Ma trận và những mánh lới quảng cáo thực phẩm chức năng

0
0

 - Hiệu quả không rõ được bao nhiêu phần trăm nhưng qua nhiều chiêu trò, rất nhiều người đều tin tưởng vào quảng cáo thực phẩm chức năng (TPCN).

Quảng cáo thực phẩm chức năng như "thần dược"

Hiện nay, 70% các sản phẩm TPCN được sản xuất trong nước, hơn 20% là TPCN nhập khẩu. TPCN dòng bình dân có giá vài trăm, các dòng thương hiệu lớn, hàng xách tay lên đến hàng triệu thậm chí hàng chục triệu đồng. TPCN phủ khắp mọi ngõ ngách, từ các hiệu thuốc cho đến chợ trực tuyến, thương mại điện tử... 

Lợi dụng điều này, nhiều nhãn hàng đã sử dụng chiêu thức truyền thông như một công cụ để quảng cáo, tuyên truyền, PR sai sự thật về sản phẩm, "thổi phồng" và biến tướng TPCN thành "thần dược" có thể khỏi bệnh tức thì, không cần kiêng khem… khiến một bộ phận không nhỏ người dân tin theo và lựa chọn sản phẩm một cách mù quáng.

 Nhiều loại TPCN đang được thổi phồng trên sự thật
Nhiều loại TPCN đang được thổi phồng trên sự thật

Sở dĩ, nhiều người dùng sẵn sàng chi hầu bao cho những sản phẩm thảo dược hay TPCN dù không chắc chắn về chất lượng vì họ đang nhầm lẫn nó có tác dụng chữa dứt bệnh thần thánh như lời quảng cáo. Sự nhầm lẫn tai hại cũng bắt nguồn từ những chiêu truyền thông quảng cáo thực phẩm chức năng không mấy minh bạch của nhà sản xuất.

Nhiều nhãn hàng, đơn vị hay cơ sở tư nhân tạo hệ thống CTV bán hàng lên các diễn đàn hội nhóm để đăng bài viết, video và thậm chí còn tự bình luận để nâng tầm sản phẩm trong các bài viết của nhau. Những nội dung này được làm rất chuyên nghiệp, bài bản, thậm chí có cả kịch bản riêng cho từng sản phẩm với những hình ảnh, video bắt mắt.

Thậm chí, để chiếm niềm tin khách hàng, các đơn vị sản xuất và bán TPCN còn thuê các KOLs (những người có sức ảnh hưởng trên cộng đồng mạng, bao gồm: diễn viên, ca sĩ, người mẫu, nghệ sĩ hài… được nhiều người biết đến), bác sĩ, dược sĩ - những người làm công tác về y tế để PR, tạo sự tin tưởng cho sản phẩm. Và có một điều lạ là những người nổi tiếng đều chia sẻ bị chung một vấn đề sức khỏe và nhờ sản phẩm phát huy công dụng thế nào. Đó là những loại thuốc giảm cân, detox giúp tinh thần, da dẻ… Trong khi giá của những sản phẩm này không hề rẻ, từ vài trăm cho tới vài triệu… nhưng người hâm mộ luôn tin tưởng vào danh tiếng của idol nên phải mua cho bằng được. 

Nghệ sĩ V.D. quảng cáo thực phẩm chức năng
Nghệ sĩ V.D. quảng cáo thực phẩm chức năng

Hiện nay, lại còn xuất hiện thêm chiêu thức quảng cáo “nhà tôi ba đời” ra rả trên các kênh Youtube. Các quảng cáo này đều lấy danh “lương y gia truyền” sử dụng hình ảnh của các nhân viên y tế, bác sĩ, dược sỹ hoặc phản hồi của người tiêu dùng về "tác dụng điều trị bệnh" khiến không ít những người có bệnh tin tưởng gọi điện đăng ký mua thuốc.

Bên cạnh đó, tình trạng quảng cáo thực phẩm chức năng online, tư vấn trực tiếp cho người dùng qua điện thoại, không công khai nơi trưng bày... cũng đang rất phổ biến. Dù năm vừa qua, Bộ Thông tin Truyền thông đã tiếp nhận và xử lý những tin nhắn rác, thư điện tử rác nhưng vẫn chưa thể hạn chế được những quảng cáo "rác" tiếp cận người dùng.

Theo số liệu từ Cục An toàn Thực phẩm, từ ngày 1.1.2020 đến ngày 25.9.2020, Cục đã ra Quyết định xử phạt vi phạm hành chính 48 cơ sở, tổng số tiền phạt: 2.789.618.715 đồng. Trong đó xử phạt 36 cơ sở vi phạm về quảng cáo với tổng số 40 hành vi vi phạm, tổng số tiền phạt về quảng cáo là: 1.615.000.000 đồng. 

Năm 2020, Báo Điện tử Chính Phủ đưa tin, phạt 5 doanh nghiệp tại Hà Nội vi phạm quy định về quảng cáo TPCN với số tiền gần 300 triệu đồng. Sau rất nhiều vụ việc quảng cáo TPCN sai sự thật thì Bộ Y tế cũng đã tăng mức xử phạt nhưng vẫn chưa thể dẹp loạn được nạn quảng cáo. Thậm chí, có doanh nghiệp cố tình vi phạm quy định về quảng cáo TPCN, chấp nhận bị phạt để bán hàng.

Nhập nhằng khái niệm tạo thuốc và thực phẩm chức năng 

Trước thực trạng loạn quảng cáo thực phẩm chức năng, Bác sĩ Lê Hữu Tuấn – Bệnh viện Y học Cổ truyền cho rằng, cũng vì đang có sự nhầm lẫn giữa khái niệm thuốc và TPCN cho nên các nhãn hàng đã lợi dụng điều này để thổi phồng thực phẩm bảo vệ sức khỏe như “thần dược” qua mặt người tiêu dùng.

“Ở nước ngoài người ta quy định rất rõ ràng, thuốc bán ở hàng thuốc, còn TPCN được bán ở hàng đồ ăn, thực phẩm. Nhưng ở Việt Nam thì lại khác. Thuốc có 2 loại là OTC bắt buộc có đơn mới bán và loại không có OTC là người mua có thể tự mua thoải mái. Còn TPCN không cần bác sĩ kê đơn, lại được bán ở bất kỳ đâu”.

Bác sĩ Lê Hữu Tuấn – Bệnh viện Y học Cổ truyền
Bác sĩ Lê Hữu Tuấn – Bệnh viện Y học Cổ truyền

Theo bác sĩ Tuấn TPCN cũng dễ xin giấy phép hơn: “Một số loại thực phẩm chức năng được gọi là thuốc vì người ta xin được cấp phép đề tên là thuốc. Tuy nhiên, để được cấp phép đề tên thuốc rất khó, còn thực phẩm chức năng thì dễ dàng xin giấy phép hơn. Thuốc là sản phẩm thực sự có thể chữa bệnh, còn TPCN nếu xin được cấp phép thì nó cũng chỉ là một loại thực phẩm bổ sung. Khi kê đơn bác sĩ phải kê đơn riêng, một đơn là đơn chữa bệnh và đơn thực phẩm bổ sung để hỗ trợ sức khỏe".

Vậy là người ta chỉ cần xin giấy phép TPCN

Vậy là người ta chỉ cần xin giấy phép TPCN rồi trưng ra cho người mua hàng để lấy niềm tin vào những lời quảng cáo là người tiêu dùng đã nhất nhất tin tưởng. Tâm lý "có bệnh thì vái tứ phương" khiến người tiêu dùng tin tưởng và nhanh chóng sa lầy vào "cái bẫy" của quảng cáo. 

PGS.TS. Trần Thị Oanh, Chủ tịch Hội đồng Khoa học của Viện nghiên cứu và phát triển sản phẩm thiên nhiên, nguyên Phó Cục trưởng Cục Khoa học Công nghệ và Đào tạo Bộ Y tế cũng chia sẻ, truyền thông không đúng sự thật ảnh hưởng rất lớn đến sức khỏe người tiêu dùng.

"Truyền thông dưới góc nhìn của tôi là một thông điệp mà người sản xuất ra sản phẩm đó muốn người tiêu dùng để người ta hiểu được sản phẩm đó có tác dụng như thế nào. Với người sản xuất ra sản phẩm của mình thì đương nhiên họ phải rất tin tưởng vào sản phẩm đó, bởi vì sự tin tưởng vào sản phẩm đó cho nên họ truyền tinh thần đó vào sản phẩm, truyền sang ngôn ngữ của người sử dụng. Cho nên đôi khi nó đi quá giới hạn cho phép, trong đó đặc biệt là thuốc", PGS.TS. Trần Thị Oanh nói.

Để thị trường TPCN phát triển lành mạnh, trước hết doanh nghiệp TPCN cần làm ăn chân chính, minh bạch thông tin về sản phẩm và giá tới người tiêu dùng. Ở góc độ người tiêu dùng thì cũng rất cần sự thông thái khi đặt mua sản phẩm, tìm hiểu thông tin cụ thể và không nên tin quá nhiều vào những lời quảng cáo có cánh.

 Cục An toàn Thực phẩm ra cảnh báo người tiêu dùng cảnh giác với các hành vi sau:

1. Quảng cáo thực phẩm bảo vệ sức khỏe có sử dụng hình ảnh, thiết bị, trang phục, tên, thư tín của các đơn vị, cơ sở y tế, bác sỹ, dược sỹ, nhân viên y tế, thư cảm ơn của người bệnh, bài viết của bác sỹ, dược sỹ, nhân viên y tế;

2. Gọi điện thoại tự xưng là bác sỹ, dược sỹ, nhân viên y tế tư vấn, "bắt bệnh" và giới thiệu để bán thực phẩm bảo vệ sức khỏe;

3. Gọi điện thoại tự xưng là bệnh nhân đã khỏi bệnh sau khi sử dụng sản phẩm để giới thiệu và bán thực phẩm bảo vệ sức khỏe.

Ngoài ra, khi có nghi ngờ lừa dối về sản phẩm, người tiêu dùng cần phản ánh kịp thời đến Cục An toàn thực phẩm hoặc liên hệ qua số điện thoại đường dây nóng: 0243.2321556, 0911811556 hoặc qua địa chỉ mail: tiepnhantinvipham@vfa.gov.vn để cơ quan chức năng xác minh, kịp thời xử lý vi phạm.

PV

Ý kiến bạn đọc


Rút tên GĐ Bệnh viện Bạch Mai khỏi danh sách ứng cử ĐBQH

(VnMedia) - Sáng 16/5, Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội, Phó Chủ tịch Thường trực Hội đồng Bầu cử quốc gia Trần Thanh Mẫn đã ký ban hành Nghị quyết về việc rút tên ông Nguyễn Quang Tuấn ra khỏi danh sách ứng cử đại biểu Quốc hội khóa XV tại thành phố Hà Nội.

Hà Nội: Xét nghiệm hơn 9.400 mẫu về từ Đà Nẵng

(VnMedia) - Mặc dù chỉ có 5.599 trường hợp khai báo y tế đến từ Đà Nẵng nhưng ngày 15/5, đã có trên 9.400 mẫu được lấy để xét nghiệm…

Hà Nội: Thêm F1 của nguyên Giám đốc Hacinco dương tính với SARS-CoV-2

(VnMedia) - CDC Hà Nội sáng nay (16/5) vừa báo cáo nhanh về 05 ca dương tính mới, trong đó 03 trường hợp là F1 đã cách ly tập trung (bao gồm 1 trường hợp F1 của ông Nguyễn Văn Thanh, Giám đốc Hacinco).

Cách chức Giám đốc Hacinco với ông Nguyễn Văn Thanh

(VnMedia) - Tổng công ty Đầu tư và Phát triển nhà Hà Nội (Handico) quyết định kỷ luật cách chức Giám đốc Hacinco đối với ông Nguyễn Văn Thanh.

Hà Nội: Tuyệt đối không để lây nhiễm COVID-19 trong hệ thống chính quyền

(VnMedia) - Chủ tịch UBND TP Hà Nội yêu cầu toàn bộ các đơn vị rà soát, tuyệt đối không để lây nhiễm trong hệ thống chính quyền các cấp. Tổ chức kiểm tra chặt chẽ nhân sự, quy trình phòng dịch, đảm bảo an toàn tuyệt đối với các lực lượng phục vụ bầu cử tại cơ sở...