Chọn sinh con trai: “Chúng ta có người thờ cúng, con chúng ta ế vợ”

15:03, 26/12/2019
|

 - "Hàng triệu những đứa con trai được bố mẹ lựa chọn giới tính để sinh ra bây giờ nhằm có người thờ cúng thì sau này, chính chúng sẽ không có người thờ cúng vì không thể lấy vợ. Như vậy là “đời cha ăn mặn, đời con khát nước”".

Đây là thông tin được ông Nguyễn Văn Tân, nguyên Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Dân số Kế hoạch hóa gia đình cảnh báo sáng 26/12 tại hội nghị cung cấp các thông tin cho các nhà báo, cán bộ truyền thông cấp tỉnh về dân số và phát triển nhân Ngày Dân số Việt Nam.

Ông Tân
ông Nguyễn Văn Tân, nguyên Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Dân số Kế hoạch hóa gia đình - ảnh: Hoàng Hải

Hơn 4 triệu đàn ông có nguy cơ ế vợ

Theo ông Tân, mất cân bằng giới tính khi sinh đang tăng nhanh và rất nghiêm trọng.

Mất cân bằng giới tính khi sinh xuất hiện ở khoảng 14-15 nước trên thế giới từ những năm 80. Tại Việt Nam, việc mất cân bằng giới tính khi sinh đến muộn hơn, đến 2006 mới thấy rõ ràng tình trạng này với tỷ số là 109 bé trai/100 bé gái.

Mặc dù xuất hiện muộn nhưng tăng nhanh, đến năm 2013 đã có 113 bé trai/bé gái và đến 2018 có 114.5 bé trai/100 bé gái. Vừa qua, tỷ lệ này giảm xuống 111/100, nhưng vẫn là mức cao.

“Nếu tình trạng này tiếp tục diễn ra, đến năm 2050, ít nhất chúng ta sẽ dư thừa 2,3 triệu và cao nhất là 4,3 triệu đàn ông không có khả năng kết hôn”, ông Tân cảnh báo.

Việc này liên quan đến sự xuất hiện của các công nghệ siêu âm hiện đại có khả năng phát hiện sớm giới tính thai nhi, trong đó có loại phát hiện khi thai chỉ mới 1-2 tuần tuổi.

Theo nguyên Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Dân số Kế hoạch hóa gia đình, để giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh, cần tuyên truyền vận động làm thay đổi giá trị về bình đẳng giới, làm thế nào coi con trai cũng như con gái, coi phụ nữ cũng như đàn ông trong mọi mặt xã hội để người ta không lựa chọn giới tính khi sinh.

Ông Tân cho rằng, cần phải chỉ ra cho mọi người thấy, hiện nay, nhiều người lựa chọn sinh ra đứa con trai để nối dõi tông đường, để thờ cúng tổ tiên, nhưng sau này, chính những đứa trẻ đó sẽ không có người nối dõi, không có người thừa cúng bởi “chúng có lấy được vợ đâu mà sinh con, mà có người thờ cúng?”

“Chúng ta đang ăn mặn để thế hệ sau này khát nước. Cần phải làm thay đổi giá trị văn hóa có tính cổ truyền là coi trọng con trai, đàn ông và giao cho đàn ông nhiệm vụ hương khói mà không giao cho con gái" - ông Tân nói.

Cùng với đó, theo ông Tân, phải nghiêm túc hạn chế việc sử dụng công nghệ chẩn đoán giới tính thai nhi, ngăn ngừa loại bỏ thai nhi gái.

Về lâu dài, cần nâng cao vị thế của phụ nữ trong mọi lĩnh vực chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội, làm giá trị bình đẳng giới ngày càng cao.

Dẫn chứng cho biết Hàn Quốc là một trong 15 nước mất cân bằng giới tính khi sinh đã làm được điều đó. “Khi hỏi kinh nghiệm của họ, họ trả lời có thể do vị thế phụ nữ, chủ động tài chính, có quyền quyết định cuộc đời mình nên thay đổi lại sinh đẻ tự nhiên, không lựa chọn giới tính”, ông Tân cho hay.

Duy trì mức sinh thay thế là một thách thức lớn

Về quy mô dân số, theo nguyên Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Dân số Kế hoạch hóa gia đình, Việt Nam đã đạt được mức sinh thay thế và duy trì hơn 10 năm qua, nhờ đó, tránh được việc tăng thêm hàng chục triệu người. “Hiện chúng ta có 96 triệu dân, có thể lên 110 triệu dân từ lâu nếu không có chính sách đó" - ông Tân cho biết.

Theo ông Tân, có một thách thức lớn là xu thế giảm sinh quá mức. Hiện cả nước có hai vùng chiếm 40% là vùng Đông Nam bộ và Đồng bằng sông Cửu Long giảm sinh và xu thế ngày càng lan rộng. Nếu năm 2009 chỉ có 5 tỉnh thì hiện nay có 21 tỉnh, thành phố.

 “Nếu tiếp tục chính sách giảm sinh mạnh, cùng tác động của phát triển kinh tế xã hội và du nhập các giá trị văn hóa mới từ các nước phát triển thì mức sinh giảm xuống, đặt chúng ta trước triển vọng dài hạn là dẫn đến suy giảm dân số, làm dân số già hóa nhanh hơn, thiếu hụt lao động trong tương lai, thậm chí liên quan đến sự tồn vong đất nước của dân tộc" – ông Tân phân tích.

Liên hệ đến Nhật Bản là nước có mức sinh giảm quá lâu, nếu tiếp tục đến 2200 thì Nhật Bản “chỉ còn ba người”. Vì thế, theo ông Tân, chúng ta phải có tầm nhìn dài.

“Giải pháp của họ là mở toang mọi cánh cửa để nhập khẩu lao động từ nước khác, nhưng ở Việt Nam, chúng ta không thể thực hiện nhập khẩu lao động vì các nước chung quanh đều có tình trạng như vậy" - ông Tân nói.

Thách thức thứ hai được Nguyên Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Dân số Kế hoạch hóa gia đình đề cập, đó là chênh lệch mức sinh giữa các khu vực, các nhóm đối tượng. Nếu chia 5 nhóm, nhóm nghèo nhất là mức sinh 4,2 con, rất cao trong khi những nhóm còn lại khoảng trên dưới 2 con. Nếu duy trì tình trạng này thì khoảng cách giàu nghèo sẽ “doãng” hơn.

“Ở khu vực khó khăn như miền núi và trung du phía Bắc trung bình có 2,69 con, Lai Châu 3,11 con. Trong khi có nơi rất thấp như Đông Nam bộ có 1,63 con và TP. Hồ Chí Minh là 1,45 con" - ông Tân cho biết.

Theo ông Tân, nếu làm tốt công tác dân số, làm thay đổi cơ cấu tuổi của dân số sẽ tạo ra một loại cơ cấu giúp đứng trước cơ hội và những thách thức, đặc biệt là cơ cấu dân số vàng. Các nước từng có giai đoạn cơ cấu dân số vàng đã tận dụng thành công đều cất cánh như Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc nhưng có nước không tận dụng được nên bị chìm sâu vào bẫy thu nhập trung bình như Thái Lan.

“Đây là cơ hội lớn nhưng cũng là thách thức vì “vàng tiềm năng” chứ không phải “vàng thật”, nên phải đầu tư về giáo dục, sức khỏe, về nhiều mặt khác để nâng cao sức khỏe, trình độ, kỹ năng tay nghề tham gia vào thị trường lao động mới mang lại giá trị lao động.” – ông Tân nói.

Trên thực tế, Việt Nam lúc đầu dự kiến 2017 bước vào già hóa dân số (nghĩa là có 7% dân số từ 65 tuổi trở lên), nhưng từ 2011 đã đạt tỷ lệ này, tốc độ già hóa nhanh nhất thế giới.

Dự báo đến 2050, có hơn 22% người từ 65 tuổi trở lên. Từ sau 2030, chúng ta là nước có dân số già và 2050 là siêu già.

Trong khi đó, chăm sóc người già đòi hỏi phải có nhân lực, đào tạo, phải có cơ sở chăm sóc. “Chăm sóc sức khỏe người cao tuổi rất tốn kém, gấp 8 lần chăm sóc sức khỏe cho một đứa trẻ" - ông Tân cho hay.

 “Phải thay đổi chính sách đóng BHXH để tránh mất cân đối giữa thu và chi. Làm thế nào huy động người cao tuổi để tham gia vào quá trình sản xuất, phát triển kinh tế xã hội nhưng luật chưa đủ, phải thay đổi tạo điều kiện thu hút người cao tuổi có mong muốn nguyện vọng tham gia vào là động phù hợp với sức khỏe tuổi tác" - ông Tân nói.

 

Hoàng Hải

Ý kiến bạn đọc