Phó Thủ tướng Trịnh Định Dũng nói về “nhân tai” trong lũ lụt và sạt lở đất

0
0

 - Chiều 6/11, Phó Thủ tướng Chính phủ Trịnh Đình Dũng đã có phần trả lời chất vấn của các Đại biểu trước Quốc hội về các vấn đề mà ông phụ trách, đặc biệt là những nguyên nhân chủ quan do con người gây ra đối với lũ lụt và sạt lở đất.

VnMedia xin trích đăng phần trả lời của Phó Thủ tướng.

…Nguyên nhân chính của sạt lở đất trong đợt mưa lũ ở miền Trung vừa qua, các Bộ trưởng, đặc biệt là Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường đã trả lời, tôi xin quan tâm hơn đến những nguyên nhân chủ quan do con người gây ra mà rất nhiều đại biểu quan tâm.

Trước hết, nói về rừng, trong năm vừa qua thực hiện chủ trương của Đảng và Nhà nước về phủ xanh đất trống, đồi núi trọc, rừng Việt Nam đã được phục hồi nhanh chóng. Năm 1945, chúng ta có 43% tỷ lệ che phủ rừng, nhưng đến năm 1995 do chiến tranh và sau đó là do chúng ta đi phát triển kinh tế cho nên rừng chỉ còn lại 28%.

Đến nay, độ che phủ rừng của Việt Nam đã trên 41%, đứng thứ 50/193 quốc gia và vùng lãnh thổ, tuy nhiên chất lượng rừng của nước ta còn thấp như nhiều vị đại biểu phát biểu là rất đúng

Thứ nhất, do chúng ta giảm đến khoảng 15% so với năm 1945 về rừng và đến năm 2019 vừa qua thì chúng ta tăng khoảng 13% cho nên chất lượng rừng của chúng ta là rừng mới.

Thứ hai, tình trạng phá rừng để trồng cây công nghiệp, để làm nương, làm rẫy, phát triển sản xuất vẫn chưa được ngăn chặn triệt để và có hiệu quả. Vấn đề này Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo rất quyết liệt, đặc biệt tình trạng phá rừng để lấy gỗ còn xảy ra ở nhiều nơi như báo chí đang đưa tin và có nhiều vụ phải đưa ra pháp luật.

Việc trồng rừng thay thế và các dự án sử dụng đất rừng để phát triển kinh tế - xã hội chưa được kiểm soát chặt chẽ và chưa được thực hiện nghiêm. Từ đó đã ảnh hưởng đến việc bảo vệ rừng, bảo vệ môi trường, giữ nước ngọt và cũng là một nhân tố rất quan trọng gây sạt lở đất khi có mưa lũ xảy ra.

Phó Thủ tướng Trịnh Đình Dũng
Phó Thủ tướng Trịnh Đình Dũng

Vấn đề thứ hai, do việc đầu tư xây dựng các công trình kết cấu hạ tầng phục vụ phát triển kinh tế - xã hội tại các khu vực miền núi, những công trình giao thông, công trình điện, công trình đường ống, v.v. đã làm thay đổi địa hình, tác động đến độ ổn định kết cấu địa chất và dễ gây sạt lở đất, nhất là các tuyến đường khi chúng ta đi trong mùa mưa lũ thì thường xuyên gặp phải sạt lở đất ở trên đường, rất nguy hiểm. Mặt khác, việc xây dựng các công trình giao thông, công trình xây dựng khác đã gây cản trở lũ và làm cho lũ dâng cao.

Thứ ba, việc xây dựng các công trình nhà ở, các khu dân cư, các bệnh viện, trường học, các cơ sở tại các khu vực miền núi không được nghiên cứu một cách kỹ lưỡng, đặc biệt là về yếu tố địa chất. Đây cũng là nhân tố tác động làm sạt lở đất, đá khi có mưa lũ xảy ra.

Thứ tư, việc xây dựng các công trình hồ, đập thủy lợi, thủy điện nếu không được kiểm soát chặt chẽ, từ khâu quy hoạch, lập dự án, đánh giá tác động môi trường, quản lý quá trình đầu tư xây dựng và khai thác, vận hành sẽ có tác động rất lớn đến mưa lũ, sạt lở đất và đe dọa đến an toàn của hạ du.

Vì các công trình hồ, đập thủy lợi, thủy điện đa số đều xây dựng ở khu vực miền núi, trung du, đồng thời, việc xây dựng các công trình còn tác động đến sự ổn định của kết cấu đất đá nên cũng có thể tác động đến sạt lở đất.

Chúng ta đã huy động được lực lượng Trung ương, địa phương, đặc biệt là lực lượng của quân đội, công an với phương châm 4 tại chỗ, nhưng chưa có lực lượng ứng phó với thiên tai, ứng phó tìm kiếm cứu nạn chuyên nghiệp, nhất là ở cơ sở. Lực lượng chủ yếu là kiêm nhiệm và thiếu các phương tiện chuyên nghiệp hiện đại. Do đó, chúng ta rất chậm để tiếp cận với những điểm sạt lở, những điểm nguy hiểm rất cần phải nhanh, từ đó đã ảnh hưởng rất lớn đến hiệu quả công tác tìm kiếm cứu nạn.

Về nhiệm vụ và giải pháp trong thời gian tới:

Nhiệm vụ trước mắt thì Chính phủ đã có báo cáo gửi Quốc hội. Về các nhiệm vụ dài hạn thì phải tiếp tục hoàn thiện thể chế liên quan đến phòng, chống thiên tai trong đó tập trung xây dựng Nghị định hướng dẫn Luật Phòng, chống thiên tai.

Thứ hai, cần phải rà soát lại kịch bản biến đổi khí hậu làm cơ sở để xây dựng các phương án ứng phó với thiên tai, bão lũ gây sạt lở đất, sạt lở bờ sông, bờ biển, hạn mặn; tập trung xây dựng chiến lược phòng, chống thiên tai giai đoạn 2021-2030; xây dựng các quy hoạch quốc gia, quy hoạch vùng, quy hoạch chuyên ngành, quy hoạch lĩnh vực và các quy hoạch tỉnh gắn với việc ứng phó biến đổi khí hậu, nước biển dâng và ứng phó với phòng, chống thiên tai.

Trên cơ sở đó, xây dựng các kế hoạch thực hiện quy hoạch, lựa chọn các dự án trọng điểm, dự án ưu tiên để chúng ta đầu tư trước trong điều kiện kinh phí của chúng ta còn khó khăn.

Thứ ba, xây dựng các bản đồ cảnh báo khu vực có nguy cơ lũ ống, lũ quét, sạt lở đất nguy hiểm với tỷ lệ thích hợp. Vấn đề này đã được Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo và đã thực hiện, nhưng hiện nay tỷ lệ bản đồ này chưa phù hợp với các khu vực, mới chỉ ở tỷ lệ cao, tỷ lệ lớn, chưa có tỷ lệ nhỏ.

Cho nên chưa xác định chính xác được những điểm sạt lở mà chúng ta phải di dời dân và kinh nghiệm của các nước phát triển thì việc di dời dân trước khi bị sạt lở đất là yêu cầu số 1 để đảm bảo an toàn cho người dân. Cùng với đó, phải xây dựng hệ thống cảnh báo sớm, kịp thời để sơ tán khẩn cấp người dân trước khi có sạt lở đất, lũ quét như kinh nghiệm của Nhật Bản và Hoa Kỳ.

Thứ tư là, kiểm soát chặt chẽ quá trình đầu tư xây dựng các công trình hạ tầng, hạn chế tối đa việc sử dụng đất rừng tự nhiên, rừng phòng hộ và thực hiện nghiêm việc trồng rừng thay thế. Chúng ta phải đánh giá được cái lợi, cái hại. Nếu lợi nhiều, hại ít thì chúng ta làm, lợi ích ít, hại nhiều thì kiên quyết không làm.

Vấn đề thứ năm, sửa chữa, nâng cấp, đảm bảo an toàn các công trình hồ, đập, đê điều; đầu tư chống sạt lở bờ sông, bờ biển; rà soát, sửa chữa, cải tạo các công trình giao thông gây cản trở thoát lũ; đầu tư xây dựng, nâng cấp các khu neo đậu tàu thuyền tránh trú bão để đảm bảo an toàn cho tàu thuyền khi có bão.

Vấn đề thứ sáu, tiếp tục đầu tư chương trình nhà ở vùng lũ của 14 tỉnh miền Trung duyên hải từ Thanh Hóa cho đến Bình Thuận.

Vấn đề thứ bảy, nâng cao năng lực của các lực lượng tham gia phòng, chống thiên tai, tìm kiếm, cứu nạn, trong đó tăng cường tính chuyên nghiệp từ trung ương đến cơ sở, đặc biệt là cơ sở, vì nơi này có thể thực hiện nhanh 4 tại chỗ. Kinh nghiệm như vừa rồi ở Trà Leng là do lực lượng tại chỗ thực hiện rất nhanh nên cứu sống được nhiều người.

Đầu tư các phương tiện, thiết bị chuyên dùng phục vụ cho phòng, chống thiên tai, tìm kiếm, cứu nạn, đặc biệt như máy bay trực thăng, các tàu lớn nhưng phải được thường xuyên diễn tập, phải giao cho một cơ quan tìm kiếm cứu nạn quản lý, không làm nhiệm vụ kiêm nhiệm như hiện nay…

Xuân Hưng

Ý kiến bạn đọc


Thêm 7 ca mắc mới COVID-19 ở Hải Dương và 1 ca nhập cảnh

(VnMedia) - Bộ Y tế chiều ngày 25/2 vừa công bố thêm 08 ca mắc mới COVID-19, trong đó có 01 ca nhập cảnh được cách ly ngay và 7 ca trong nước đều ở Hải Dương.

Thái Lan: Việt Nam trở thành hình mẫu tiêu biểu về kiểm soát tốt đại dịch Covid-19 trên thế giới

(VnMedia) - Thái Lan chúc mừng và đánh giá Việt Nam đã trở thành hình mẫu tiêu biểu về kiểm soát tốt đại dịch Covid-19 trên thế giới, khẳng định sẽ tiếp tục hợp tác chặt chẽ với Việt Nam trong phòng chống đại dịch và phục hồi chuỗi cung ứng, cũng như trong nỗ lực thúc đẩy tiếp cận nguồn vắc-xin an toàn, hiệu quả.

Video clip tranh vẽ "Tri ân những chiến sĩ áo trắng"

(VnMedia) - Video clip tranh vẽ "Tri ân những chiến sĩ áo trắng" nhân dịp kỷ niệm 66 năm Ngày Thầy thuốc Việt Nam (27/2/1955 – 27/2/2021) là những hình ảnh chiến sĩ áo trắng quả cảm đương đầu với đại dịch COVID-19

Hàng không Đông Nam Á có lợi thế lớn để phục hồi sau Covid-19

(VnMedia) - Nhà chế tạo máy bay Boeing dự báo các hãng hàng không Đông Nam Á sẽ cần 4.400 máy bay mới trị giá 700 tỷ USD để đáp ứng nhu cầu du lịch hàng không gia tăng trong 20 năm tới. 

12 chùa được thử nghiệm ứng dựng cúng dường qua ví điện tử

Thực hư liên quan đến việc ứng dụng ví điện tử vào việc cúng dường, cầu an, ngày 23/2, tại Hà Nội, Thượng tọa Thích Đức Thiện, Phó chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hội đồng trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam đã có trao đổi với báo chí.