Chiêm ngưỡng bảo vật quốc gia: Cây Hương đá chùa Tứ Kỳ

0
0

 - Cây Hương đá chùa Tứ Kỳ là một hiện vật có giá trị tiêu biểu, đặc sắc trong sưu tập nghệ thuật điêu khắc đá lưu giữ tại Bảo tàng Lịch sử Quốc gia.

Theo nghiên cứu, Cây hương đá Tứ Kỳ được dựng vào năm Cảnh Trị thứ 4 tức năm 1666, dưới đời vua Lê Huyền Tông, thời Lê Trung Hưng tại ngôi chùa cổ làng Tứ Kỳ (tên chữ là Linh Tiên Tự), phía nam kinh đô Thăng Long. Ngôi cổ tự sau này đã bị phá hủy trong cuộc kháng chiến chống Pháp, đến năm 1959, cây hương đã được Bảo tàng Lịch sử Việt Nam đưa về bảo quản và lưu trữ tới ngày nay.

Cây hương có cấu tạo gồm ba phần: phần đỉnh, phần thân và phần bệ với chiều cao tổng thể là 270cm, chiều rộng là 87 cm. Đỉnh của cây hương được tạc như một bát hương có gờ miệng trang trí dải băng cánh sen nhỏ. Xung quanh chạm nổi rõ 2 hình rồng thân mập, khỏe khoắn, có vân mây tạo như đôi cánh, rồng có 4 chân, móng sắc nhọn. Miệng rồng ngậm ngọc chầu vào mặt trời. Hai đuôi thì cuốn nhau vắt lên miệng đỉnh. Phía bên dưới là hàng hoa sen 4 cánh, hoa cúc, mặt trời cùng một hàng cánh sen khum khum đầu vuông, bên trong có vân mây xoắn... tạo như để nâng bát hương.

 

Thân cây hương là một trụ đá cao 150cm được chí 8 mặt. Phía trên chạm 8 hình chim phượng với các tư thế như: Phượng ngậm dải lụa, phượng ngậm sách, phượng vờn trong mây,... Giữa các mặt có khắc một bài minh văn chữ Hán ghi chép vị Quận công đương triều nhà Lê kính mệnh Trời, vâng mệnh vua đã cho lập một cột đá để truyền lại cho muôn đời sau. Bài minh do Nguyễn Hoàng Xưởng (chức Tiểu Công Lang lĩnh chức Tư vụ ở Bộ Lại, người trong làng) soạn, có đoạn ghi rõ việc cắt đất, ao, ruộng để thôn giữ làm của riêng và hàng năm phụng thờ, cúng tế,... Bên dưới thân cây hương được tạc hình rồng đuôi cá, hạc ngậm cành sen, hạc ngậm cành cúc, hổ đấu ở mỗi ô, tiếp là hàng cánh sen mập bên trong là dải mây xoắn.

Phần bệ của cây hương cao 70cm được tạo giật cấp, cấp trên cùng tạo hình bát giác, cấp dưới cùng tạo hình vuông và được phân thành 6 tầng hoa văn với nhiều đồ án hoa văn đa dạng như: Long Mã vờn mây, hổ săn mồi, hoa cúc cách điệu hóa rùa, sen cách điệu hóa rồng, văn mây hình khán,...

Cây hương đá chùa Tứ Kỳ là một hiện vật gốc, độc bản, có giá trị nghệ thuật độc đáo, tạo hình và các đề tài trang trí mang đậm dấu ấn Tam giáo Nho – Lão – Phật cùng văn hóa dân gian Việt Nam. Trong đó, Bài minh trên thân cây hương cũng là một tư liệu về chính sách ruộng đất, cung cấp thêm những thông tin quan trọng nhằm nghiên cứu tình hình xã hội và tôn giáo thời Lê Trung hưng.

Chính vì những giá trị đó mà Cây hương đá Chùa Tứ Kỳ đã được Thủ tướng chính phủ công nhận là Bảo vật Quốc gia trong đợt công nhận Bảo vật Quốc gia lần thứ 10 ngày 25/12/2021.

P.V


Ý kiến bạn đọc


Bão số 2 đổ bộ vào miền Bắc, mưa to và gió giật cấp 10

(VnMedia) - Trong chiều nay, 10/8, bão số 2 đã vào vịnh Bắc Bộ. Dự báo đêm nay và sáng mai (11/8) là thời gian đỉnh điểm bão số 2 ảnh hưởng đến đất liền các tỉnh miền Bắc, Thanh Hóa và Nghệ An với mưa dông, gió giật mạnh.

Bộ trưởng Bộ Công an: Vấn đề về sim rác hoàn toàn có thể ngăn chặn được

(VnMedia) - Bộ trưởng Bộ Công an Tô Lâm cho biết, trong thời gian tới, Bộ Công an sẽ tiến hành lọc sạch sim rác theo lộ trình, vấn đề về sim rác hoàn toàn có thể ngăn chặn được...

EU không mặn mà với lời kêu gọi của Tổng thống Ukraine về việc cấm vận tất cả người dân Nga

(VnMedia) - Liên minh châu Âu (EU) dường như không mặn mà với lời kêu gọi của Tổng thống Ukraine về việc đóng cửa các đường biên giới của họ với tất cả người dân Nga. Một quan chức giấu tên của EU hôm qua (9/8) đã nói với Thời báo Tài chính rằng liên minh này không muốn thực hiện một lệnh cấm hoàn toàn như vậy.

TP.HCM: Bệnh nhân nặng nhập viện do mắc COVID-19 tăng

(VnMedia) - Theo Sở Y tế TP Hồ Chí Minh, trong 7 ngày qua số ca mắc mới và số ca nặng nhập viện liên tục tăng so với tuần trước đó. Qua giải trình tự gen, biến thể phụ BA.5 đang chiếm 80% tại TP Hồ Chí Minh.

Cử tri kiến nghị HUD bàn giao đất xây dựng trường học, công cộng tại Linh Đàm, Bộ Xây dựng nói gì?

(VnMedia) - Việc bàn giao cho quận Hoàng Mai các ô đất công cộng, trường học như kiến nghị của cử tri TP. Hà Nội cần đảm bảo tuân thủ chặt chẽ các quy định của pháp luật, lợi ích của người dân...