4 rủi ro an ninh mạng của web 3.0

0
0

Bên cạnh sự phát triển đem lại nhiều lợi ích của Web 3.0 thì song hành cùng nó cũng tồn tại những rủi ro và nguy cơ về an toàn, bảo mật thông tin mà người dùng cần tìm hiểu và có những kiến thức để phòng tránh. Bài báo sau đây sẽ giúp người dùng hiểu rõ hơn những lợi ích cũng như mối nguy hiểm tiềm ẩn của thế hệ Web 3.0 này.

 

KHÁI NIỆM VỀ WEB 3.0

Khi Internet phát triển, xu hướng phát triển là “phi tập trung hóa” web. Thế hệ Web 3.0 chỉ hệ thống web phi tập trung được xây dựng dựa trên công nghệ chuỗi khối (blockchain) với những cải tiến nhằm giải quyết các hạn chế của thế hệ web trước đó.

Theo Tim Berners-Lee (người phát minh ra Web 1.0), Web 1.0 được coi là “web chỉ đọc”, chỉ cho phép người dùng tìm kiếm thông tin và đọc nó. Sự thiếu tương tác tích cực của người dùng phổ thông đối với trang web đã dẫn đến sự ra đời của Web 2.0 hay còn gọi là web “đọc-ghi”, cho phép người dùng kể cả những người không chuyên về kỹ thuật có khả năng đóng góp nội dung cho trang web và tương tác với những người dùng web khác [1]. Web 3.0 đề cập đến các dịch vụ dựa trên Internet được gọi là “Web thông minh”, chẳng hạn như các dịch vụ tìm kiếm ngôn ngữ tự nhiên, khai phá dữ liệu, học máy và công nghệ trí tuệ nhân tạo...[2]. Thuật ngữ Web 3.0 theo Tim Berners-Lee có nghĩa là một trang web dựa trên dữ liệu không chỉ con người mà cả máy móc đều có thể xử lý. Nếu Web 1.0 tạo ra một bộ bách khoa toàn thư, thì Web 2.0 là Wikipedia và Web 3.0 sẽ biến mọi thứ trên web thành một cơ sở dữ liệu khổng lồ. Vậy làm thế nào để Web 3.0 có thể được triển khai và quản lý một cách an toàn. Câu trả lời là dựa vào trí tuệ nhân tạo (AI).

AI khai thác xử lý dữ liệu và hứa hẹn của Web 3.0 là biến tất cả trang web thành dữ liệu tương thích với các công nghệ AI. Điều đó sẽ cung cấp một tập dữ liệu AI khổng lồ, hầu hết trong số đó hiện không thể truy cập được là “dữ liệu phi cấu trúc”. Kết quả có thể là một hàm bước (trong toán học, một hàm số trên tập số thực được gọi là hàm bước hay hàm bậc thang nếu nó có thể được viết dưới dạng một tổ hợp tuyến tính hữu hạn của các hàm đặc trưng trên một số khoảng) trong khả năng AI.

Đó không hoàn toàn là định nghĩa lại của Web 3.0. Những gì Tim Berners-Lee mô tả là một trang web với ý nghĩa vốn có, liên quan đến cách dữ liệu có thể được sử dụng. Định nghĩa mới về web phi tập trung liên quan đến cách dữ liệu được thêm vào. Web 3.0 là một nền tảng trong đó bất kỳ ai cũng có thể thêm nội dung mà không cần sự kiểm soát của những người gác cổng tập trung và nội dung có ý nghĩa mà cả con người và máy móc đều có thể hiểu được.

4 rủi ro an ninh mạng của web 3.0

Theo Nova Spivack, Giám đốc điều hành của Radar Networks, Web 3.0 là thế hệ thứ ba của web được kích hoạt bởi sự kết hợp của nhiều công nghệ mới nổi khác nhau như:

- Chuyển đổi web từ một mạng các ứng dụng và kho nội dung riêng biệt thành một mạng liền mạch và có thể tương tác.

- Khả năng kết nối phổ biến, sử dụng mạng băng thông rộng và truy cập Internet thông qua các thiết bị di động.

- Điện toán mạng, các mô hình kinh doanh SaaS, khả năng tương tác của các dịch vụ web, điện toán phân tán, điện toán lưới và điện toán đám mây.

- Công nghệ mở, API và giao thức mở, định dạng dữ liệu mở, nền tảng phần mềm nguồn mở và dữ liệu mở.

- Định danh mở, danh tiếng mở, định danh di động và dữ liệu cá nhân.

- Web thông minh, các công nghệ web dựa trên ngữ nghĩa, chẳng hạn như Khung mô tả tài nguyên (RDF), Ngôn ngữ bản thể học web (OWL), Ngôn ngữ quy tắc web dựa trên ngữ nghĩa (SWRL), Giao thức SPARQL và Ngôn ngữ truy vấn RDF (SPARQL), Mô tả tài nguyên thu thập từ các phương ngữ của ngôn ngữ (GRDDL), các nền tảng ứng dụng dựa trên ngữ nghĩa và kho dữ liệu dựa trên câu lệnh.

- Cơ sở dữ liệu phân tán, cơ sở dữ liệu toàn cầu.

- Các ứng dụng thông minh, xử lý ngôn ngữ tự nhiên, học máy và các tác nhân tự quản...

RỦI RO ĐỐI VỚI KHÔNG GIAN MẠNG CỦA WEB 3.0

Mặc dù tầm nhìn về Web 3.0 mang lại nhiều cơ hội để phát triển, nhưng nó lại gây ra những lo ngại về an toàn và bảo mật. Web 3.0 nếu không được hiểu và sử dụng đúng có thể gây ra rủi ro an toàn mạng vì một số lý do dưới đây:

Chất lượng thông tin

Web 1.0 dựa vào danh tiếng của các nhà xuất bản để đảm bảo độ chính xác. Web 2.0 làm giảm chất lượng dữ liệu, dẫn đến thông tin sai lệch trên web. Có nhiều vấn đề đặt ra rằng, liệu sự đồng thuận chấp nhận dữ liệu do máy quản lý trong Web 3.0 có bao gồm kiểm tra độ chính xác không hay ai sẽ đưa ra quyết định, trình độ của họ như thế nào và điều gì thúc đẩy họ dựa trên thực tế thay vì để quảng cáo cho một bên nào đó.