Các dấu hiệu thiệt hại do côn trùng gây ra cho cây trồng

0
0

(VNMedia) - Các triệu chứng là những mô tả về cách thực vật phản ứng với sự phá hoại của côn trùng, trong khi các dấu hiệu là bằng chứng thực tế mà côn trùng để lại — bao gồm vết rách, vết ăn, cơ thể phân hủy và tổ. Tất cả thông tin này được sử dụng để xác định xem thiệt hại có phải do côn trùng gây ra hay không và nếu có thì đó là loại côn trùng nào.

Trong quá trình xác định, ta hãy cố đặt càng nhiều câu hỏi càng tốt, ví dụ, hãy hỏi những điều sau: Sự việc bắt đầu từ khi nào và nó đã xảy ra vấn đề bao lâu rồi? Thức ăn côn trùng là gì? Có bao nhiêu sinh vật xuất hiện? Chúng được phân phối như thế nào? Chúng di động hay nằm cố định? Con côn trùng có cánh không? Ta phải cố gắng lấy càng nhiều dữ kiện và tham khảo các nguồn kiến thức trước khi đưa ra bất kỳ quyết định nào về việc liệu tình huống đó có đảm bảo can thiệp về kiểm soát côn trùng có hại hay không?

CHỈ SỐ
Dịch hại có thể được lập chỉ mục theo tên và theo cây ký chủ trong các ấn phẩm về dịch hại. Nếu cây ký chủ được xác định rõ ràng, các chỉ số có thể được sử dụng để thu hẹp danh sách các loài gây hại có thể xảy ra. Đặt thêm câu hỏi về kích thước, hình dạng, thiệt hại và các ảnh hưởng phụ của dịch hại, có thể giới hạn thêm danh sách các loài gây hại tiềm ẩn.

MẪU NHẬN DIỆN
Các nhà côn trùng học đã thiết kế các mẫu nhận diện để xác định côn trùng. Mẫu là một quá trình loại bỏ từng bước bằng cách sử dụng các đặc điểm hình thái — chẳng hạn như phần miệng, phần chân hoặc gân cánh — thu hẹp các lựa chọn cho đến khi xác định được danh tính loài côn trùng.

LỊCH SÂU BỆNH
Nhiều loài gây hại chỉ xuất hiện trên cây trồng vào những thời điểm nhất định trong năm. Lịch sâu bệnh cung cấp ngày tháng gần đúng khi một số loài côn trùng tấn công cây trồng và chúng đang và sẽ phát triển ở giai đoạn nào. Khi bạn được trang bị đầy đủ thông tin cần thiết, phạm vi dịch hại tiềm ẩn có thể được thu hẹp. Ví dụ, một loài gây hại được phát hiện vào tháng Bảy. Nó có vẻ là một con côn trùng chưa trưởng thành. Theo một số tài liệu nghiên cứu, sâu bọ thường không phải là vấn đề nghiêm trọng trong khoảng thời gian này, vì vậy chúng có thể được loại bỏ như một khả năng. 

CÁC TRIỆU CHỨNG VÀ DẤU HIỆU THIỆT HẠI TRÊN THỰC VẬT DO CÔN TRÙNG GÂY RA
"Có bằng chứng cho thấy côn trùng làm lây lan hơn 200 bệnh thực vật. Khoảng 150 bệnh do vi rút gây ra, 25 bệnh trở lên do nấm ký sinh, 15 bệnh trở lên do vi khuẩn và một số ít do động vật nguyên sinh."

Thói quen ăn: Vị trí bị côn trùng ăn và các loại tổn thương là thông tin có giá trị trong việc xác định loài côn trùng gây ra. Các loại côn trùng và ví dụ về thiệt hại có thể xảy ra được liệt kê dưới đây.

 

* Tổn thương do miệng nhai
- Toàn bộ lá bị tiêu thụ (có thể ngoại trừ phần gân giữa dai): sâu bướm như sâu kéo màng (Hình 1).
- Các phần khuyết lá riêng biệt. Vết cắt từ mép lá (mọt đen trưởng thành); lỗ tròn khoét từ mép lá (ong cắt lá); các lỗ nhỏ rải rác ngẫu nhiên trên lá (bọ cánh cứng, châu chấu) (Hình 2).

- Hình dạng xương lá: sên, bọ cánh cứng, ấu trùng ruồi cưa (Hình 3a), bọ cánh cứng Xanthogaleruca (Hình 3b).
- Lá cuốn thành ống hoặc buộc lại với nhau bằng sợi tơ: sâu cuốn lá (sâu tơ từ bướm đêm).
- Rãnh giữa mặt trên và mặt dưới lá. Có thể nhìn thấy côn trùng hoặc vết rách khi lá được đưa ra ánh sáng: sâu đào lá (Hình 4).
- Lá rụng vào đầu mùa hè. Cắt theo chiều dọc cuống lá sẽ phát hiện ra ấu trùng của côn trùng: sâu đục thân lá, sâu non của sâu bướm hoặc ruồi cưa, sâu đục thân lá phong.
- Mọt đục cành và bọ vòi voi.
- Sự suy giảm chung của toàn bộ cây hoặc một nhánh cụ thể. Các lỗ trên vỏ cây, tích tụ xơ xác, mùn cưa hoặc sâu bọ: sâu đục thân, bọ cánh cứng, sâu kéo màng.
- Sự suy giảm chung của thực vật, các khu vực rễ bị gặm nhấm: giai đoạn ấu trùng của mọt, bọ cánh cứng và sâu bướm.

 

* Thiệt hại từ miệng mút
- Đốm hoặc đốm trên lá do chất diệp lục bị phá hủy cục bộ: rệp cây, rầy lá, bọ xít, bọ trĩ - ruồi bắp (Hình 5).
- Hình thái đốm ngẫu nhiên trên lá: rầy lá, ve (Hình 6).
- Đồng loạt đốm lá, đốm, đốm hoặc vàng lá: bọ xít, bọ xít trên cây đỗ quyên, một số bọ trĩ (Hình 7).
- Lá quăn hoặc nhăn nheo: rệp, bọ trĩ nhiễm nặng (Hình 8)
- Giảm sinh trưởng và úa lá: rầy vàng hại khoai tây và cà chua, rệp sáp
- Biến dạng lá và thân liên quan đến tán lá không màu: rệp (biến dạng thường bị nhầm lẫn với tổn thương chất điều hòa sinh trưởng)
- Sự suy giảm chung của toàn bộ cây hoặc bộ phận của cây như biểu hiện bằng màu sắc kém, giảm sinh trưởng, chết: vảy, rệp sáp
- Ngoài thiệt hại cơ học trực tiếp, một số côn trùng chích hút còn gây thêm thiệt hại khi ăn lá do chất độc có sẵn hoặc bệnh dịch. Điều này có thể gây ra một loạt các triệu chứng khác.

 

* Thiệt hại khác
- Các vết sưng phồng trên mô lá và thân: rệp, tò vò, muỗi vằn (Hình 9).
- Cành cây bị hư hại hoặc chẻ đôi: châu chấu, ve sầu (Hình 10).

* Côn trùng có thể lây lan bệnh cho thực vật theo những cách sau:
- Gián tiếp khi chúng kiếm ăn, đẻ trứng hay đục vào thân cây, tạo ra lối vào cho dịch bệnh trong môi trường.
- Trực tiếp lây lan trên cây hoặc dịch tiết ra trên cơ thể của chúng khi chúng di chuyển từ cây này sang cây khác.
- Trực tiếp khi chúng ăn các cây mẫn cảm, chúng sẽ lây nhiễm sinh vật gây bệnh cho chúng.
- Gián tiếp qua vật chủ là côn trùng phù hợp cho vòng đời của mầm bệnh.

PHÂN BIỆT GIỮA THIỆT HẠI TRÊN THỰC VẬT DO CÔN TRÙNG - BỆNH TẬT - ÁP LỰC MÔI TRƯỜNG
Một cách để bắt đầu quá trình chẩn đoán là xác định xem vấn đề bắt nguồn từ các yếu tố sinh vật (sống), bao gồm côn trùng và bệnh tật, hay các yếu tố phi sinh học (không sống) bao gồm cả căng thẳng môi trường. Kiểm tra các dạng thiệt hại, vị trí và sự tiến triển để xác định xem nguyên nhân là do sinh học hay phi sinh học. Sử dụng Bảng 2 làm công cụ chẩn đoán.

 


 


 


Ý kiến bạn đọc


Đợt rét đầu mùa vào tuần tới: Nhiệt độ thấp nhất khoảng 16 độ C

(VnMedia) - Do ảnh hưởng của không khí lạnh, từ đêm 09/10, ở Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ trời lạnh, vùng núi trời rét. Nhiệt độ thấp nhất về đêm và sáng ở vùng núi Bắc Bộ phổ biến từ 16-18 độ; khu vực trung du, vùng đồng bằng Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ từ 19-21 độ…

Cuộc chiến Arsenal - Liverpool “hâm nóng” thể thao cuối tuần trên MyTV

(VnMedia) - Cuối tuần này, Ngoại hạng Anh tiếp tục sôi động khi Arsenal tiếp đón kình địch Liverpool trên sân nhà Emirates. Người hâm mộ còn có thể theo dõi loạt sự kiện thể thao cực hot như chung kết Đấu trường Danh vọng, Đua xe F1 Japanese Grand Fix, U17 Việt Nam đụng độ U17 Thái Lan…

Chứng khoán ngày 7/10: Thanh khoản cao kỷ lục do tiền đổ vào bắt đáy

(VnMedia) - Tình huống tháo chạy đã kích thích dòng tiền vào mua, đẩy thanh khoản hai sàn niêm yết tăng vọt 121% so với sáng hôm qua và đạt kỷ lục kể từ cuối tháng 8/2022...

Belarus đe dọa tấn công “tàn nhẫn” vào Ba Lan

(VnMedia) - Các quan chức hàng đầu ở Belarus, một đồng minh chủ chốt của Nga, đang ngày càng trở nên tức giận về những gì họ coi là các hành động khiêu khích của Ba Lan và cảnh báo rằng họ có thể sớm bị buộc phải đáp trả bằng hành động “tàn nhẫn”.

Chuẩn bị ứng phó với đợt mưa lớn và rét ở Bắc Bộ và Trung Bộ

(VnMedia) - Ban Chỉ đạo quốc gia về Phòng, chống thiên tai đề nghị Ban Chỉ huy PCTT&TKCN các tỉnh, thành phố theo dõi chặt chẽ, hướng dẫn kịp thời cho các cấp chính quyền, nhân dân chủ động phòng tránh mưa lớn kèm lốc, sét, mưa đá, rét…