Mua sắm qua mạng thời dịch bệnh Covid-19: Tiện lợi nhưng nhiều rủi ro!

0
0

- Cục Cạnh tranh và Bảo vệ người tiêu dùng - Bộ Công Thương cho biết, đại dịch Covid-19 cùng những yêu cầu về giãn cách, phong tỏa, hạn chế tiếp xúc đã làm doanh nghiệp và người tiêu dùng quan tâm hơn đến mua sắm trực tuyến. Tuy nhiên, đi kèm với sự tiện lợi cũng kèm theo những rủi ro mà người tiêu dùng cần phải chú ý.

Theo dữ liệu thu thập từ khảo sát tại Hoa Kỳ, doanh thu thương mại điện tử năm 2020 tăng 32,2% so với cùng kỳ năm 2019, đạt 188,2 tỷ USD – con số này một phần bắt nguồn từ việc người tiêu dùng phải ở nhà và mua sắm qua mạng do yêu cầu về giãn cách trong đại dịch. 

Một thống kê khác tại Hoa Kỳ cho thấy, 70% người được khảo sát mua sắm qua mạng nhiều hơn trước đại dịch, trong đó có 36% mua sắm qua mạng nhiều hơn rất nhiều.

Tại Châu Âu, một khảo sát cho thấy người dân mua sắm qua mạng nhiều hơn vào năm 2020, đặc biệt là tại những nước bị ảnh hưởng nặng nề do đại dịch như Tây Ban Nha, Bỉ và Ý.

Cũng theo khảo sát này, số lượng người mua sắm qua mạng nhiều hơn do đại dịch tăng nhiều nhất ở những nước trước đây ít mua sắm qua mạng. 

Tại Việt Nam, theo Sách trắng Thương mại điện tử năm 2021, tỷ lệ người dùng internet tham gia mua sắm trực tuyến đã tăng từ 77% trong năm 2019 lên 88% trong năm 2020.

Biểu đồ: Tỷ lệ người dùng internet tham gia mua sắm trực tuyến tại Việt Nam
Biểu đồ: Tỷ lệ người dùng internet tham gia mua sắm trực tuyến tại Việt Nam

Như vậy, có thể thấy, đại dịch Covid-19 cùng những yêu cầu về giãn cách, phong tỏa, hạn chế tiếp xúc đã làm doanh nghiệp và người tiêu dùng quan tâm hơn đến mua sắm trực tuyến. 

Lợi ích của mua sắm qua mạng trong đại dịch

Theo Cục Cạnh tranh và Bảo vệ người tiêu dùng - Bộ Công Thương, sự gia tăng các giao dịch qua thương mại điện tử mang lại nhiều lợi ích cho người tiêu dùng, đặc biệt là trong thời kỳ dịch bệnh, vì nói đáp ứng các nhu cầu tiêu dùng của bản thân và gia đình, đồng thời đảm bảo yếu tố an toàn. "Trong bối cảnh giãn cách, phong tỏa, gần như “đóng băng” mọi hoạt động thì nhu cầu của người tiêu dùng vẫn hiện hữu, đặc biệt là những nhu cầu cơ bản như ăn, mặc, bảo vệ và nâng cao sức khỏe. Mua sắm qua mạng giúp người tiêu dùng đáp ứng được những nhu cầu này mà vẫn đảm bảo yếu tố an toàn do không phải di chuyển đến nhiều địa điểm mua sắm", Cục Cạnh tranh và Bảo vệ người tiêu dùng - Bộ Công Thương cho hay.

Bên cạnh đó, mua sắm qua mạng còn giúp người tiêu dùng không phải xếp hàng chờ đợi như mua sắm truyền thống khi chỉ cần ở nhà, lên mạng chọn mua và chờ vận chuyển hàng đến nhà. 

Không những thế, hình thức mua sắm này còn tạm thời xoa dịu tâm trạng trong bối cảnh nguy hiểm của đại dịch. Khi việc giãn cách/phong tỏa diễn ra trong thời gian dài, người tiêu dùng dễ rơi vào trạng thái tiêu cực như buồn chán, cô đơn, có xu hướng dễ cáu giận, bực bội… mua sắm qua mạng là một trong những phương thức giải tỏa tạm thời những cảm xúc này.

Ngoài ra, mua sắm qua mạng còn tạo cảm giác “kết nối”: Khi phải thực hiện giãn cách/phong tỏa trong thời gian dài dẫn tới việc không được tiếp xúc với người khác, mua sắm qua mạng giúp tạo cảm giác “kết nối” tới xã hội thông qua các thông báo đặt hàng, thanh toán, vận chuyển được gửi qua tin nhắn/email của người tiêu dùng;

Có thể thấy, bên cạnh lợi ích về việc đáp ứng các nhu cầu tiêu dùng, mua sắm qua mạng trong đại dịch còn có nhiều lợi ích về mặt tâm lý cho người tiêu dùng. Một số người tiêu dùng còn cho rằng, mua sắm qua mạng khi phải giãn cách quá lâu giống như cảm giác chờ đợi/hy vọng những món quà. 

Những rủi ro khi mua sắm quá nhiều trong đại dịch

Bên cạnh những lợi ích, Cục Cạnh tranh và Bảo vệ người tiêu dùng - Bộ Công Thương cũng cho biết, sự gia tăng mua hàng qua mạng trong thời kỳ dịch bệnh cũng có nguy cơ mang lại những tác động tiêu cực cho người tiêu dùng. Cụ thể:

Mua sắm qua mạng quá dễ và nhanh làm người tiêu dùng dễ dàng chi tiêu quá mức thu nhập của bản thân, gia đình: Với sự phát triển của thương mại điện tử và sự cạnh tranh giữa các doanh nghiệp, người tiêu dùng được trải nghiệm những dịch vụ tốt nhất, dễ dàng và nhanh chóng nhất khi mua sắm qua mạng. Chỉ với một vài click chuột, người tiêu dùng đã có thể mua rất nhiều mặt hàng. Điều này cũng làm xuất hiện và gia tăng tình trạng chi tiêu quá nhiều, thậm chí quá mức thu nhập của bản thân và gia đình;

Có xu hướng mua những thứ không cần thiết do quá buồn chán: do có quá nhiều thời gian rảnh, người tiêu dùng dễ có xu hướng mua sắm những thứ để thỏa mãn sở thích nhất thời như: đặt mua quá nhiều đồ ăn khi đang đói, đặt mua nhiều trang phục, thiết bị cho những chuyến đi xa sau khi kết thúc giãn cách/phong tỏa, đặt mua quá nhiều dụng cụ làm bếp có thể không thực sự hữu ích, …;

Ảnh hưởng xấu đến môi trường: Khi thương mại điện tử mới phát triển, đây được coi là hình thức giúp bảo vệ môi trường vì khắc phục được những nhược điểm của mua sắm truyền thống như người tiêu dùng không cần di chuyển mà vẫn nhận được hàng và đổi – trả hàng. Tuy nhiên, khi mua sắm qua mạng quá nhiều, cùng với những hình thức vận chuyển nhanh (vận chuyển hỏa tốc, vận chuyển 2 tiếng, vận chuyển 2 ngày) thì hình thức này đã gây ảnh hưởng xấu tới môi trường. Bên cạnh đó, việc các nhà bán hàng gói hàng quá kỹ nhằm tăng tính chuyên nghiệp và làm hài lòng khách hàng cũng gây lãng phí và ảnh hưởng nghiêm trọng tới các nguồn tài nguyên thiên nhiên và môi trường sống;

Người tiêu dùng đối mặt nhiều hơn với những vi phạm quyền lợi khi mua hàng qua mạng như: hàng hóa không giống như quảng cáo, hàng không áp dụng đồng kiểm, hàng giao chậm, đã thanh toán nhưng không giao hàng, bảo mật thông tin cá nhân…

Người tiêu dùng nhận sản phẩm giầy thể thao bị lệch cỡ khi mua qua mạng (Nguồn: Internet)
Người tiêu dùng nhận sản phẩm giầy thể thao bị lệch cỡ khi mua qua mạng (Nguồn: Internet)

Một số lưu ý cho người tiêu dùng

Theo Cục Cạnh tranh và Bảo vệ người tiêu dùng - Bộ Công Thương, bất chấp một số tác động tiêu cực, có một thực tế mà nhiều người tiêu dùng thừa nhận là mua sắm qua mạng vẫn là một lựa chọn tối ưu trong bối cảnh dịch Covid-19 diễn biến phức tạp. Chính vì vậy, việc trang bị những kiến thức, kỹ năng để có thể thực hiện các giao dịch thương mại điện tử một cách tốt nhất là rất cần thiết đối với mỗi người tiêu dùng.

Trong quá trình này, Cục Cạnh tranh và Bảo vệ người tiêu dùng - Bộ Công Thương cũng khuyến nghị người tiêu dùng có thể ưu tiên mua hàng từ những trang thương mại điện tử (TMĐT) uy tín, có đăng ký/thông báo tới Bộ Công Thương. Trong trường hợp mua hàng trên mạng xã hội, lựa chọn những tài khoản uy tín, có lịch sử bán hàng lâu dài;

Cùng với đó, chỉ thực hiện các giao dịch khi bản thân/gia đình thực sự có nhu cầu sử dụng sản phẩm: Xác định các nhu cầu cơ bản và quan trọng trong lúc áp dụng giãn cách/phong tỏa và đặt ra mục tiêu chỉ mua sắm để đáp ứng những nhu cầu đó. Cân nhắc kỹ trước khi lựa chọn hàng hóa cần mua cũng như số lượng hàng hóa, tránh tình trạng mua hàng không thực sự cần thiết và mua với số lượng quá nhiều;

Ngoài ra, ưu tiên mua những sản phẩm phục vụ cho nhu cầu cơ bản trong đại dịch như: nhu yếu phẩm, thực phẩm, đồ dùng gia đình, quần áo phục vụ nhu cầu hàng ngày… Tránh mua những sản phẩm chưa sử dụng được trong thời điểm này như: trang phục dự tiệc/trang phục dành cho đi du lịch, đồ dã ngoại, thiết bị điện tử dùng cho những dịp đặc biệt,…

Khi nhận hàng, đối chiếu thông tin trên biên lai giao hàng với đơn hàng trên mạng nhằm hạn chế tình trạng thanh toán cho đơn hàng mà mình không đặt cũng như nhận hàng không đúng với sản phẩm đã đặt mua; Tránh mua hàng qua mạng khi thể trạng và tinh thần mệt mỏi. Tình trạng này có thể dẫn tới việc không so sánh giá cả/so sánh các nhà bán hàng, mua sắm để thỏa mãn nhu cầu lúc đó (mua rất nhiều đồ ăn trong lúc đói dẫn tới tình trạng không thể tiêu thụ hết đồ ăn) hoặc đơn giản là chỉ muốn mua sắm để tâm trạng tốt lên;

Dành thời gian sắp xếp, dọn dẹp lại đồ đạc trong nhà để biết rõ nhà mình đã có những đồ đạc nào, thực sự cần và không cần đồ gì nhằm tránh tình trạng mua sắm theo cảm hứng, gây lãng phí tiền bạc và làm giảm lợi ích của thương mại điện tử.

Yến Nhi


Ý kiến bạn đọc


Hà Nội: Chiều 21/9 thêm 2 ca mắc mới COVID-19

(VnMedia) - CDC chiều 21/9 cho biết có thêm 2 ca mắc mới COVID-19 ghi nhận trên địa bàn Thành phố, nâng số ca trong ngày lên con số 13.

Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc gặp Đại tướng Raul Castro Ruz

(VnMedia) - Trưa ngày 20/9, giờ địa phương, Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc đã có cuộc gặp đầy xúc động với Lãnh tụ cách mạng Cuba, Đại tướng Raul Castro Ruz. Chủ tịch nước bày tỏ vui mừng và vinh dự thăm đất nước Cuba anh em (trên cương vị Chủ tịch nước Cộng hoà Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam) và cảm động được Đại tướng dành thời gian tiếp. 

Lái xe 'luồng xanh' sửa ngày trên phiếu xét nghiệm để qua chốt kiểm soát Covid-19

(VnMedia) - Lực lượng Công an tại chốt kiểm soát dịch Covid-19 liên ngành tỉnh Hải Dương vừa phát hiện 01 lái xe luồng xanh từ Hà Nội về sửa ngày trên phiếu xét nghiệm để qua chốt vào Hải Dương.

Đánh sập đường dây cá độ bóng đá qua mạng với giao dịch hơn 200 tỉ đồng

(VnMedia) - Phòng Cảnh sát Hình sự, Công an tỉnh Hà Giang vừa phối hợp với Cục Cảnh sát Hình sự (Bộ Công an) và các phòng nghiệp vụ vừa triệt phá thành công đường dây đánh bạc và tổ chức đánh bạc bằng hình thức cá độ bóng đá qua mạng internet trên địa bàn tỉnh có quy mô giao dịch trên 200 tỉ đồng.

Học sinh Hà Nội có thể trở lại trường giữa tháng 11?

​​​​​​​(VnMedia) - Phó Bí thư Thành uỷ Hà Nội Nguyễn Văn Phong cho biết, thành phố sẽ cố gắng tiêm phủ mũi 2 vắc xin COVID-19 cho người dân trên địa bàn vào đầu tháng 11, làm cơ sở xem xét cho học sinh trở lại trường học.