- Lực lượng Không quân Mỹ vừa cho biết họ đã chặn hai chiếc máy bay trinh sát của Nga đi vào “vùng nhận diện phòng không” ở ngoài khơi Alaska của Mỹ. Moscow phản pháo lại rằng đó hoàn toàn là một chuyến bay huấn luyện và máy bay của Nga không hề đến gần không phận của Mỹ.

Chiến đấu cơ F-22 Raptor với sự hậu thuẫn của máy bay tiếp nhiên liệu trên không KC-135 Stratotanker và máy bay cảnh báo sớm E-3 AWACS đã nhận được lệnh cất cánh khẩn cấp đi chặn máy bay quân sự của Nga ở bầu trời Biển Bering hôm 8/4, Bộ Chỉ huy Phòng không Bắc Mỹ (NORAD) hôm qua (9/4) cho biết.

Vụ đánh chặn xảy ra ở phía bắc quần đảo Aleutian - một quần đảo kéo dài từ bờ biển Alaska đi sâu vào vùng biển Thái Bình Dương. Không quân Mỹ đã phái đi một lực lượng đáng gờm, trong đó có chiến đấu cơ hàng đầu thế giới F-22, để đi bám theo và chặn một cặp máy bay chống tàu ngầm và tuần tra hàng hải Il-38 của Nga đang bay trên vùng lãnh hải quốc tế. Những chiếc máy bay thời Xô-viết này còn có thể được sử dụng cho các nhiệm vụ tìm kiếm và cứu hộ. Tuy nhiên, lần này cặp máy bay Il-38 của Nga thực hiện chuyến bay huấn luyện tầm xa với bài tập trinh sát hàng hải và săn tàu ngầm, quân đội Nga cho biết trong một tuyên bố vừa được phát đi.

F-22 là niềm tự hào của người Mỹ bởi nó là chiếc máy bay tiêm kích tàng hình thế hệ thứ 5 duy nhất của thế giới được đưa vào hoạt động cho đến thời điểm này và nó cũng là thứ vũ khí đáng gờm đối với bất kỳ quốc gia nào muốn đối đầu với Mỹ. F-22 được xem là loại máy bay chiến đấu tinh vi nhất thế giới với khả năng có một không hai là thực hiện sứ mệnh tham chiến không đối không, không đối đất cùng một thời điểm mà gần như không bị hề hấn gì. F-22 Raptor đạt chuẩn chưa từng có về khả năng sống sót ngay cả khi phải đối mặt với hàng loạt mối đe dọa lớn, tinh vi từ trên không lẫn dưới đất. Ngoài nhiệm vụ chiến đấu, F-22 còn có khả năng thực hiện xuất sắc một loạt nhiệm vụ gồm thu thập tin tình báo, do thám, trinh sát và tấn công điện tử. Để đảm bảo tàng hình trước radar đối phương, F-22 giấu kín tên lửa và bom vào khoang trong. Nó gia nhập Không lực Mỹ vào tháng 12/2005. Luật Mỹ cấm xuất khẩu máy bay chiến đấu tàng hình F-22.

Bộ Quốc phòng Nga liên tục khẳng định máy bay của họ tiến hành các chuyến bay huấn luyện trong điều kiện tuân thủ chặt chẽ các quy định của quốc tế. Thậm chí NORAD cũng công khai thừa nhận các máy bay của Nga “không đi vào không phận thuộc chủ quyền của Mỹ hay Canada.”

Thay vào đó, Mỹ cáo buộc các máy bay Nga đi vào cái gọi là “Vùng Nhận diện Phòng không Alaskan.” Đây là cụm từ do chính Mỹ đưa ra và để dùng nói đến vùng không phận mà ở đó phải có sự nhận diện và kiểm soát các máy bay qua lại vì lợi ích của an ninh quốc gia. Mỹ đã lần đầu tiên đưa ra khái niệm “vùng nhận diện phòng không” năm 1950 – trong cuộc chiến tranh Triều Tiên. Vùng nhận diện phòng không có thể vượt xa không phận thuộc chủ quyền lãnh thổ của một quốc gia. Những “vùng nhận diện phòng không” như vậy không được xác định hay quy định trong bất kỳ thỏa thuận quốc tế nào.

Người đứng đầu NORAD – Tướng Terrence O’Shaughnessy cho biết, lực lượng của ông “liên tục chủ động theo dõi các mối đe dọa và bảo vệ quê hương 24 giờ/ngày, 7 ngày/tuần và 365 ngày/năm” bất chấp đại dịch COVID-19 đang khiến thế giới chao đảo và khiến hàng trăm nghìn người trên khắp nước Mỹ bị lây nhiễm.

Quân đội Mỹ cáo buộc “máy bay Nga trong tháng qua thường xuyên hoạt động gần đất nước chúng tôi”. Tuy nhiên, Nga cũng tố ngược lại rằng, máy bay quân sự Mỹ không ít lần tiến tới gần các đường biên giới của Nga. Những chuyến bay như vậy thậm chí còn có sự tham gia của máy bay ném bom chiến lược có khả năng mang vũ khí hạt nhân. Theo phía Nga, máy bay ném bom hạt nhân đã “nhiều lần” xuất hiện ở cửa ngõ của Nga trong năm 2019.

Máy bay Nga với máy bay của Mỹ và các nước phương Tây trong những năm gần đây thường xuyên có những cuộc chạm trán nguy hiểm, khiến mối quan hệ vốn đã “cơm không lành, canh không ngọt” giữa hai bên càng thêm căng thẳng.

Những vụ đối đầu trên không kiểu như trên diễn ra thường xuyên kể từ khi mối quan hệ giữa Nga và NATO rơi vào một cuộc đối đầu nghiêm trọng vì cuộc khủng hoảng ở Ukraine. Sau khi Nga tiến hành sáp nhập bán đảo Crimea, NATO đã tuyên bố cắt đứt mối quan hệ với Moscow. Mặc dù những cuộc chạm trán trên không kiểu như trên thường xuyên diễn ra nhưng chúng chưa gây ra bất kỳ nguy hiểm nào cho bất kỳ ai. Tuy vậy, tình trạng gia tăng những cuộc chạm trán như vậy khiến cuộc đối đầu giữa Nga và phương Tây thêm căng thẳng.