(VNMedia) - Mặc dù bạn có thiết kế khu vườn trên sân thượng phù hợp với sở thích cá nhân, thẩm mỹ của bạn, nhưng việc lập kế hoạch ban đầu yêu cầu đánh giá kỹ thuật bởi một kỹ sư kết cấu, người sẽ xác minh xem mái nhà của bạn có thể chịu được sức nặng của khu vườn hay không.

Thiết kế bạn mong muốn cũng cần cân nhắc đến việc tưới nước, thoát nước, loại đất trồng, cây trồng và các đặc điểm khác của khu vườn trên sân thượng. Xây dựng khu vườn trên mái trong quá trình xây mới hoặc khi sửa lại mái nhà cần sử dụng tùy chọn thiết kế tốt nhất và tiết kiệm chi phí nhất. Cụ thể, phương pháp này giúp bạn quản lý ngân sách và cho phép thi công màng chống thấm và rào chắn chống mối mọt ngay từ đầu. Trong phần này, chúng tôi đề cập đến một số những lưu ý khi thiết kế vườn trên sân thượng.
Dưới đây ây là một số lớp khác nhau cho hệ thống mái nhà từ trên xuống dưới:
Lớp 1: Cây trồng
Lớp 2: Giá thể trồng
Lớp 3: Lọc tách vải
Lớp 4: Lớp thoát nước
Lớp 5: Màng cách nhiệt
Lớp 6: Màng chống thấm
Lớp 7: Kết cấu bề mặt sàn mái

Cân nhắc về cấu trúc

Bạn nên bắt đầu kế hoạch thiết kế của mình bằng cách tính toán xem khu vườn sẽ thêm bao nhiêu trọng lượng và liệu mái nhà hiện có của bạn về mặt cấu trúc có khả năng chịu tải trọng này hay không?

Đối với đánh giá này, hãy gọi cho một kỹ sư kết cấu để xem xét kỹ lưỡng về kế hoạch và bản vẽ xây dựng của bạn, sau đó tiến hành kiểm tra hiện trường để xác định xem mái nhà của bạn có khả năng chịu tải một khu vườn trên sân thượng hay không. Các bản vẽ hồ sơ và phân tích địa điểm giúp kỹ sư xác định tổng khả năng chịu tải cho sân thượng của bạn. Nói chung, chính quyền địa phương sẽ yêu cầu bạn cần một kỹ sư kết cấu khi bạn gia tăng thêm 7kg trên mỗi 0.1m2 trở lên đối với sân thượng. Mái bằng với độ cao tối thiểu sẽ là loại mái dễ lắp đặt và ít phức tạp nhất, những mái nhà dốc có thể cần thêm thanh chắn ngang để hỗ trợ cả lớp đất và lớp thoát nước cho khu vườn của bạn. Kỹ sư của bạn phải thêm tất cả tải trọng cố định vào tính toán kết cấu để xác định tổng khả năng chịu tải của mái nhà của bạn. Lưu ý rằng công suất tải có thể khác nhau đối với các khu vực khác nhau của mái nhà, tùy thuộc vào điều kiện kết cấu hiện có và bổ sung của tòa nhà.

Quản lý nước mưa

Các mái nhà có thể hứng một lượng mưa đáng kể khi có mưa bão, do đó, thay vì để tất cả nước chảy ra khỏi mái nhà, bạn hãy dẫn đường nước xuống để tưới cây và vườn của bạn. Trong phần này, chúng tôi chỉ cho bạn những kiến thức cơ bản về dòng chảy của nước mưa và một số chiến lược và kỹ thuật tái sử dụng nước mưa từ tầng thượng.

Một trong những chìa khóa để phát triển thành công khu vườn trên sân thượng tạo ra một hệ thống quản lý nước mưa cân bằng để thu, lưu trữ, sử dụng và thoát nước hiệu quả. Bạn sẽ không muốn nước rút quá nhanh, bởi vì nếu làm vậy, bạn đang lãng phí một nguồn tài nguyên lớn.

Mặt khác, bạn không nên thu thập toàn bộ nước mưa và để nước ở nguyên trong đất vì điều này có thể khiến đất bị úng nước gây nghẹt rễ, thối rữa, chưa kể đến hư hỏng nghiêm trọng đối với bề mặt sân và lớp chống thấm. 

Xói mòn

Các luống trồng dốc và thậm chí cả các luống vườn bằng phẳng đều có thể bị xói mòn do mưa bão lớn. Những trận mưa như trút nước có thể rửa trôi đất và thậm chí ảnh hưởng đến hệ thống rễ. Ngoài ra, thường thì gia chủ sẽ ít chú ý tới khu vườn trên sân thượng so với các khu vườn trên mặt đất.

Nếu xói mòn là một vấn đề nghiêm trọng trên mái nhà của bạn, bạn cần phải có cách tiếp cận để sửa chữa:
- Kiểm soát và định hướng dòng chảy bề mặt một cách thích hợp.
- Ổn định bề mặt và trồng đúng kỹ thuật.

Trong một số trường hợp, bạn có thể kiểm soát ổn định bằng cách trồng hỗn hợp các loại cây trong khu vườn trên sân thượng của mình bởi làm như vậy sẽ cung cấp nhiều loại rễ và độ sâu khác nhau giúp giữ đất tại chỗ tốt hơn hoặc đơn giản bạn chỉ cần trồng một loại cây có thể đủ để ổn định đất khỏi bị xói mòn.

Ngoài việc chọn loại cây để trồng, bạn có thể sử dụng nhiều kỹ thuật khác nhau để giúp kiểm soát dòng chảy và ổn định bề mặt của vườn ví dụ như các sản phẩm phân hủy sinh học.

Cho đến khi cây trồng trong vườn trên mái của bạn hình thành hệ thống rễ và lấp đầy các bề mặt phát triển, thì nguy cơ xói mòn sẽ lớn hơn. Dưới đây là hai sản phẩm ổn định có thể giúp kiểm soát xói mòn:
- Tấm chống xói mòn: Còn được gọi là thảm chống xói mòn, những tấm này thường được làm bằng sợi tự nhiên hoặc rơm rạ, và chúng phủ trên bề mặt của đất trồng. Chúng có trọng lượng nhẹ và dễ lắp đặt, sau cùng chúng sẽ tự phân hủy khi vườn cây bắt đầu trồi rễ.
- Lưới ổn định: Đối với các mái nhà có độ dốc lớn hơn, bạn có thể cần sử dụng một cách tiếp cận lâu dài hơn như lưới ổn định. Lưới ổn định thường được làm bằng polyetylen và có nhiều độ dày khác nhau, tùy thuộc vào độ sâu của chất trồng của bạn. Bạn đặt lưới ổn định và neo chúng bằng cách sử dụng dây cáp thép ngang trước khi lấp đất hoặc chất trồng khác vào. Lưới ổn đinh cho phép không khí và nước đi đến bộ rễ thông qua các lỗ nhỏ.

Tưới tiêu

Theo thiết kế, một mái nhà xanh thường bao gồm các loại cây trồng khỏe mạnh, không cần chăm sóc kỹ và không tưới tiêu khác nhau tùy thuộc vào độ sâu của luống trồng. Nhưng cho dù bạn có kiểu vườn trên sân thượng nào thì cách tốt nhất để đáp ứng nhu cầu tưới tiêu là thu nước mưa và hướng đường dẫn phía những khu vực đã trồng.

Các khu vườn trên sân thượng lai ghép với các luống trồng sâu 15-25cm có thể cần một hệ thống tưới tiêu tùy thuộc vào loại cây trồng và nhu cầu nước của chúng. Để giảm nhu cầu tưới bổ sung, bạn hãy thiết kế khu vườn trên sân thượng bằng cách sử dụng các giống cây bản địa ít phải cần chăm sóc, có nhiều khả năng tự phát triển hơn.

Đối với một khu vườn trên sân thượng chuyên sâu với các luống trồng sâu hơn 15cm thì ta thường cần phải theo dõi và tưới nước định kỳ cho cây trồng. Xem Hình mô tả dưới đây để biết ví dụ về khu vườn sâu trên sân thượng, bao gồm bản vẽ lắp đặt chi tiết để trồng cây. (Lưu ý: Hình vẽ chỉ dành cho thiết kế sơ bộ, không dành cho xây dựng. Hãy kiểm tra tất cả các yêu cầu của địa phương và phối hợp với kỹ sư kết cấu nếu bạn muốn tiếp tục với một khu vườn sâu trên tầng mái).

Bạn có thể tưới vườn bằng tay hoặc lắp đặt hệ thống tưới tiêu để cung cấp cho nhu cầu nước ủa cây trồng. Bạn cũng cần phải đảm bảo theo dõi khu vườn của bạn thường xuyên, đặc biệt là trong thời gian nước mưa không đủ. Nếu bạn muốn có đường dẫn nước thủ công bạn hãy cân nhắc lắp đặt hệ thống ống mềm trên mái nhà của bạn. Nếu bạn muốn sử dụng hệ thống tưới, bạn có thể cài đặt cảm biến độ ẩm để giúp điều chỉnh việc sử dụng nước tưới của bạn. Một kiến trúc sư cảnh quan có thể giúp bạn thiết kế một hệ thống tưới tiêu thích hợp có khả năng đáp ứng nhu cầu của khu vườn trên sân thượng của bạn.

Quyết định loại cây trồng

Khu vườn trên sân thượng có vi khí hậu riêng với các điều kiện khác với ở tầng mặt đất, ví dụ, nhiều khu vườn trên sân thượng phải chịu gió lớn hơn, ánh nắng trực tiếp nhiều hơn và nhiệt độ đất vào mùa đông thấp hơn. Với những điều kiện này, bạn cần chọn những cây trồng có thể sống và phát triển tốt ở những điều kiện khắc nghiệt như vậy. Những cây mọc thấp có hệ thống rễ nông có khả năng chịu được giá thể trồng cạn là loại phù hợp nhất cho khu vườn trên mái.S

Đối với bất cứ loại cây nào mà bạn quyết định sử dụng thì bạn luôn tránh sử dụng đất vườn thông thường bởi vì loại đất này nặng hơn, đặc hơn và có thể chứa côn trùng, cỏ dại và mầm bệnh không mong muốn, thay vào đó, bạn hãy mua chất trồng nhẹ được thiết kế đặc biệt cho vườn trên mái.