- Mặc dù số ca mắc COVID-19 gần đây đã giảm mạnh và mọi hoạt động gần như trở lại bình thường hoàn toàn, nhưng cho đến nay, Việt Nam vẫn chưa công bố hết dịch COVID-19 và vẫn tiếp tục tổ chức tiêm vaccine. Vì sao?

Số ca mắc COVID-19 tại Việt Nam có xu hướng giảm trong một tuần gần đây. Trung bình 7 ngày qua, cả nước ghi nhận 6.289 trường hợp mắc, giảm 23,4% so với tuần trước đó, số mắc trung bình 7 ngày qua là 688 ca/ngày và có 4 trường hợp tử vong. Số ca mắc giảm, tỷ lệ chuyển nặng không cao, cuộc sống đã trở về nhịp sinh hoạt bình thường như trước khi có dịch.

Ngay cả Bộ Y tế cũng đã không còn yêu cầu bắt buộc người dân phải đeo khẩu trang nơi công cộng.

Tuy nhiên, GS,TS Phan Trọng Lân, Cục trưởng Cục Y tế dự phòng, Bộ Y tế nhận định, tình hình dịch COVID-19 vẫn diễn biến phức tạp trên thế giới, chưa ổn định và khó dự đoán; miễn dịch đáp ứng do mắc phải hoặc tiêm chủng giảm dần theo thời gian.

Hiện nay, virus SARS-CoV-2 liên tục có sự biến đổi với các biến thể mới, biến thể phụ của virus tiềm ẩn khả năng lây lan nhanh, tránh được miễn dịch, giảm hiệu quả điều trị, không loại trừ khả năng làm tăng nặng, tử vong.

Do đó, Ủy ban Khẩn cấp của Tổ chức Y tế thế giới (WHO) tổ chức họp định kỳ 3 tháng/lần để đánh giá tình hình dịch COVID-19 trên toàn cầu và có những khuyến cáo đối với các quốc gia thành viên.

GS,TS Phan Trọng Lân phân tích, trong trường hợp xảy ra tình huống xuất hiện biến thể mới nguy hiểm hơn có khả năng làm giảm hiệu quả vaccine hoặc giảm miễn dịch, khiến ca nặng hoặc tử vong tăng lên, dịch có nguy cơ bùng phát mạnh, trên diện rộng, vượt quá năng lực của hệ thống y tế.

Khi công bố hết dịch, các cơ chế, chính sách đặc thù trong phòng, chống dịch sẽ không được áp dụng như nghiên cứu, sản xuất hoặc mua, tiếp nhận, cấp phép, sử dụng vaccine, trang thiết bị y tế, thuốc và sinh phẩm y tế, phương tiện phòng hộ cá nhân… trong tình trạng khẩn cấp sẽ ảnh hưởng đến việc triển khai các biện pháp phòng, chống dịch.

Ông Phan Trọng Lân cũng lo ngại, việc huy động sự tham gia của chính quyền các cấp, các tổ chức, đoàn thể, huy động sự vào cuộc của các doanh nghiệp, người dân trong phòng chống dịch sẽ không còn được quan tâm đúng mức; người dân có thể có tâm lý chủ quan, lơ là, không chủ động thực hiện các biện pháp phòng, chống dịch; việc kích hoạt áp dụng trở lại các biện pháp hành chính, xã hội sẽ bị động.

Cũng theo GS,TS Phan Trọng Lân, các biện pháp phòng, chống dịch hiện nay đã bảo đảm sự linh hoạt theo diễn biến dịch. Cụ thể, khi dịch đang trong tình trạng được kiểm soát, các biện pháp phòng, chống dịch cơ bản đã trở về trạng thái bình thường mới, tạo thuận lợi cho người dân trong hoạt động đi lại, lao động, sản xuất, kinh doanh;

Tuy nhiên, nếu dịch bùng phát trở lại ở địa phương nào đó thì các biện pháp ứng phó nghiêm ngặt sẽ được nhanh chóng áp dụng trở lại (kể cả biện pháp 5K) để kịp thời khống chế không để dịch tác động lớn tới an sinh xã hội, sức khỏe, tính mạng của người dân.

“Bộ Y tế luôn phối hợp chặt chẽ với Tổ chức Y tế thế giới, Trung tâm Dự phòng và Kiểm soát bệnh tật Hoa Kỳ, các tổ chức quốc tế, cùng các chuyên gia, các nhà khoa học theo dõi chặt chẽ và thường xuyên đánh giá tình hình dịch COVID-19; trong trường hợp tình hình dịch COVID-19 diễn biến ổn định, có thể dự báo và kiểm soát được, các biện pháp phòng chống dịch sẽ được kịp thời điều chỉnh nhằm chủ động đáp ứng với dịch COVID-19 và bảo đảm sức khỏe người dân.” – GS Phan Trọng Lân cho hay.

Còntheo PGS,TS Trần Đắc Phu, nguyên Cục trưởng Cục Y tế dự phòng, hiện nay, Tổ chức Y tế thế giới (WHO) vẫn đánh giá COVID-19 là sự kiện y tế công cộng khẩn cấp. Trên thế giới, dịch bệnh này vẫn rất phức tạp, khó lường và có thể xuất hiện biến chủng mới khó dự báo.

Do đó, ông Phu cho rằng, thời điểm chưa nên công bố hết dịch COVID-19 bởi hiện nay chúng ta ghi nhận số ca mắc, ca nặng giảm mạnh là do hiệu lực của vaccine COVID-19. Sau 4-6 tháng, vaccine giảm hiệu lực thì COVID-19 vẫn là một nỗi lo hiện hữu.