- Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan đã có phần giải trình lần đầu tiên trước Quốc hội ngay sau khi chính thức được bổ nhiệm đúng 1 tuần.

Giải trình trước Quốc hội về vấn đề nợ đọng thanh toán bảo hiểm y tế, Bộ trưởng cho biết, Luật Bảo hiểm y tế và Nghị định 146 có những quy định còn chưa thống nhất, vì vậy, trong quá trình triển khai thực hiện liên quan đến việc thanh toán chi phí khám, chữa bệnh trong phạm vi được hưởng và mức hưởng của người tham gia bảo hiểm y tế theo phương thức giá dịch vụ y tế đang có vướng mắc.

Bộ trưởng cho biết, qua thực tiễn trong thời gian vừa qua và rất nhiều năm gần đâ,y các bệnh viện, các cơ sở y tế bị nợ đọng do việc thanh toán theo tổng mức chưa đáp ứng được với các yêu cầu.

“Với những vướng mắc như vậy, hiện nay, nhiều cơ sở y tế thực sự lại trở thành con nợ, bởi vì do các chi phí khám, chữa bệnh bỏ ra chưa được thanh toán. Đây là một trong những nguyên nhân gây nên khó khăn của các cơ sở y tế, cũng là một trong những nguyên nhân gây nên tình trạng việc mua sắm đấu thầu khó khăn, bởi vì chúng ta còn nợ của các nhà thầu, chưa thanh toán được.” – Bộ trưởng Bộ Y tế lý giải.

Bà Đào Hồng Lan cho hay, để giải quyết vấn đề này, Chính phủ đã giao cho Bộ Y tế phối hợp với các bộ, ngành và Bảo hiểm xã hội Việt Nam sửa đổi Nghị định 146 và hiện nay Nghị định 146 đang được Bộ Tư pháp thẩm định. Trong quá trình triển khai thực hiện nội dung này, trước khi nghị định được ban hành, Bộ Y tế đã trình Chính phủ Nghị quyết về việc đảm bảo thuốc, trang thiết bị y tế, thanh toán chi phí khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế để giải quyết khó khăn trong thanh toán trong năm 2021.

"Bên cạnh vấn đề liên quan đến việc sửa đổi các quy định về văn bản pháp luật, Bộ Y tế sẽ phối hợp cùng với BHXH Việt Nam đưa ra những giải pháp để tăng cường công tác kiểm soát chi phí khám bệnh, chữa bệnh, hạn chế lạm dụng, trục lợi Quỹ bảo hiểm y tế để đảm bảo sự an toàn của Quỹ bảo hiểm y tế." - Bộ trưởng cho biết.

Liên quan đến vấn đề thiếu thuốc, vật tư y tế, Bộ trưởng Bộ Y tế cho biết, để đảm bảo cung ứng thuốc, trang thiết bị, vật tư y tế tại các cơ sở y tế, có 2 yếu tố quan trọng. Một là việc đăng ký lưu hành kịp thời các sản phẩm thuốc và trang thiết bị y tế. Hai là, việc đấu thầu mua sắm trang thiết bị y tế của các cơ sở y tế.

Bộ trưởng cho biết, đối với việc đăng ký lưu hành thuốc, thiết bị y tế trong thời gian vừa qua có những khó khăn, bất cập vì liên quan đến dịch COVID-19 và một số lý do khác như: doanh nghiệp không chuẩn bị được hồ sơ, giấy tờ, cơ quan không thể kiểm tra, đánh giá được thực tế nhà máy sản xuất do giãn cách xã hội, hoạt động của chuyên gia bị ảnh hưởng.

Về việc này, Chính phủ đã báo cáo UBTVQH ban hành Nghị quyết số 12 để giải quyết các vấn đề liên quan đến đăng ký lưu hành. Và đến thời điểm hiện tại, Bộ Y tế đã công bố danh mục trên 10.000 thuốc hết hạn hiệu lực đăng ký lưu hành trong năm 2022 thì tiếp tục được cấp giấy lưu hành đến ngày 31/12/2022, do vậy đã cơ bản đảm bảo được nguồn cung ứng thuốc trên thị trường của năm 2022, đáp ứng kịp thời thuốc phục vụ cho công tác khám chữa bệnh của Nhân dân và phòng chống dịch.

Bà Đào Hồng Lan cũng báo cáo Quốc hội, thời gian vừa qua, mặc dù nguồn cung ứng thuốc trên thị trường được đảm bảo, tuy nhiên trong quá trình thực tiễn triển khai có vướng mắc liên quan đến các quy định về đấu thầu, về các nội dung nằm ở trong các quy định của luật, của Nghị định, của Thông tư của các bộ, ngành có liên quan. Chính vì vậy, có những thời điểm tại một số cơ sở y tế có thiếu thuốc cục bộ trên từng lĩnh vực.

“Đến thời điểm này, các giải pháp đang trong quá trình triển khai thực hiện đã trình Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ ban hành Công điện số 778 ngày 5/9/2022 để tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc trong mua sắm, đấu thầu thuốc, thiết bị y tế.” – Bộ trưởng Bộ Y tế báo cáo.

Về tình trạng thiếu hụt nguồn nhân lực y tế, bà Đào Hồng Lan cho rằng, lĩnh vực này không phải chỉ riêng có Việt Nam, đặc biệt sau giai đoạn dịch COVID-19. Việc chuyển dịch làn sóng nguồn nhân lực từ y tế khu vực công sang khu vực tư nhân ở nhiều nước cũng đã xảy ra.

Cho biết Tổ chức Y tế thế giới dự báo hệ thống y tế toàn cầu thiếu khoảng 15 triệu nhân lực vào năm 2022 và Việt Nam cũng không ngoại lệ, Bộ trưởng Bộ Y tế cho biết, làn sóng chuyển dịch nhân lực của ngành y tế ở Việt Nam, bên cạnh những đặc điểm tương đồng với tình hình chung của thế giới, lại có những đặc điểm đặc biệt hơn.

“Ví dụ Việt Nam thuộc nhóm nước có tỷ lệ nhân viên y tế trên quy mô dân số ở mức thấp hơn so với tỷ lệ trung bình của thế giới. Hiện nay chúng ta có khoảng 10 bác sĩ và 13 điều dưỡng trên 10.000 dân và tình hình nhân viên y tế công nghỉ việc chuyển sang công tác tại các khu vực tư cũng tăng gần đây.” – bà Đào Hồng Lan dẫn chứng.

Về giải pháp trong thời gian tới, Bộ trưởng cho biết, Bộ Y tế  đã trình Chính phủ sửa đổi Nghị định 56 về hỗ trợ mức phụ cấp đối với nhân viên y tế, cơ sở y tế dự phòng.

“Bên cạnh đó, các chính sách để nâng cao chất lượng nguồn nhân lực giúp cho vấn đề tăng nhân lực y tế, chúng tôi xin phép được báo cáo trong phiên trả lời chất vấn cùng với Bộ trưởng Bộ Nội vụ, sắp tới đây chúng tôi xin phép được báo cáo cụ thể hơn.” – Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan nói.