tảng, giải pháp AI chuyên biệt, nhưng theo thống kê, có đến hơn 90% các sản phẩm, dịch vụ đã được tích hợp các ứng dụng AI để hỗ trợ các doanh nghiệp, tổ chức, người dân...

Vạch trần thủ đoạn lừa đảo thông qua dụ dỗ, kêu gọi đầu tư tài chính

(VnMedia) - Thủ đoạn chung là các đối tượng lừa đảo thường tìm hiểu và tiếp cận mục tiêu thông qua các kênh mạng xã hội, trang web hẹn hò hoặc diễn đàn...