- Dự thảo quy hoạch hạ tầng Thông tin và Truyền thông thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, đang được Bộ TT&TT lấy ý kiến nhân dân đã xây dựng các mục tiêu cụ thể cho hạ tầng số của Việt Nam, trong đó có hạ tầng viễn thông và IoT.

Viễn thông từ lâu được coi là một hạ tầng quan trọng của nền kinh tế quốc dân, được Chính phủ Việt Nam ưu tiên đầu tư, phát triển và tạo điều kiện thuận lợi để vươn lên tiếp cận với trình độ phát triển của thế giới.

Giai đoạn 2011 - 2020, hạ tầng viễn thông (bao gồm thiết bị viễn thông, đường truyền dẫn, mạng viễn thông và công trình viễn thông) không ngừng được xây dựng, nâng cấp, cập nhật các công nghệ tiên tiến, xếp hạng chung về mức độ sẵn sàng của hạ tầng viễn thông của Việt Nam liên tục tăng qua các năm dựa trên đánh giá của các tổ chức quốc tế.

Đứng trước xu hướng chuyển đổi số, hạ tầng viễn thông đang chuyển dịch thành hạ tầng số đáp ứng nhu cầu phát triển chính phủ số, kinh tế số, xây dựng xã hội số.

IoT vẫn là mảnh đất màu mỡ, viễn thông truyền thông ở trạng thái bão hóa

Tính đến hết tháng 12/2020, số thuê bao IoT (M2M) của Việt Nam đạt khoảng hơn 3 triệu thuê bao, chiếm gần 3% dân số.

Trong đó, VNPT có 98.341 thuê bao (85% cho lĩnh vực điện lực, 15% V-tracking); Viettel có 76.000 thuê bao (V-tracking, cứu hộ cứu nạn hàng hải, SafeOne, công tơ điện, ATM one); MobiFone 2,6 triệu thuê bao (70% cho lĩnh vực điện lực, 30% cho giao thông); Viet Namobile 328.422 thuê bao.

Hiện trạng cung cấp và sử dụng dịch vụ, ứng dụng IoT trên thị trường Việt Trên thị trường của Việt Nam hiện nay, người dùng chủ động sử dụng các số điện thoại di động làm phương tiện giao tiếp giữa các thiết bị, giữa thiết bị và người với các mục đích như truyền dữ liệu data, hình ảnh… thông qua các gói cước di động thông thường mà nhà mạng đang cung cấp cho khách hàng.

Hiện nay các hoạt động sản xuất tại Việt Nam mức độ tự động hoá và ảo hoá chưa cao nên việc ứng dụng IoT để triển khai ứng dụng ngay trong sản xuất công nghiệp, nông nghiệp, tiêu dùng... sẽ giúp Việt Nam phát triển đột phá và thay đổi thứ hạng CNTT-TT.

IoT phát triển ở Việt Nam chưa lâu và chưa rộng rãi, nhưng một số ứng dụng đã được thương mại hóa, đi vào cuộc sống, triển khai có hiệu quả, đặc biệt trong lĩnh vực nông nghiệp, giao thông.

Trong khi đó, thị trường viễn thông truyền thống trong những năm gần đây đã đạt trạng thái bão hoà. Doanh thu dịch vụ viễn thông tăng trưởng 5%, chủ yếu là do băng rộng di động (tăng 14%) và băng rộng cố định (tăng 8%), nhưng thoại và nhắn tin sụt giảm mạnh (giảm 11%). Thị trường viễn thông di động giảm liên tục trong các năm gần đây.

Doanh thu dịch vụ viễn thông năm 2020 đạt 129,96 nghìn tỷ đồng, tăng 0,06% so với năm 2019, tuy nhiên vẫn chỉ bằng 95,56% so với năm 2016.

Mục tiêu đặt ra đến năm 2025 và 2030

Trước thực tế nêu trên, định hướng phát triển hạ tầng viễn thông và IoT đến năm 2025 của Việt Nam được nêu ra trong dự thảo đó là xây dựng hạ tầng viễn thông băng rộng dung lượng lớn, tốc độ cao, công nghệ hiện đại, hạ tầng IoT được tích hợp, ứng dụng rộng rãi trong các hạ tầng giao thông, điện, nước, đô thị, đáp ứng nhu cầu điện toán đám mây, đảm bảo phục vụ cho chính phủ số, phát triển kinh tế số - xã hội số.

Với định hướng đó, dự thảo đã đưa ra những yêu cầu phát triển đến năm 2025 của hạ tầng viễn thông và IoT đó là bổ sung từ 3 đến 5 tuyến cáp quang quốc tế trên đất liền và trên biển, đa dạng theo các hướng kết nối nhằm bảo đảm an toàn, an ninh mạng và đường truyền.

Dung lượng kết nối quốc tế của Việt Nam đạt tối thiểu 60TBps trên tất cả các tuyến cáp quang quốc tế đất liền và cáp quang biển

100% các cơ quan Đảng, Nhà nước từ Trung ương đến cấp xã được kết nối vào hạ tầng số (mạng truyền số liệu chuyên dùng) của cơ quan Đảng, Nhà nước.

100% hạ tầng thiết yếu như giao thông, năng lượng, điện, nước, đô thị có khả năng tích hợp cảm biến, IoT để trở thành hạ tầng số.

100% sản xuất công nghiệp được hỗ trợ ứng dụng hệ sinh thái IoT; 100% dân số được phủ sóng di động băng thông rộng; 95% hộ gia đình có kết nối băng rộng cố định; 100% hộ gia đình ở khu vực đô thị có thể truy nhập kết nối Internet với tốc độ tối thiểu 200 Mbps và có thể đạt đến tốc độ 1 Gbps; 95% hộ gia đình ở khu vực nông thôn có thể truy nhập với tốc độ đạt tới 100Mbps.

100% các cơ quan nhà nước, các tổ chức kinh tế xã hội như trường học, bệnh viện… tại các đô thị, các khu công nghệ cao, khu CNTT tập trung, trung tâm nghiên cứu, phát triển, đổi mới sáng tạo có truy nhập Internet với tốc độ tối thiểu 01 Gbps.

Dung lượng kết nối Internet quốc tế tăng trung bình 50%/năm. Tổng lưu lượng kết nối Internet trong nước lớn hơn 70% dung lượng kết nối quốc tế.

Việt Nam nằm trong top 20 nước chuyển đổi hoàn toàn sang IPv6. Tên miền .vn là thương hiệu quốc gia, đạt tối thiểu 1 triệu tên miền, chiếm tối thiểu 60% tên miền sử dụng ở Việt Nam. Đứng số 1 ASEAN, top 10 Châu Á, top 20 - 30 thế giới về tên miền.

Năng lực hạ tầng băng rộng Việt Nam nằm trong nhóm 50 quốc gia dẫn đầu theo bộ chỉ số phát triển ICT (IDI) của Liên minh viễn thông quốc tế.

Yêu cầu phát triển đến năm 2030 cũng được đặt ra đó là hạ tầng băng rộng Việt Nam nằm trong nhóm 30 quốc gia dẫn đầu theo bộ chỉ số phát triển ICT (IDI) của Liên minh viễn thông quốc tế.

Phạm Lê