Đại biểu Quốc hội Hà Nội đề nghị nghiên cứu đường sắt đô thị tư nhân

0
0

 - “Việc triển khai các dự án có khá nhiều vấn đề mà mẫu số chung là dự án lớn, tổng mức đầu tư rất lớn, toàn tỷ đôla nhưng lại chậm tiến độ, đội vốn nhiều lần gây bức xúc dư luận” - ĐBQH Nguyễn Phi Thường (Hà Nội) phân tích và đề nghị nghiên cứu mô hình đường sắt đô thị tư nhân.

Phát biểu trước Quốc hội ngày 3/11, đại biểu Nguyễn Phi Thường (đoàn Hà Nội) đã phân tích rất kỹ về các vấn đề giao thông, cụ thể là đường sắt đô thị.

Dự án "toàn tỷ đô la" mà chậm, đội vốn

Theo ĐB Nguyễn Phi Thường, TP. HCM và Hà Nội đang đô thị hóa mạnh mẽ và phát triển bùng nổ, trở thành những siêu đô thị 10 triệu dân với nhiều nét tương đồng, tăng dân số cơ học bình quân mỗi năm khoảng 200.000 người, gây áp lực lớn lên hệ thống hạ tầng cơ sở vốn đã quá tải, đặc biệt là hạ tầng giao thông và hệ lụy là ùn tắc giao thông, ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng tới chất lượng cuộc sống người dân, làm thiệt hại kinh tế và là điểm nghẽn về phát triển bền vững của 2 thành phố.

“Đơn cử như Báo cáo của TP. HCM thì ước thiệt hại từ ùn tắc giao thông hàng năm của thành phố vào khoảng 6 tỷ đô, tương đương 13% GRDP của thành phố.” – ĐB Nguyễn Phi Thường dẫn chứng.

 Hiện nay, việc tập trung đầu tư xây dựng hệ thống đường sắt đô thị được coi như giải pháp cứu cánh mang tính then chốt của cả 2 thành phố. Hệ thống đường sắt đô thị của hai thành phố đều xác định có khoảng 8 tuyến, với TP. HCM thì tổng chiều dài 220km, tổng mức đầu tư 25 tỷ đôla, còn Hà Nội là 318km với tổng mức đầu tư 30 tỷ đôla.

“Hiện có một số tuyến đã và đang được triển khai ở các bước, các giai đoạn khác nhau. Phát triển đường sắt đô thị là xu thế tất yếu và đã rất bức bách. Tuy nhiên, việc triển khai các dự án có khá nhiều vấn đề mà mẫu số chung là dự án lớn, tổng mức đầu tư rất lớn, toàn tỷ đôla nhưng lại chậm tiến độ, đội vốn nhiều lần gây bức xúc dư luận” – ĐB Nguyễn Phi Thường nói.

Dẫn chứng dự án Cát Linh - Hà Đông, dự án Bến Thành - Suối Tiên, Bến Thành - Tham Lương, Nhổn - ga Hà Nội, ĐB đoàn Hà Nội đề nghị các cơ quan có thẩm quyền cần khẩn trương tổng hợp, đúc rút kinh nghiệm để các dự án ngay tiếp sau không phải lặp lại.

ĐBQH Nguyễn Phi Thường (đoàn Hà Nội)
ĐBQH Nguyễn Phi Thường (đoàn Hà Nội)

Không chú ý đến sự liên kết phát triển không gian đô thị

Góp ý sâu về các vấn đề cụ thể là quy hoạch đô thị, giao thông đô thị và đường sắt đô thị để làm sao để dự án đường sắt đô thị gắn kết với không gian đô thị, tích hợp vào đời sống đô thị để phát huy được vai trò, ĐB Nguyễn Phi Thường rằng, đô thị của cả TP. HCM và Hà Nội hiện nay đều không được thiết kế theo định hướng đô thị giao thông công cộng.

Theo đó, giao thông ở hai TP này phát triển chủ yếu theo quy luật kinh tế, tính linh hoạt tự do cá nhân được đặt lên trên với mật độ đường rất thấp (TP. HCM khoảng 2,1km/km2 và Hà Nội là 3km/km2, rất xa so với mức lý tưởng là 10km/km2,) thiếu không gian đi bộ và có nhiều khu phát triển tự phát.

“Đây là những mảng đặc trong đô thị mà xe cộ gần như không thể xuyên qua và vận tải công cộng không thể tiếp cận. Vì thế, bộ 3 rất đặc biệt là cảnh quan nhà phố, kinh tế vỉa hè và văn hóa xe máy, có thể coi là khá đặc trưng của đô thị Việt Nam.” – ông Thường nhận định.

Theo vị ĐBQH đoàn Hà Nội, xe máy vẫn đang duy trì vị trí “độc tôn” trong giao thông đô thị và “hứa hẹn tiếp tục là đối thủ cạnh tranh cực mạnh của đường sắt đô thị.”

Đặc biệt, ĐBQH Nguyễn Phi Thường cho rằng, hiện nay, các dự án đường sắt đô thị chủ yếu chú ý về tính khả thi, về tài chính, kỹ thuật, ít chú ý đến sự liên kết phát triển không gian đô thị.

“Mặc dù quy hoạch chung đều có liệt kê một loạt yêu cầu cho công tác xây dựng phát triển đường sắt đô thị nhưng lại ít quan tâm đến tính khả thi. Cho nên, các dự án đường sắt đô thị dường như chỉ là một hệ thống nhập khẩu, một phép cộng thuần túy cho một loại hình giao thông mới và không gian đô thị hiện hữu.” – ĐB Nguyễn Phi Thường thẳng thắn nhận xét.

Đề nghị nghiên cứu đường sắt đô thị tư nhân

Theo ĐB Thường thì để một hệ thống đường sắt đô thị tồn tại, phát huy hiệu quả theo đúng nghĩa phương tiện vận tải công cộng khối lớn thì cần phải có lượng người đi tương ứng. Việc đó phụ thuộc chủ yếu vào sự tiện nghi, phù hợp của những kết nối giữa nhà ga đường sắt đô thị và đô thị. Cụ thể là các tuyến đi bộ, các trung tâm tập trung đông người, không gian công cộng, bến bãi đỗ xe, phương tiện trung chuyển, xe bus kết nối.

“Có chuyên gia cho rằng, xong tuyến Metro mới được một phần 3 chặng đường, một phần 3 còn lại là mạng lưới bãi xe xung quanh Metro và hệ thống xe bus trung chuyển, 1/3 cuối cùng là phát triển các dự án cao tầng mật độ cao quanh các trạm dọc và quanh Metro trong bán kính khoảng 500m đến 800m.” – ông Thường dẫn chứng.

Do vậy, phải quy hoạch và phát triển đồng bộ dịch vụ thương mại, chung cư, cao ốc, văn phòng. Nếu Metro không tiện lợi thì hành khách sẽ ít, trợ giá khai thác vận hành sẽ ở mức cao và kéo dài.

Với những phân tích kể trên, ĐBQH Nguyễn Phi Thường cho rằng, việc đầu tư xây dựng dự án đường sắt đô thị cần gắn kết chặt chẽ với việc tái cấu trúc không gian đô thị theo mô hình TOD.

TOD là mô hình phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng, một xu hướng tiên tiến hiện nay, nhưng cần nghiên cứu kiểu "đo ni đóng giày" cho thực tế từng tuyến, từng đô thị của Việt Nam. Đặc biệt, cần coi cải tạo đô thị là nhiệm vụ không tách rời quy hoạch xây dựng nhà ga đường sắt đô thị, tức là tái cấu trúc không gian đô thị khu vực xung quanh các nhà ga gắn với kiến tạo nơi trốn, tái cấu trúc những mảng đặc đô thị tạo thành động lực phát triển không gian đô thị mạnh mẽ và thu hút dòng người sử dụng đường sắt đô thị.

ĐB đoàn Hà Nội đề nghị Quốc hội, Chính phủ gỡ vướng quy hoạch, có cơ chế, chính sách để đầu tư tích hợp hệ thống đường sắt đô thị gắn với tái cấu trúc đô thị khu cũ, phát triển khu mới, như đô thị vệ tinh hay đô thị hai bên sông Hồng, sông Sài Gòn, để 2 siêu đô thị tháo gỡ điểm nghẽn, phát triển bền vững, văn minh, hiện đại, có bản sắc.

Về công nghệ quy chuẩn vốn và tích hợp các tuyến, theo ĐB Thường, hiện Việt Nam chưa có hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn đường sắt đô thị, do vậy, việc triển khai thực hiện nghiệm thu dự án rất khó khăn, phụ thuộc nhiều vào nhà đầu tư, nước tài trợ vốn. Ngoài ra, để giảm chi phí và tăng tính chủ động, cần khẩn trương tính việc nội địa hóa, thực hiện chuyển giao và làm chủ công nghệ càng nhanh càng tốt.

Về khả năng tích hợp giữa các tuyến đường sắt đô thị, ĐB phân tích, do các nhà tài trợ khác nhau nên công nghệ tiêu chuẩn cũng khác nhau. Do vậy, việc tích hợp công nghệ toàn mạng rất khó khăn.

Về tài chính, hiện các dự án đường sắt đô thị chủ yếu theo hình thức ODA của ngân sách nhà nước. Tuy nhiên, ODA rất khó khăn và ngân sách hạn hẹp nên ở tầm chính sách vĩ mô, ĐB đề nghị Quốc hội, Chính phủ giao cơ quan có thẩm quyền nghiên cứu mô hình đường sắt đô thị tư nhân kiểu thành phố Tokyo để nhà đầu tư tư nhân tham gia đầu tư tuyến đường sắt đô thị và hưởng lợi từ việc phát triển không gian đô thị, khai thác quỹ đất khu vực nhà ga và dọc các tuyến còn dư địa.

Xuân Hưng

Ý kiến bạn đọc


Xác định nguyên nhân nữ nhân viên y tế tử vong sau tiêm vắc xin

(VnMedia) - Theo kết luận của Hội đồng chuyên môn của Sở Y tế An Giang, nguyên nhân dẫn đến tử vong của nữ nhân viên y tế 35 tuổi là do sốc phản vệ trên nền cơ địa dị ứng non steroid (giảm đau kháng viêm).

Bí thư Hà Nội: Toàn Thành phố quán triệt “chống dịch như chống giặc”

(VnMedia) - Bí thư Thành ủy Hà Nội Đinh Tiến Dũng yêu cầu các cấp ủy Đảng, Ban Cán sự đảng UBND thành phố, Đảng đoàn HĐND, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thành phố, các tổ chức đoàn thể nhân dân từ thành phố xuống cơ sở quán triệt phương châm “chống dịch như chống giặc”; vào cuộc thực hiện công tác phòng, chống dịch với tinh thần trách nhiệm cao nhất.

Bộ trưởng Bộ Y tế: "Chúng ta đang trong tình trạng báo động rất cao"

(VnMedia) - “Chúng ta đang được đặt trong tình trạng báo động rất cao. Thời gian tới, việc đánh giá tình hình dịch, kiểm soát khó khăn hơn trước, có thể xuất hiện thêm ổ dịch, nguồn lây chưa biết, chưa kiểm soát được" - Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thanh Long nhấn mạnh.

Bệnh nhân từ Đà Nẵng về Hà Nội, Hải Dương nhiễm biến thể Ấn Độ

(VnMedia) - Bệnh nhân người Ấn Độ, cách ly ở Hải Phòng, sau về cách ly tại Time City thuộc biến thể B.1.617.2; tại Hải Dương, bệnh nhân người Ấn Độ, đi chuyến bay từ Đà Nẵng ra Hà Nội cùng chuyến bay nhóm người Trung Quốc thuộc biến thể B.1.617.2...

10 ca mắc COVID-19 ở bệnh viện K đều là người nhà và bệnh nhân

(VnMedia) - Trong 10 ca dương tính với SARS-CoV-2 vừa được phát hiện tại bệnh viện K Tân Triều, có 6 người là bệnh nhân và 4 người nhà. Một trong số các bệnh nhân trước đó được chuyển từ bệnh viện Nhiệt đới Trung ương.