Ủy ban Kinh tế của Quốc hội: Đặc biệt chú ý nguy cơ nhập khẩu lạm phát

0
0

 - Báo cáo thẩm tra của Ủy ban Kinh tế Quốc hội nhấn mạnh, giai đoạn tới, Chính phủ cần đặc biệt chú ý về nguy cơ nhập khẩu lạm phát từ bên ngoài; nghiên cứu kịch bản tiếp tục giảm thuế tiêu thụ đặc biệt để ứng phó trong trường hợp giá dầu thế giới biến động lớn...

Tiếp tục Chương trình Kỳ họp thứ 3, sáng 23/5, Quốc hội nghe Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế Vũ Hồng Thanh trình bày báo cáo thẩm tra đánh giá bổ sung kết quả thực hiện Kế hoạch phát triển KTXH và NSNN năm 2021; tình hình thực hiện những tháng đầu năm 2022.

Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế Vũ Hồng Thanh cho biết, năm 2021 dù nhiều khó khăn, thách thức chưa từng có do dịch COVID-19 bùng phát trên toàn quốc, nhưng dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng, Quốc hội, Chính phủ đã có những quyết sách đúng đắn, kịp thời, huy động được sức mạnh của cả hệ thống chính trị, sự ủng hộ của Nhân dân, cộng động doanh nghiệp và hỗ trợ của cộng đồng quốc tế cùng với sự chuyển hướng từ chiến lược “phòng, chống dịch COVID-19” sang “thích ứng an toàn, linh hoạt, kiểm soát có hiệu quả dịch COVID-19”, kinh tế - xã hội có nhiều khởi sắc.

Tuy nhiên, bên cạnh kết quả đạt được cũng còn những hạn chế, tồn tại, yếu kém cần khắc phục. Cụ thể, 05 chỉ tiêu kinh tế - xã hội quan trọng không đạt mục tiêu, tăng thêm 1 chỉ tiêu so với số đã báo cáo, chỉ tiêu tốc độ tăng năng suất lao động xã hội chưa đạt chỉ tiêu.

Đặc biệt, công tác phòng, chống dịch có lúc, có nơi còn bị động, lúng túng; năng lực y tế nhất là y tế cơ sở còn bất cập, sai phạm về đấu thầu, mua sắm vật tư, trang thiết bị y tế phòng, chống dịch COVID-19 xảy ra nhiều vụ việc nghiêm trọng; Cần khẩn trương có báo cáo với Quốc hội về kết quả huy động, quản lý và sử dụng các nguồn lực cho công tác phòng, chống dịch; chỉ rõ tồn tại, hạn chế, những chính sách chưa thực hiện được hoặc thực hiện chưa đầy đủ; các Bộ, ngành, cơ quan, địa phương làm tốt hoặc làm chưa tốt.

Bên cạnh đó, Báo cáo thẩm tra cũng cho thấy, thu ngân sách vượt dự toán nhưng chưa bền vững, thu từ dầu thô tăng do cả yếu tố tăng giá và tăng sản lượng khai thác; thu sử dụng đất tăng cao, vượt dự toán nhưng đây là khoản thu không ổn định, không bền vững. Ước thu ngân sách nhà nước đã báo cáo với Quốc hội có chênh lệch với số thu thực tế, làm ảnh hưởng lớn đến việc xây dựng dự toán năm sau, thể hiện năng lực dự báo, phân tích còn yếu, đặc biệt, tình trạng này đã kéo dài trong nhiều năm. Vai trò chủ đạo của ngân sách trung ương giảm, tỷ trọng nguồn thu ngân sách trung ương năm 2021 giảm so với năm 2020 và giảm mạnh so với năm 2011.

Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế cũng cho biết, một trong những tồn tại, hạn chế là phân bổ, giao dự toán chi chậm, kéo dài, giải ngân vốn đầu tư công không đạt kế hoạch. Tiến độ cổ phần hóa, thoái vốn nhà nước tại doanh nghiệp; việc hoàn thiện quy định pháp luật về cổ phần hóa và sắp xếp, đổi mới các đơn vị sự nghiệp công còn chậm, không hoàn thành mục tiêu. Kết quả trên cho thấy, chính sách tháo gỡ, thúc đẩy cổ phần hóa, thoái vốn nhà nước tại doanh nghiệp hạn chế, tổ chức thực hiện chưa quyết liệt nhưng chưa có người đứng đầu nào bị xử lý trách nhiệm trong việc chậm trễ thực hiện nhiệm vụ này.

Đối với tình hình thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế xã hội và ngân sách nhà nước những tháng đầu năm 2022, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế nêu rõ, năm 2022, tình hình kinh tế, chính trị thế giới diễn biến phức tạp, giá xăng, dầu tăng, lạm phát có xu hướng tăng cao, các nền kinh tế lớn thu hẹp quy mô nới lỏng chính sách tiền tệ, tăng trưởng kinh tế thế giới chậm lại; các tổ chức quốc tế đã hạ dự báo tăng trưởng toàn cầu năm 2022 từ 4,4% xuống 3,6%.

Trong nước, đứng trước nhiều khó khăn, thách thức, Quốc hội, Chính phủ đã kịp thời ban hành nhiều chính sách để hỗ trợ phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội. Đặc biệt, tại Kỳ họp bất thường lần thứ nhất, Quốc hội đã ban hành Nghị quyết số 43 về chính sách tài khóa, tiền tệ với quy mô lớn và nhiều cơ chế, chính sách chưa có tiền lệ để hỗ trợ kịp thời cho phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội, chủ động trong công tác phòng, chống dịch. Đến nay, dịch bệnh được kiểm soát, nền kinh tế đang phục hồi và phát triển tích cực. GDP Quý I ước tăng 5,03%, kinh tế vĩ mô ổn định, các ngành, lĩnh vực đang tăng trưởng trở lại. Trong 4 tháng đầu năm, hơn 30 nghìn doanh nghiệp quay trở lại hoạt động, tăng 60,6% so với cùng kỳ. Đời sống, việc làm người lao động, an sinh xã hội được bảo đảm; quốc phòng an ninh, trật tự an toàn xã hội được bảo đảm; công tác đối ngoại được tăng cường; Seagame 31 được tổ chức rất thành công, để lại nhiều dấu ấn tốt đẹp trong và ngoài nước…

Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế Vũ Hồng Thanh trình bày báo cáo
Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế Vũ Hồng Thanh trình bày báo cáo

Đặc biệt chú ý nguy cơ nhập khẩu lạm phát, giải ngân vốn đầu tư công trì trệ

Tuy nhiên, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế cho biết, cần quan tâm, đánh giá kỹ hơn một số vấn đề như: kinh tế vĩ mô, các cân đối lớn vẫn còn tiềm ẩn rủi ro, kiểm soát lạm phát gặp khó khăn. Giá dầu tăng cao tác động tiêu cực đến giá cả hàng hóa, nguyên vật liệu, chi phí vận chuyển.

Theo Ủy ban Kinh tế, giai đoạn tới, cần đặc biệt chú ý về nguy cơ nhập khẩu lạm phát từ bên ngoài; nghiên cứu kịch bản tiếp tục giảm thuế tiêu thụ đặc biệt để ứng phó trong trường hợp giá dầu thế giới biến động lớn cũng như thực hiện hoãn, giãn việc tăng các sắc thuế, phí nhằm bình ổn giá các mặt hàng tiêu dùng khác.

Cùng với đó, cần đặc biệt chú ý nguy cơ bùng phát dịch do các biến chủng mới vẫn hiện hữu, đe dọa tiến trình phục hồi của nền kinh tế. Tại một số nơi, một bộ phận người dân có biểu hiện chủ quan, lơ là trong công tác phòng, chống dịch, không thực hiện nghiêm túc theo quy định.

Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế cũng nhấn mạnh vấn đề giải ngân vốn đầu tư công trì trệ, đề nghị báo cáo rõ khả năng hấp thụ nguồn vốn, hoàn thành kế hoạch; việc hoàn thiện các tiêu chuẩn, quy chuẩn xây dựng cốt lõi, hệ thống định mức và đơn giá xây dựng làm chậm giải ngân đầu tư công và ảnh hưởng đến chi phí đầu tư công.

Một trong những vấn đề cần đặc biệt chú ý để tháo gỡ, khắc phục được Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế nêu rõ, đó là các chương trình mục tiêu quốc gia, các nhiệm vụ thực hiện chính sách tài khóa, tiền tệ hỗ trợ phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội theo Nghị quyết số 43 của Quốc hội triển khai chậm, các chính sách quan trọng vẫn đang trong quá trình xây dựng hướng dẫn, chưa được áp dụng vào thực tiễn.

Ngoài ra, Báo cáo thẩm tra cũng đánh giá việc thực hiện các nghị quyết khác của Quốc hội, UBTVQH cũng chậm. Nghị quyết số 12 của UBTVQH về các chính sách đặc thù trong lĩnh vực y tế ban hành rất khẩn trương, tuy nhiên sau 4 tháng, Nghị định quy định chi tiết và biện pháp thi hành mới được ban hành. Công tác hỗ trợ cho người lao động theo Nghị quyết số 03 của UBTVQH vẫn chưa thực hiện dứt điểm mặc dù đã hết thời hạn; việc triển khai chính sách chậm phần nào làm mất đi tính cấp thiết, ý nghĩa của chính sách hỗ trợ người lao động ở thời điểm khó khăn.

Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế cũng nhấn mạnh, nguy cơ nợ xấu còn tiềm ẩn; thị trường chứng khoán, trái phiếu doanh nghiệp, bất động sản có nhiều rủi ro, không bền vững, thiếu ổn định. Trên thị trường cổ phiếu đã xuất hiện các hiện tượng tăng vốn khống, thao túng giá, làm giá ngày càng tinh vi; một số cổ phiếu/nhóm cổ phiếu có biến động giá bất thường, không gắn với kết quả kinh doanh của doanh nghiệp, gây tổn thất trực tiếp cho nhà đầu tư và ảnh hưởng tiêu cực đến tính ổn định và minh bạch của thị trường.

Một số vấn đề cần xử lý, tháo gỡ kịp thời được Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế nêu rõ như: sản xuất, kinh doanh gặp khó khăn, chi phí đầu vào tăng cao, giá cước vận tải ở mức cao, giá nhiên liệu nhập khẩu là đầu vào của sản xuất (dầu, khí đốt, than) và giá các mặt hàng nguyên vật liệu sản xuất (gỗ, phân bón, titan, nhôm…) tăng cao trong khi sức cầu tiêu thụ vẫn yếu, vẫn còn những khó khăn về tài chính, tuyển dụng lao động. Việc chậm quyết định hoặc phê duyệt quy hoạch thuộc hệ thống quy hoạch quốc gia và quy hoạch có tính chất kỹ thuật, chuyên ngành gây khó khăn cho việc dự báo về thị trường, ảnh hưởng đến thu hút đầu tư, sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp và cuộc sống của người dân. Quy hoạch điện VIII chưa được phê duyệt dẫn đến nhiều dự án phát triển điện chưa thể triển khai, tiềm ẩn nguy cơ thiếu điện trong mùa cao điểm. Một số quy hoạch đã được phê duyệt cũng đã bộc lộ một số bất cập

Báo cáo thẩm tra của Ủy ban Kinh tế cũng nhấn mạnh, cần nhìn nhận, quan tâm thỏa đáng tới tình trạng sức khỏe tâm thần của học sinh, nhất là do ảnh hưởng do dịch COVID-19; áp lực học hành, thiếu các hoạt động vui chơi, giải trí, bệnh thành tích, kỳ vọng quá lớn của cha, mẹ, bạo hành gia đình, vấn đề thông tin mạng… là những nguyên nhân chính và cần có ưu tiên, giải pháp phòng ngừa.

7 vấn đề Chính phủ cần lưu ý

Dự báo từ nay đến cuối năm 2022, kinh tế - xã hội còn gặp nhiều thách thức, để đạt chỉ tiêu tăng trưởng năm 2022 khoảng 8-8,5% (gồm mức dự kiến 6-6,5% theo Nghị quyết số 32 và phần tăng thêm 2% nhờ tác động của chính sách tài khóa, tiền tệ hỗ trợ Chương trình phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội) và cả giai đoạn 2021-2025 đặt mục tiêu tới khoảng 6,5 - 7%, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế nêu rõ, Chính phủ cần lưu ý:

Thứ nhất, tiếp tục triển khai hiệu quả Chương trình phòng chống dịch COVID-19; bao phủ tiêm vắc-xin phù hợp; nâng cao năng lực phòng, chống dịch, điều trị bệnh; bảo đảm nguồn cung, kiểm soát chặt chẽ việc mua, sử dụng thuốc, vật tư y tế cho phòng, chống dịch.

Thứ hai, bám sát diễn biến của dịch COVID-19, căng thẳng địa kinh tế, địa chính trị và chính sách phòng chống COVID-19 của các nước, động thái chính sách của các ngân hàng trung ương các nền kinh tế lớn; kiểm soát lạm phát, duy trì lãi suất cho vay hợp lý, hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn; kiểm soát nợ xấu, có giải pháp căn cơ, bền vững hướng dòng tiền quay trở lại sản xuất kinh doanh.

Thứ ba, khẩn trương triển khai các nhiệm vụ, giải pháp về tài khóa, tiền tệ theo Nghị quyết số 43/2022/QH15 ngày 11/01/2022 và các nghị quyết theo kế hoạch 5 năm của Quốc hội. Sớm trình UBTVQH xem xét, cho ý kiến Danh mục dự án sử dụng nguồn vốn của Chương trình.

Thứ tư, đẩy nhanh tiến độ lập, phê duyệt các quy hoạch, đặc biệt chú ý tới chất lượng các quy hoạch trước khi phê duyệt. Tiếp tục cơ cấu lại nền kinh tế, cân đối hài hòa giữa vấn đề kinh tế và vấn đề xã hội, giữa chính sách tài khóa và tiền tệ, đổi mới mô hình tăng trưởng.

Thứ năm, đẩy nhanh tiến độ giải ngân vốn đầu tư công, triển khai các chương trình mục tiêu quốc gia, các dự án, công trình trọng điểm quốc gia; khẩn trương hoàn thiện danh mục dự án của các nguồn vốn đầu tư chưa được phân bổ trình Quốc hội, Ủy ban Thường vụ xem xét, quyết định. Tăng cường quản lý, chống thất thu, chuyển giá, gian lận thương mại, trốn thuế; tích cực thu hồi nợ thuế; điều hành chi bám sát dự toán, tiết kiệm, hiệu quả.

Thứ sáu, đẩy mạnh cải cách hành chính, tăng cường phân cấp đi đôi với kiểm tra, giám sát, nâng cao trách nhiệm người đứng đầu, thực hiện nghiêm Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh, trong đó tập trung cho một số luật quan trọng trong thực hiện Nghị quyết Hội nghị Trung ương 5 về đổi mới chính sách, pháp luật về đất đai, nông nghiệp, nông dân, nông thôn, phát triển và nâng cao hiệu quả kinh tế tập thể.

Thứ bảy, tăng cường công tác phòng, chống xâm hại trẻ em, phòng, chống tai nạn, thương tích trẻ em. Triển khai hiệu quả Chương trình phục hồi và phát triển thị trường lao động; có giải pháp, phấn đấu giảm số đối tượng hưởng chế độ bảo hiểm xã hội một lần. Tăng cường tuyên truyền làm rõ chủ trương, quan điểm của Việt Nam đối với tình hình Nga – Ucraina; theo dõi sát các vấn đề trong khu vực ASEAN để có giải pháp ngoại giao phù hợp.

Xuân Hưng

Ý kiến bạn đọc


U19 Việt Nam gặp khó trước cuộc đọ sức với U19 Philippines

(VnMedia) - Trước cuộc so tài với U19 Philippines ở lượt trận thứ 2 giải U19 Đông Nam Á, HLV Đinh Thế Nam đón tin không vui khi tiền đạo Anh Tú dính chấn thương và nhiều khả năng sẽ phải ngồi ngoài.

Năm 2021: Thu nhập bình quân đầu người giảm do tác động của đại dịch Covid-19

(VnMedia) - Theo Tổng cục Thống kê, thu nhập bình quân 1 người/tháng năm 2021 theo giá hiện hành đạt 4,205 triệu đồng, giảm 1,1% so với năm 2020.

Ngày 4/7: Sapa được cảnh báo có chỉ số UV gây hại cao nhất cả nước

(VnMedia) - Sapa lại là khu vực được dự báo chỉ số UV cực đại trong ngày ở mức gây hại cao nhất cả nước...

Hà Nội dự tính chi 100 tỷ đồng làm 15 mét hầm đường bộ

(VnMedia) - UBND thành phố Hà Nội vừa ban hành Quyết định phê duyệt báo cáo nghiên cứu khả thi dự án đầu tư xây dựng hầm đường bộ có kết hợp cho người đi bộ qua đường Trần Quang Khải.

Diễn đàn giáo dục Việt Nam - Vương quốc Anh: Mở ra giai đoạn hợp tác bền vững, lâu dài, hiệu quả

(VnMedia)- Trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức Vương quốc Anh, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ đã dự Diễn đàn hợp tác giáo dục Việt Nam - Vương quốc Anh. Sự kiện do Bộ Giáo dục và Đào tạo Việt Nam phối hợp với Bộ Thương mại Quốc tế Anh và Hội đồng Anh tổ chức.