- Các tàu chiến của Mỹ đã đi vào khu vực tranh chấp ở Biển Đông. Động thái của Mỹ được thực hiện trong bối cảnh Trung Quốc đang khuấy đảo căng thẳng trên Biển Đông bất chấp việc thế giới đang phải căng mình chống lại đại dịch COVID-19.

Tàu tấn công đổ bộ The America và tàu tuần dương mang tên lửa dẫn đường Bunker Hill của Mỹ đã đi vào vùng lãnh hải tranh chấp ở ngoài khơi Malaysia ở Biển Đông. Bộ Chỉ huy Thái Bình Dương của Mỹ không cho biết chính xác địa điểm hai chiến hạm của Mỹ xuất hiện nhưng xác nhận hai tàu chiến này của họ đang có mặt ở Biển Đông.

Ngày hôm qua (21/4), Hải quân Mỹ đã cho đăng tải lên Twitter những bức ảnh về hai con tàu, nói rằng họ đang hoạt động ở đó để “ủng hộ cho an ninh và sự ổn định của khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương.”

Khu vực mà hai chiến hạm Mỹ hiện diện là ở khu vực trong khoảng 200 hải lý so với bờ biển của Malaysia.

Bất chấp việc Trung Quốc trong mấy tháng qua phải chật vật tìm cách chống lại dịch bệnh COVID-19, nước này vẫn không hề giảm các hoạt động ở Biển Đông – một con đường biển chiến lược chiếm đến 1/3 lượng vận chuyển hàng hóa của thế giới đi qua. Chính sách cứng rắn, gây hấn mà Trung Quốc áp dụng bao năm qua ở Biển Đông không có giảm mà chỉ có tăng lên, giới phân tích quân sự nhận định.

Kể từ hồi tháng Một, khi tình trạng lây lan virus corona bắt đầu bùng phát nghiêm trọng, chính phủ Trung Quốc cùng với các tàu của Lực lượng Bảo vệ Bờ biển và các lực lượng dân quân biển của Trung Quốc đã liên tục hoạt động ở những vùng biển tranh chấp ở Biển Đông, đối đầu với các lực lượng thực thi pháp luật trên biển của khu vực và quấy rối các ngư dân.

Hồi đầu tháng này, một tàu tuần tra của Trung Quốc đã đâm chìm một tàu cá của Việt Nam.

Trước đó, hồi giữa tháng Ba, Trung Quốc đã triển khai hai trạm nghiên cứu trên Đá Chữ Thập và Đá Xu-bi thuộc quần đảo Trường Sa của Việt Nam. Chưa dừng lại ở đó, mới đây nhất, hôm 18/4, Trung Quốc thông báo thành lập cái gọi là “quận Tây Sa” (tức quần đảo Hoàng Sa của Việt Nam) và “quận Nam Sa” (tức quần đảo Trường Sa của Việt Nam) tại “thành phố Tam Sa”. Việt Nam đã ngay lập tức lên tiếng phản đối mạnh mẽ các động thái của Trung Quốc, khẳng định Việt Nam có đầy đủ bằng chứng lịch sử và cơ sở pháp lý để khẳng định chủ quyền đối với hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa ở Biển Đông.

Cũng trong tháng này, tàu khảo sát của chính phủ Trung Quốc - Hải Dương Địa Chất 8 (Haiyang Dizhi 8) đã bám sát theo một tàu khai thác của công ty dầu khí nhà nước Petronas của Malaysia ở Biển Đông.

“Dường như là bất chấp việc Trung Quốc phải chống lại dịch bệnh, nước này vẫn đang nghĩ đến việc thực thi các mục tiêu chiến lược lâu dài. Trung Quốc muốn tạo ra một thế nguyên trạng mới ở Biển Đông – nơi họ sẽ làm chủ và để làm điều đó họ đang ngày càng trở nên hiếu chiến”, ông Alexander Vuving – một giáo sư thuộc Trung tâm Nghiên cứu An ninh Thái Bình Dương Daniel K. Inouye ở Honolulu, đã nhận định như vậy.

“Trung Quốc đã vạch ra một chiến lược tỉ mỉ nhằm tìm cách lợi dụng tối đa cái mà họ xem là giây phút xao nhãng và sự suy giảm năng lực của Mỹ để gây sức ép với các nước láng giềng”, ông Peter Jennings – một cựu quan chức quốc phòng Australia và hiện giờ là Giám đốc điều hành Viện Chính sách Chiến lược Australia, cho hay.

Sau khi tàu Trung Quốc đâm chìm tàu cá Việt Nam, Bộ Ngoại giao Mỹ đã kêu gọi Trung Quốc “tập trung vào ủng hộ các nỗ lực quốc tế để chống lại dịch bệnh trên toàn cầu và ngừng ngay việc lợi dụng sự xao nhãng hoặc dễ tổn thương của các nước khác để bành trướng đòi hỏi chủ quyền phi pháp của Trung Quốc ở Biển Đông.”

Việc Mỹ đưa hai tàu chiến vào Biển Đông lúc này rõ ràng là hành động cảnh cáo Trung Quốc. Trong khi Mỹ không có tranh chấp ở Biển Đông thì Hải quân Mỹ khẳng định họ đã duy trì sự hiện diện ở vùng lãnh hải này trong nhiều thập kỷ. Giới chức quân sự Mỹ chỉ trích gay gắt Trung Quốc về việc quân sự hóa Biển Đông.

“Thông qua việc chúng tôi liên tục duy trì sự hiện diện và hoạt động ở Biển Đông, chúng tôi đang hợp tác với các đồng minh và đối tác để tăng cường sự tự do hàng hải và tự do bay qua bầu trời khu vực. Chúng tôi cũng hợp tác ddeer tăng cường luật pháp quốc tế nhằm đảm bảo an ninh và sự thịnh vượng trong khu vực Ấn Độ Dương và Thái Bình Dương”, bà Nicole Schwegman – phát ngôn viên của Bộ Chỉ huy Thái Bình Dương của Mỹ cho hay.

Trung Quốc đang có tranh chấp lãnh thổ, lãnh hải ở Biển Đông với 4 nước láng giềng Đông Nam Á gồm Philippines, Việt Nam, Brunei, Malaysia và Vùng lãnh thổ Đài Loan. Trung Quốc đang ngang nhiên đòi chủ quyền đến 90% Biển Đông - một khu vực biển có những tuyến đường hàng hải chiến lược có tính sống còn đồng thời chứa các nguồn tài nguyên thiên nhiên vô cùng phong phú.

Trung Quốc đã và đang gây ra một làn sóng phản đối dữ dội và quyết liệt chưa từng có của các nước láng giềng trong khu vực cũng như của cộng đồng thế giới vì việc nước này đang tích cực đẩy mạnh các hoạt động bồi đắp, cải tạo, xây dựng trái phép và giờ là quân sự hóa ở Biển Đông. Trong một động thái làm đẩy cao căng thẳng ở Biển Đông, Trung Quốc gần đây liên tiếp cho triển khai vũ khí, trong đó có các tên lửa, đến các cấu trúc mà nước này đã xây dựng trái phép ở Biển Đông.

Khi Trung Quốc leo thang các hoạt động quân sự ở Biển Đông, Mỹ cũng đã gia tăng áp lực với Trung Quốc bằng những lời chỉ trích, lên án công khai cùng với các hoạt động quân sự. Mỹ liên tục cho các tàu chiến đến khu vực phạm vi 12 hải lý so với những đảo nhân tạo mà Trung Quốc xây dựng trái phép ở Biển Đông để thách thức đòi hỏi chủ quyền phi lý và tham lam của Bắc Kinh ở Biển Đông. Cùng với Mỹ, các nước như Anh, Nhật Bản, Ấn Độ... cũng đã có những động thái nhất định nhằm phản đối các đòi hỏi chủ quyền và cách hành xử của Trung Quốc ở Biển Đông.

Mỹ cáo buộc Trung Quốc quân sự hóa Biển Đông và đang tìm cách dọa dẫm các nước láng giềng châu Á để ngăn không cho họ thực hiện hoạt động khai thác các nguồn lực thiên nhiên chính đáng trong khu vực.