Đổi mới dạy học Ngữ văn, Lịch sử: Dứt khoát phải làm và làm cho đến khi hiệu quả

0
0

 - Ngày 15/8, tại thành phố Hải Phòng, Bộ Giáo dục và Đào tạo (GDĐT) tổ chức Hội thảo đổi mới phương pháp dạy học và kiểm tra, đánh giá môn Ngữ văn, môn Lịch sử ở trường phổ thông. Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn dự và phát biểu chỉ đạo tại Hội thảo.

Tham dự Hội thào có lãnh đạo các vụ, cục chuyên môn của Bộ GDĐT: Vụ Giáo dục Trung học, Vụ Giáo dục Tiểu học, Vụ Giáo dục Thường xuyên, Cục Quản lý chất lượng; lãnh đạo, chuyên viên, giáo viên thuộc 31 Sở GDĐT; đại diện 9 trường đại học và Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam.

Quang cảnh Hội thảo

Hội thảo nhằm đánh giá thực trạng dạy học các môn Ngữ văn, Lịch sử hiện nay ở trường phổ thông; đề xuất những giải pháp đổi mới phương pháp dạy học và kiểm tra, đánh giá theo định hướng phát triển phẩm chất và năng lực nhằm nâng cao chất lượng dạy học và kiểm tra đánh giá đối với các môn học Ngữ văn và Lịch sử ở trường phổ thông.

Phát biểu tại Hội thảo, Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn khẳng định sự cần thiết và yêu cầu phải đổi mới dạy học, kiểm tra, đánh giá môn Ngữ văn, môn Lịch sử. Bộ trưởng cho biết, không phải đến thời điểm này Bộ GDĐT mới đặt ra vấn đề đổi mới dạy học, kiểm tra đánh giá môn Lịch sử, môn Ngữ văn hay các môn học khác mà vấn đề này đã được đặt ra nhiều năm nay. Đổi mới không chỉ dừng ở phương pháp dạy học môn Ngữ văn, môn Lịch sử, mà là đổi mới giáo dục lịch sử, đổi mới giáo dục ngữ văn.

Nhấn mạnh yêu cầu phải đổi mới ở tất cả các môn học, Bộ trưởng đồng thời làm rõ vì sao một số môn như Ngữ văn, Lịch sử cần ráo riết đổi mới trước, các môn khác có thể làm sau. Đó là bởi môn học nào cũng đều tham gia kiến tạo con người nhưng Lịch sử, Ngữ văn tham gia vào kiến tạo con người, xây dựng văn hóa con người một cách trực tiếp và trực diện.

“Mục tiêu của đổi mới giáo dục phổ thông là tăng cường phương diện dạy người, rèn luyện đạo đức, nhân cách, phẩm chất của con người. Sự kỳ vọng của xã hội đặt ở việc triển khai 2 môn học này cũng rất lớn. Do đó, đổi mới Lịch sử và Ngữ văn cần làm trước, ưu tiên và làm ngay, làm dứt khoát cho đến khi nào có hiệu quả”, Bộ trưởng nói.

Đi vào những vướng mắc cụ thể hiện nay trong dạy học 2 môn Lịch sử và Ngữ văn, từ đó đề cập một số việc cần làm, Bộ trưởng cho rằng, vướng chung hiện nay của cả 2 môn học này là làm sao hấp dẫn được học sinh học và giáo viên hứng thú dạy. Theo Bộ trưởng, quan trọng là cái thực và tính chủ thể của giáo viên và học sinh trong tiếp cận môn học. 

Vụ trưởng Vụ Giáo dục Trung học Nguyễn Xuân Thành chủ trì phần thảo luận tại Hội thảo
Vụ trưởng Vụ Giáo dục Trung học Nguyễn Xuân Thành chủ trì phần thảo luận tại Hội thảo

Đối với môn Lịch sử, cần tôn trọng sự thực khách quan, đối với môn Ngữ văn, cần tôn trọng cảm xúc, tình cảm thực. Phải để cho học sinh được tiếp cận với tư liệu và hiện vật, đối tượng khách quan. Học sinh phải được xác định là chủ thể, thầy cô như người chỉ đường; qua đó các em tự khám phá lịch sử, tự thấy cái hay của lịch sử; được tham gia vào quá trình sáng tạo, được thể hiện cảm xúc, thái độ thực của bản thân.

“Lịch sử là công cụ, chỗ dựa, phương tiện để tu dưỡng con người. Môn Lịch sử đem lại cho con người thế giới kinh nghiệm, tri thức về xã hội. Giáo dục Lịch sử là giáo dục cho trẻ em những trải nghiệm, chứ không chỉ là tri thức….”, Bộ trưởng cho rằng, tiếp cận vấn đề như vậy sẽ tìm ra phương pháp dạy học phù hợp.

Đối với môn Ngữ văn, Bộ trưởng đề cập đến việc cần tập trung nhiều hơn cho môn tiếng Việt, cần tiếp cận môn tiếng Việt với mục tiêu bất kỳ người Việt nào cũng có trình độ và năng lực tiếng Việt tốt không chỉ ở bậc phổ thông, mà ở cả các cấp học cao hơn.

Khẳng định quan điểm cần triệt tiêu văn mẫu, Bộ trưởng nhấn mạnh, văn học phải củng cố vị trí của một môn học nghệ thuật. Môn học cần phát triển tư duy nghệ thuật, trong đó đặc biệt lấy phát triển tư duy hình tượng, lấy văn học làm rộng mở trí tượng tưởng, phát triển các cảm xúc. “Cần loại bỏ xúc động theo mẫu, tưởng tượng theo khuôn và tình cảm theo quy định. Làm được như thế mới giải phóng được con người”, Bộ trưởng chia sẻ.

Cho rằng, đổi mới dạy học, kiểm tra và đánh giá môn Lịch sử, Ngữ Văn là việc cần thiết, quan trọng, song Bộ trưởng cũng yêu cầu “không thể nóng vội và cần có tầm nhìn đổi mới”. “Chúng ta bàn về sự đổi mới để hướng tới sự tốt nhất. Có thể nhìn thấy con đường đi còn xa nhưng cần phải biết sẽ đi đến đâu. Đổi mới phải bắt đầu từ bên trong, từ chính chúng ta trước, sau đó thuyết phục xã hội. Con đường còn dài, nhưng tính tổng thể và tầm nhìn đổi mới phải bắt đầu…”, Bộ trưởng nêu rõ.

Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn phát biểu tại Hội thảo

Tại Hội thảo, đã có 29 báo cáo tham luận môn Ngữ văn, trong đó có 7 tham luận của các trường đại học, viện nghiên cứu, 22 tham luận của các Sở GDĐT; 30 báo cáo tham luận môn Lịch sử, trong đó 8 báo cáo tham luận của các trường đại học, viện nghiên cứu và 22 tham luận của các Sở GDĐT được gửi tới. Ngoài ra, Hội thảo cũng ghi nhận hàng chục ý kiến về thực trạng, nguyên nhân và giải pháp đổi mới dạy học, kiểm tra và đánh giá môn Lịch sử và Ngữ văn từ các chuyên gia, giáo viên trực tiếp dạy 2 môn học này.

Một số vấn đề đặt ra đối với môn Ngữ văn được đề cập trong Hội thảo gồm: Làm thế nào để phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh trong quá trình học tập; làm thế nào để dạy học sinh cách đọc hiểu văn bản để học sinh có thể đọc được các văn bản khác cùng thể loại hoặc loại hình; làm thế nào để đa dạng hóa và đa dạng hóa như thế nào với các hình thức kiểm tra, đánh giá môn Ngữ văn; xây dựng đề kiểm tra định kỳ như thế nào để đánh giá đúng năng lực học sinh; xây dựng đáp án và hướng dẫn chấm như thế nào để hạn chế tính chủ quan, cảm tính của người chấm; việc sử dụng ngữ liệu ngoài sách giáo khoa đối với học sinh học theo chương trình hiện hành để chống văn mẫu trong nghị luận văn học, nhằm thúc đẩy đổi mới nội dung, hình thức tổ chức và phương pháp dạy học…

Ở môn Lịch sử, các đề xuất tập trung vào việc đổi mới phương pháp và hình thức tổ chức dạy học môn Lịch sử trong việc thực hiện mục tiêu giữa “dạy chữ”, “dạy người” và định hướng nghề nghiệp ở trường phổ thông; những biện pháp đổi mới phương pháp dạy học và kiểm tra đánh giá môn Lịch sử đảm bảo hiệu quả việc thay đổi từ chương trình tập trung vào nội dung sang chương trình hướng đến hình thành và phát triển năng lực của học sinh; đề xuất các điều kiện nhằm đảm bảo cho việc thực hiện chương trình mới, đặc biệt là yếu tố giáo viên trong đổi mới phương pháp dạy học và kiểm tra đánh giá; đổi mới việc ra câu hỏi kiểm tra đánh giá nhằm khai khai thác các nguồn sử liệu, tranh ảnh, lược đồ, câu hỏi mở tạo điều kiện cho học sinh tự biểu đạt chính kiến của mình về các vấn đề Lịch sử, từng bước đánh giá phẩm chất và năng lực học sinh, khắc phục tình trạng ghi nhớ sự kiện một cách máy móc, thuộc lòng…

P.V


Ý kiến bạn đọc


Bệnh nhân đầu tiên mắc đậu mùa khỉ tại Việt Nam sức khỏe ổn định

(VnMedia) -  Bệnh nhân mắc bệnh đậu mùa khỉ được ghi nhận đầu tiên tại Việt Nam hiện có sức khỏe ổn định, không sốt, đang được cách ly...

Dịch vụ truyền hình MyTV tiếp tục tung ưu đãi hấp dẫn

(VnMedia) - Nằm trong chuỗi các ưu đãi, khuyến mại tri ân khách hàng nhân dịp kỷ niệm ngày thành lập (28/09/2009 - 28/09/2022), MyTV tiếp tục tung ưu đãi hấp dẫn giảm ngay 50% các gói cước Ứng dụng MyTV.

Chuẩn bị điều kiện thực hiện quy định sổ hộ khẩu, sổ tạm trú hết hạn sau 31/12

(VnMedia) - Bộ Công an mới đây đã tổ chức Hội nghị về đánh giá chỉ tiêu cấp căn cước công dân (CCCD) và chuẩn bị các điều kiện thực hiện quy định của Luật Cư trú 2020 về việc sổ hộ khẩu, sổ tạm trú hết giá trị sử dụng sau ngày 31/12/2022.

Bộ Công an: Số tài sản kê biên vụ Tân Hoàng Minh được hơn 4 nghìn tỷ đồng

(VnMedia) - Bộ Công an cho biết, trong vụ Tân Hoàng Minh số tài sản kê biên được hơn 4 nghìn tỷ đồng; vụ Bệnh viện Đa khoa Đồng Nai, số thiệt hại ước tính là 150 tỷ đồng nhưng số tài sản các đối tượng bị kê biên, phong toả khoảng 1.000 tỷ đồng...

Khách hàng yên tâm sử dụng VNPT Money với năng lực bảo mật cao

(VnMedia) - VNPT Money được ứng dụng những nền tảng công nghệ cao, đảm bảo các yếu tố an toàn và bảo mật thông tin, đáp ứng tiêu chuẩn bảo mật quốc tế PCI - DSS cấp độ cao nhất…