Hướng dẫn chẩn đoán, điều trị bệnh đậu mùa khỉ ở người

0
0

 - Bộ Y tế ngày 29/7 đã ban hành Hướng dẫn chẩn đoán, điều trị và phòng bệnh đậu mùa khỉ ở người.

Theo Hướng dẫn, đậu mùa khỉ (monkey pox) là bệnh truyền nhiễm cấp tính, có khả năng gây dịch, do virus đậu mùa khỉ gây ra. Bệnh có nguồn gốc từ châu Phi, lây truyền từ động vật sang người và từ người sang người qua tiếp xúc trực tiếp với tổn thương da, dịch cơ thể, qua quan hệ tình dục, giọt bắn đường hô hấp, vật dụng của người bị nhiễm và lây truyền từ mẹ sang con.

Bệnh có các triệu chứng chính là sốt, phát ban dạng phỏng nước và sưng hạch ngoại vi, có thể gây biến chứng nặng dẫn tới tử vong.

Thời gian ủ bệnh thường từ 6 - 13 ngày, cá biệt dao động từ 5 - 21 ngày. Người nhiễm không có triệu chứng và không có khả năng lây nhiễm. 

Giai đoạn khởi phát từ 1 - 5 ngày với các triệu chứng chính là sốt và nổi hạch ngoại vi toàn thân. Kèm theo người bệnh có thể có biểu hiện đau đầu, mệt mỏi, ớn lạnh, đau họng, đau cơ. Virus có thể lây sang người khác từ giai đoạn này. 

Giai đoạn toàn phát xuất hiện các ban trên da, thường gặp sau sốt từ 1 - 3 ngày. Vị trí phát ban có xu hướng ly tâm, gặp nhiều trên mặt, lòng bàn tay, lòng bàn chân. Ban cũng có thể gặp ở miệng, mắt, cơ quan sinh dục. 

đậu mùa khỉ
 

Các vết ban phát triển tuần tự từ dát (tổn thương có nền phẳng) đến sẩn (tổn thương cứng hơi nhô cao), sau đó thành mụn nước (tổn thương chứa đầy dịch trong), mụn mủ (tổn thương chứa đầy dịch vàng), đóng vảy khô, bong tróc và có thể để lại sẹo.

Kích thước tổn thương da trung bình từ 0,5 - 1cm. 

Số lượng tổn thương da trên một người có thể từ vài nốt cho đến dày đặc. Trường hợp nghiêm trọng các tổn thương có thể liên kết với nhau thành các mảng lớn. 

Sau đó, đến giai đoạn hồi phục, các triệu chứng của bệnh đậu mùa khỉ có thể kéo dài từ 2 đến 4 tuần rồi tự khỏi. Người bệnh hết các triệu chứng lâm sàng, các sẹo trên da có thể ảnh hưởng đến thẩm mỹ và không còn nguy cơ lây nhiễm cho người khác. 

Bệnh đậu mùa khỉ được chia thành 3 thể, gồm không triệu chứng, thể nhẹ và thể nặng.

Với thể nhẹ, ác triệu chứng thường hết sau 2 đến 4 tuần mà không cần bất kỳ biện pháp điều trị đặc hiệu nào.

Thể nặng thường gặp trên nhóm đối tượng nguy cơ cao (phụ nữ mang thai, người cao tuổi, trẻ em, người mắc bệnh lý nền, suy giảm miễn dịch,...), có thể dẫn tới tử vong, thường từ tuần thứ 2 của bệnh. Người bệnh có thể gặp tình trạng nhiễm khuẩn da, với các biểu hiện sốt kéo dài, dịch nốt phỏng đục hoặc nốt phỏng bị vỡ chảy dịch đục.

Một số có thể bị viêm phổi (ho, tức ngực, khó thở), viêm não (ý thức suy giảm, co giật, lú lẫn, hôn mê), nhiễm khuẩn huyết (sốt kéo dài, tổn thương các cơ quan phủ tạng).

Theo hướng dẫn của Bộ Y tế, ca bệnh nghi ngờ gồm 2 trường hợp.

Thứ nhất là ca bệnh có một hoặc nhiều yếu tố dịch tễ như:  Trong vòng 21 ngày trước khi khởi phát triệu chứng, có tiếp xúc với trường hợp bệnh xác định hoặc trường hợp bệnh có thể, thông qua tiếp xúc vật lý trực tiếp với da hoặc tổn thương da (bao gồm cả quan hệ tình dục), hoặc tiếp xúc với các vật dụng bị ô nhiễm như quần áo, giường, đồ cùng cá nhân của người bệnh; Có tiền sử đi du lịch đến các quốc gia có lưu hành bệnh đậu mùa khỉ trong vòng 21 ngày trước khi khởi phát triệu chứng.

Thứ hai là có bệnh cảnh lâm sàng nghi bệnh đậu mùa khỉ. 

Ca bệnh xác định là trường hợp có kết quả xét nghiệm sinh học phân tử dương tính với virus đậu mùa khỉ.  Dựa trên triệu chứng sốt, phát ban và hạch to, cần chẩn đoán phân biệt bệnh đậu mùa khỉ với các bệnh đậu mùa, thuỷ đậu, herpes lan tỏa và tay chân miệng. 

Theo hướng dẫn của Bộ Y tế, bệnh đậu mùa khỉ được điều trị triệu chứng là chủ yếu. Cùng với đó là đảm bảo dinh dưỡng, cân bằng nước điện giải và hỗ trợ tâm lý.

Chỉ sử dụng thuốc điều trị đặc hiệu ở những trường hợp nặng và cơ địa đặc biệt (trẻ sơ sinh, người cao tuổi, người bị suy giảm miễn dịch,...) theo khuyến cáo của Tổ chức Y tế thế giới và các quy định của Việt Nam.

Bộ Y tế khuyến cáo cần theo dõi, phát hiện và xử trí kịp thời các tình trạng nặng, biến chứng của bệnh.

Với thể nhẹ chủ yếu điều trị triệu chứng như: Hạ sốt, giảm đau; Chăm sóc tổn thương da, mắt, miệng; Bảo đảm dinh dưỡng, cân bằng điện giải.

Khuyến cáo cần theo dõi và phát hiện sớm các biến chứng nếu có: viêm phổi, nhiễm khuẩn da, nhiễm khuẩn huyết, viêm não... để điều trị ở buồng cách ly tại khoa hồi sức; Phòng và kiểm soát nhiễm khuẩn theo quy định.

Đối với bệnh nhân ở thể nặng cần điều trị ở buồng cách ly tại khoa hồi sức, điều trị biến chứng (nếu có) theo các phác đồ đã an hành

 Thuốc điều trị đặc hiệu được chỉ định những trường hợp như:

+ Người có biến chứng nặng (nhiễm khuẩn huyết, viêm phổi, viêm não...).

+ Người bị suy giảm miễn dịch (HIV, ung thư, đang điều trị thuốc ức chế miễn dịch hoặc corticosteroid liều cao...).

+ Trẻ em, đặc biệt là trẻ dưới 8 tuổi.

+ Phụ nữ có thai hoặc đang cho con bú.

+ Những người đang có bệnh cấp tính tiến triển.

- Các thuốc điều trị sử dụng theo khuyến cáo của Tổ chức Y tế thế giới

Các dấu hiệu nguy hiểm của bệnh cần theo dõi, xem xét chuyển tuyến điều trị:

Giảm thị lực.

Giảm ý thức, hôn mê, co giật.

Suy hô hấp.

Chảy máu, giảm số lượng nước tiểu.

Các dấu hiệu của nhiễm khuẩn huyết và sốc nhiễm khuẩn. 

Tiêu chuẩn xuất viện: Người bệnh cách ly tối thiểu 14 ngày.- Người bệnh hết các triệu chứng về lâm sàng (không xuất hiện tổn thương trên da mới tối thiểu 48 giờ và các tổn thương cũ đã đóng vảy)

Hoàng Hải

Ý kiến bạn đọc


Gỡ vướng mắc trong quản lý, sử dụng tài sản công

(VnMedia) - Bộ Tài chính đang lấy ý kiến đối với dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 151/2017/NĐ-CP của Chính phủ quy định chi tiết một số điều của Luật Quản lý, sử dụng tài sản công.

Thủ thành Văn Lâm chính thức đầu quân cho CLB Bình Định

(VnMedia) - Không còn là tin đồn thổi, thủ thành Đặng Văn Lâm đã chính thức đầu quân cho đội bóng Bình Định theo bản hợp đồng có thời hạn 3 năm. Mức lương không được tiết lộ nhưng chắc chắn đảm bảo cho Văn Lâm đứng top đầu ở đội bóng...

Nga nêu điều kiện để “bình thường hóa” quan hệ với Mỹ

(VnMedia) - Mỹ cần phải bắt đầu tôn trọng các lợi ích của  Nga trước khi mối quan hệ bị phá hỏng giữa hai nước có thể được hàn gắn, một nhà ngoại giao cấp cao của Nga đã cho biết như vậy.

Nhu cầu của người dùng về smartphone đang giảm dần?

(VnMedia) - Theo chia sẻ của các xưởng đúc chip (một linh kiện quan trọng trong các thiết bị điện tử) lớn trên thế giới, nhu cầu của người dùng về smartphone đang giảm dần, dẫn đến việc sản xuất diễn ra cầm chừng hoặc rơi vào tình trạng đóng băng ở một số nơi.

Phó Thủ tướng yêu cầu Bộ GDĐT tiếp tục rà soát thực chất các quy định về dạy thêm, học thêm

(VnMedia)- Đây là một trong những nhiệm vụ Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam yêu cầu ngành giáo dục thực hiện tại Hội nghị tổng kết năm học 2021-2022, triển khai nhiệm vụ năm học 2022-2023.