Đánh giá mức độ cạnh tranh của các ngành để tận dụng lợi ích từ các FTA

0
0

Việc thực hiện các Hiệp định thương mại tự do (FTA) mà Việt Nam là thành viên đề xuất, để tận dụng tối đa những lợi ích từ các FTA, cần tiến hành đánh giá mức độ cạnh tranh của các ngành để trên cơ sở đó xây dựng kế hoạch nâng cao khả năng cạnh tranh cho những ngành có lợi thế cạnh tranh…

Chiều ngày 12/10, Ủy ban Thường vụ Quốc hội nghe báo cáo kết quả giám sát chuyên đề “Việc thực hiện các Hiệp định thương mại tự do (FTA) mà Việt Nam là thành viên”. Theo Báo cáo do Chủ nhiệm Ủy ban Đối ngoại của Quốc hội, Phó Trưởng Đoàn giám sát của Ủy ban Thường vụ Quốc hội Nguyễn Văn Giàu trình bày, tính đến hết năm 2019, Việt Nam đã ký kết 13 FTA và đang đàm phán 03 FTA.

Trong số 13 FTA đã ký kết, có 12 FTA đã có hiệu lực đối với Việt Nam thuộc phạm vi của chuyên đề giám sát, bao gồm 01 FTA thế hệ mới là Hiệp định CPTPP đã được Quốc hội phê chuẩn trong năm 2018; Hiệp định EVFTA có hiệu lực đối với Việt Nam từ 01/8/2020 không thuộc phạm vi giám sát của chuyên đề này.

Các FTA mà Việt Nam tham gia có độ phủ rộng hầu hết các châu lục với gần 60 nền kinh tế có tổng GDP chiếm gần 90% GDP thế giới, trong đó có 15 nước thành viên G20 và 9/10 đối tác kinh tế - thương mại lớn nhất của Việt Nam thuộc 3 trung tâm kinh tế lớn nhất thế giới là Bắc Mỹ, Tây Âu và Đông Á.

Chủ nhiệm Ủy ban Đối ngoại Nguyễn Văn Giàu nêu rõ, việc tham gia các FTA đã góp phần đưa nền kinh tế nước ta duy trì mức tăng trưởng cao từ 6-7%/năm, kinh tế vĩ mô ngày càng ổn định; lạm phát được kiểm soát, các cân đối lớn được đảm bảo.

 

Về thương mại hàng hóa, kể từ năm 2004 đến nay, tốc độ tăng bình quân xuất nhập khẩu hàng hóa giữa Việt Nam và các đối tác thương mại FTA đều đạt mức 2 con số, trong đó, Chile, Trung Quốc, Hàn Quốc và Ấn Độ là 4 đối tác có tốc độ tăng trị giá xuất nhập khẩu trung bình năm cao hơn 20%.

Tổng kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam sang các thị trường có FTA ngoài CPTPP (ASEAN, Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản, Ấn Độ, Úc - New Zealand, Chile và Liên minh kinh tế Á - Âu) năm 2019 đạt 123,11 tỷ USD.

Về thương mại dịch vụ, tổng giá trị xuất nhập khẩu dịch vụ tăng 10,8%/năm trong giai đoạn 2005 - 2019. Trong đó, dịch vụ vận tải và du lịch là 2 ngành đóng góp chính vào tăng trưởng xuất khẩu và nhập khẩu dịch vụ, đồng thời chiếm tỷ trọng chủ yếu trong cơ cấu xuất, nhập khẩu dịch vụ của cả nước.

Về đầu tư, đến hết năm 2019, vốn đăng ký lũy kế các dự án đầu tư trực tiếp nước ngoài còn hiệu lực của nước ta là 362,58 tỷ USD, vốn thực hiện là 211,78 tỷ USD, bằng 58,4% vốn đăng ký.

Việt Nam bắt đầu ký kết Hiệp định FTA đầu tiên với các nước ASEAN và có hiệu lực từ năm 1995, nhưng đến năm 2003, khi Việt Nam ký kết Hiệp định FTA với Trung Quốc dưới tư cách thành viên nhóm ASEAN, tăng trưởng xuất nhập khẩu của Việt Nam mới có sự chuyển biến rõ rệt.

Sau đó, Việt Nam tiếp tục ký kết thêm 12 FTA cả với tư cách là thành viên ASEAN và tư cách là một bên độc lập, quy mô xuất nhập khẩu ngày càng mở rộng và đạt 517,3 tỷ USD năm 2019, tăng hơn 11 lần so với năm 2003.

Giai đoạn 2001 - 2010, thu nội địa tăng khoảng 5,1 lần và thu từ hoạt động xuất nhập khẩu tăng khoảng 2,9 lần. Giai đoạn 2011 đến 2019, thu ngân sách nhà nước tăng 2 lần, thu từ hoạt động xuất nhập khẩu tăng 1,2 lần. Cơ cấu thu đã thay đổi theo hướng tích cực tăng tỷ trọng từ nguồn thu nội địa, từ hoạt động sản xuất, kinh doanh. Thu nội địa chiếm tỷ trọng ngày càng cao trong tổng thu ngân sách nhà nước.

Ngoài ra, các FTA đã ký kết đã góp phần thúc đẩy môi trường kinh doanh minh bạch, mở rộng và hài hòa tiêu chuẩn, quy định trong thương mại và hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường.

Bên cạnh đó, việc tham gia các FTA, đặc biệt là các FTA thế hệ mới, tiêu chuẩn cao và toàn diện như CPTPP và EVFTA không chỉ mang lại cơ hội mà kèm theo những rủi ro và thách thức, nhất là năng lực cạnh tranh để tác động tăng trưởng kinh tế, có thể rủi ro đối với doanh nghiệp trong nước; thách thức về hoàn thiện khuôn khổ pháp luật; thách thức trong việc thực thi các cam kết trong những lĩnh vực mới chưa có trong các FTA trước đây như lao động, công đoàn, môi trường.

Chủ nhiệm Ủy ban Đối ngoại Nguyễn Văn Giàu nhấn mạnh, các FTA mà Việt Nam là thành viên có độ phủ rộng 60 nền kinh tế với tổng GDP khoảng 90% GDP toàn thế giới. Qua 25 năm, việc tham gia và thực thi các FTA đã tác động nước ta hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, góp phần duy trì mức tăng trưởng kinh tế khá cao, mở rộng xuất nhập khẩu, thu hút nguồn vốn FDI, thúc đẩy tái cơ cấu nền kinh tế, tăng năng lực cạnh tranh quốc gia, doanh nghiệp, tạo việc làm mới, tăng thu ngân sách, nâng cao thu nhập và cải thiện đời sống người dân.

Với kết quả đạt được, Đoàn giám sát thống nhất với báo cáo của Chính phủ và các Bộ, ngành về một số bài học kinh nghiệm, đồng thời đề xuất, cần tiếp tục rà soát, hoàn thiện hệ thống pháp luật, chính sách để thực hiện đầy đủ các cam kết FTA theo lộ trình đã cam kết;

Để tận dụng tối đa những lợi ích từ các FTA, cần tiến hành đánh giá mức độ cạnh tranh của các ngành để trên cơ sở đó xây dựng kế hoạch nâng cao khả năng cạnh tranh cho những ngành có lợi thế cạnh tranh và định hướng điều chỉnh sản xuất cho các các ngành, doanh nghiệp không có khả năng cạnh tranh;

Cải cách, đơn giản hóa thủ tục hành chính. Các cơ quan thực thi của Chính phủ thường xuyên tham vấn với các Hiệp hội, VCCI để nắm bắt các khó khăn, xử lý kịp thời kiến nghị của doanh nghiệp;

Tăng cường tuyên truyền, phổ biến với nhiều hình thức về các FTA thế hệ mới mà Việt Nam đang tham gia, đặc biệt là cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ…

 

Xuân Hưng

Ý kiến bạn đọc


Bắc Bộ hôm nay 24 độ C, không khí cực kỳ ô nhiễm

(VnMedia) - Hôm nay (23/1), Bắc Bộ được dự báo nhiều mây, không mưa, sáng sớm có sương mù, trưa chiều giảm mây trời nắng, nhiệt độ cao nhất đạt tới 24 độ C.

Buôn lậu ngày càng tinh vi, hàng Trung Quốc dễ dàng 'hô biến' thành hàng Việt 

(VnMedia) - Tổng Cục trưởng Tổng cục Quản lý thị trường Trần Hữu Linh cho biết, cuối năm, tình hình buôn lậu có xu hướng gia tăng, tập trung chủ yếu vào các mặt hàng phục vụ tiêu dùng. Nhiều sản phẩm có xuất xứ Trung Quốc nhưng đã được ‘hô biến’ thành hàng “Made in Vietnam”.

Bản tin thời tiết đặc biệt phục vụ Đại hội Đảng toàn quốc

(VnMedia) - Trung tâm dự báo khí tượng thủy văn Quốc gia vừa phát đi bản Dự báo thời tiết đặc biệt để dự báo xu thế thời tiết trong thời gian từ ngày 25/01 đến 02/02/2021 (thời gian diễn ra Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIII) trên phạm vi toàn quốc...

Bộ Công an cảnh báo hoạt động tấn công mạng vào dịp tổ chức Đại hội Đảng

(VnMedia) - Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (Bộ Công an) ghi nhận dấu hiệu gia tăng đột biến về tần suất, quy mô, số lượng các đợt tấn công mạng nhằm vào Việt Nam, nhất là các cơ quan trọng yếu...

Hôm nay, 22/1, ông Đinh La Thăng và Trịnh Xuân Thanh hầu tòa

(VnMedia) - Ông Đinh La Thăng (cựu Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Dầu khí Việt Nam- PVN) cùng Trịnh Xuân Thanh và đồng phạm bị đưa ra xét xử trong vụ án “Vi phạm quy định về đầu tư công trình xây dựng gây hậu quả nghiêm trọng” xảy ra tại Dự án Nhà máy nhiên liệu sinh học (Ethanol) Phú Thọ.