- Trước tình hình kinh tế toàn cầu đang bị ảnh hưởng nặng nề từ dịch COVID-19 khiến nhu cầu hàng hoá sụt giảm mạnh cả trong và ngoài nước, cộng với việc quan hệ giữa Trung Quốc cùng nhiều quốc gia khác ngày càng xấu đi, nền sản xuất Trung Quốc đứng trước nguy cơ bị thu hẹp trong thời gian tới.

Theo Báo cáo Kinh tế Vĩ mô Việt Nam quý 2 và 6 tháng đầu năm 2020 của Viện Nghiên cứu Kinh tế và Chính sách (VEPR), kinh tế Trung Quốc trong Quý 2/2020 bắt đầu hồi phục tăng trưởng ở mức 3,2%, sau khi sụt giảm mạnh vào quý 1 ở mức âm 6,8%. 

Tuy nhiên, chỉ số Nhà quản trị mua hàng (PMI) giữ mức trên 50 bắt đầu từ tháng Ba, đạt mức 50,9 trong tháng Sáu, hồi phục từ mức 35,7 điểm của tháng Hai. Chỉ số phi sản xuất chỉ số phi sản xuất (NMI) cũng suy giảm mạnh trong Quý 1 nhưng có dấu hiệu hồi phục trong Quý 2, đạt 54,4 điểm vào tháng Năm. 

Cũng theo Báo cáo Kinh tế Vĩ mô Việt Nam quý 2 và 6 tháng đầu năm 2020, mặc dù hai chỉ số về sản xuất đều tăng nhưng sự hồi phục của nền kinh tế Trung Quốc được đánh giá là chậm hơn so với kỳ vọng. Dịch bệnh làm tăng đáng kể tỷ lệ thất nghiệp ở cả thành thị lẫn nông thôn lên mức xấp xỉ 6%.

“Trước tình hình kinh tế toàn cầu đang bị ảnh hưởng nặng nề từ dịch COVID-19 khiến nhu cầu hàng hoá sụt giảm mạnh cả trong và ngoài nước, cộng với việc quan hệ giữa Trung Quốc cùng nhiều quốc gia khác ngày càng xấu đi và lũ lụt nghiêm trọng đang xảy ra tại một số địa phương, nền sản xuất Trung Quốc đứng trước nguy cơ bị thu hẹp trong thời gian tới”, báo cáo của VEPR nhận định.

Bên cạnh đó, Đồng nhân dận tệ liên tục yếu đi trong Quý 1, có lúc đạt đỉnh 7,16 CNY/USD vào cuối tháng Năm. Trong bốn tháng đầu năm, Trung Quốc đã chi khoảng 16,4 tỷ USD dưới dạng các gói kích thích kinh tế cùng với 112,5 tỷ USD dưới hình thức cắt giảm thuế, phí để vực dậy nền kinh tế. Tính đến tháng Năm, PBoC đã ba lần cắt giảm tỷ lệ dự trữ bắt buộc tại các ngân hàng thương mại, đồng thời cung cấp khoảng 1,8 nghìn tỷ nhân dân tệ (CNY) cho các ngân hàng thương mại để đảm bảo khả năng cung cấp vốn cho nền kinh tế. 

Nhà chức trách Trung Quốc có thái độ ngờ vực với nới lỏng tiền tệ và các gói kích thích có giá trị lớn, sau bài học từ khủng hoảng tài chính 2008 - 2009 khi gói kích thích trị giá 4 nghìn tỷ CNY của nước này dẫn đến lãng phí và tăng nợ xấu. Thay vào đó, Trung Quốc không đặt mục tiêu tăng trưởng cho năm 2020 và giữ chính sách tiền tệ ở trạng thái bình thường.

Kinh tế Mỹ tăng trưởng âm

Theo Báo cáo Kinh tế Vĩ mô Việt Nam quý 2 và 6 tháng đầu năm 2020 của VEPR, số liệu ước tính lần thứ ba của Cục Phân tích Kinh tế Mỹ (BEA) cho thấy, GDP của Mỹ Quý 1/2020 thu hẹp 5% (thay đổi so với quý trước) và 0,3% (thay đổi so với cùng kỳ năm trước), so với mức tăng trưởng cùng kì năm trước (2,1% và 2,33%). Tăng trưởng GDP âm trong Quý 1/2020 bắt nguồn do tác động từ đại dịch COVID-19 và các biện pháp giãn cách xã hội bắt đầu từ tháng Ba. Điều đó hàm ý rằng, Quý 2/2020, dù chưa có con số thống kê chính thức, GDP của nước này sẽ còn bị thu hẹp nhiều hơn nữa.

Báo cáo của VEPR cũng cho biết, lo ngại với tình hình dịch bệnh bùng phát trên toàn nước Mỹ, Cục dự trữ liên băng Mỹ (Fed) hạ lãi suất xuống mức 0- 1/4% vào tháng 3 và giữ mức lãi suất này suốt 6 tháng đầu năm, đồng thời tiếp tục mua trái phiếu kho bạc và chứng khoán có đảm bảo bằng tài sản thế chấp trong các nỗ lực bơm thêm tiền ra thị trường. 

Đồng thời, một loạt các gói hỗ trợ tài khóa đã được tung ra, ước tính sẽ làm hụt thu ngân sách khoảng 2 nghìn tỷ USD trong năm tài khóa 2020. Các chính sách này theo dự kiến sẽ cung cấp 740 tỷ USD cho hỗ trợ trực tiếp hộ gia đình; 760 tỷ USD cho các khoản vay của doanh nghiệp nhỏ; 420 tỷ USD cho các khoản cứu trợ doanh nghiệp khác; 260 tỷ USD cho chi tiêu trực tiếp của chính phủ và các hỗ trợ cho chính phủ cấp địa phương.

Chỉ số NMI sụt giảm mạnh vào tháng Tư và tháng Năm, ở mức 41,8 và 45,4. Nền sản xuất có dấu hiệu hồi phục trong tháng Sáu khi NMI đạt 57,1; NMI hoạt động kinh doanh đạt 66 và NMI đơn hàng mới hồi phục lên mức 61. Đại dịch gần như làm tê liệt hoàn toàn hoạt động sản xuất kinh doanh tại nước Mỹ trong tháng Tư. Việc chưa thấy có dấu hiệu suy giảm của đại dịch tại nước này và mùa thu sắp tới, cho thấy một tương lai ảm đạm cho cả năm 2020.

Minh Ngọc