- Chia sẻ về những kinh nghiệm để phục hồi kinh tế sau tác động của đại dịch COVID-19, ông Andrew Williamson, Phó Chủ tịch toàn cầu Các vấn đề Chính phủ và Cố vấn Kinh tế của Huawei Technologies cho rằng, động lực cho chuyển đổi số là rõ ràng và nhu cầu đón nhận sự thay đổi chưa bao giờ lớn như thế ở thời điểm này…

 - Trong công cuộc chống lại đại dịch COVID-19 vừa rồi, theo ông, chuyển đổi số đã giúp các doanh nghiệp vượt qua và đứng vững như thế nào?

Ông Andrew Edward Williamson: Quá trình chuyển đổi số đã giúp hầu hết các doanh nghiệp có hoạt động hiệu quả hơn. Mặc dù vẫn có một số ngành bị tác động mạnh hơn như du lịch, nhà hàng, khách sạn… nhưng nhìn chung các doanh nghiệp đã chuyển đổi số hoạt động hiệu quả hơn.

Về cơ bản, chuyển đổi số tập trung vào 4 lĩnh vực chính.

Thứ nhất là Rebounce - khôi phục lại hoạt động. Công nghệ số giúp chúng ta thực hiện các biện pháp như giãn cách xã hội, các biện pháp bảo đảm an toàn, cụ thể như: quét mã QR, hoặc cung cấp thông tin số để sẽ giúp cho các doanh nghiệp dần khôi phục lại hoạt động.

Thứ hai là Substitute - thay thế. Trước đây, các hộ gia đình hoặc người già khá e ngại trong việc sử dụng công nghệ số. Nhưng đại dịch đã bắt buộc chúng ta phải sử dụng công nghệ này, ví dụ như người già bắt đầu sử dụng smartphones hoặc các hệ thống hỗ trợ trực tuyến để đặt hàng, thực phẩm, tham gia vào các hoạt động chữa bệnh từ xa.

Thứ ba là đưa ra những quy trình mới. Ví dụ, trong bệnh viện, sử dụng robot để thực hiện các hoạt động dọn dẹp vệ sinh, ứng dụng trí tuệ nhân tạo AI để nâng cao độ tin cậy trong chẩn đoán và chữa bệnh. Bản thân Huawei cũng cung cấp các công cụ AI để giúp các tổ chức ứng phó với COVID-19.

Và thứ tư là đổi mới sáng tạo, rất nhiều ngành như hàng không, du lịch khách sạn đã đưa ra những công nghệ mới như thực tế ảo (virtual reality) và thực tế ảo tăng cường (artificial reality - AR) để đưa ra những mô hình du lịch từ xa hoặc các hoạt động du lịch qua mạng.

Đó là những yếu tố mà chuyển đổi số có thể hỗ trợ giúp doanh nghiệp vượt qua và đứng vững trong đại dịch.

- Ông có thể chia sẻ một số ví dụ điển hình về những khách hàng nhờ chuyển đổi số đã vượt qua đại dịch?

Tôi sẽ lấy 2 ví dụ về 2 công ty có quy mô trung bình, và đều của Trung Quốc, để chúng ta có thể thấy rằng các công ty trung bình cũng có thể vượt qua đại dịch thông qua ứng dụng công nghệ.

Đầu tiên là một nhà bán lẻ mỹ phẩm trực tuyến. Họ có hàng trăm cửa hàng bán lẻ tại toàn Trung Quốc. Tuy nhiên do ảnh hưởng của đại dịch, 40% cửa hàng phải đóng cửa. Sau một thời gian bị ‘choáng’, họ đã chuyển tất cả các hoạt động kinh doanh trực tiếp sang hoạt động kinh doanh trực tuyến. Các nhân viên tư vấn mỹ phẩm trước đây đã chuyển sang sử dụng các công cụ online để tương tác với khách hàng, ví dụ như WeChat. Họ dần dần từng bước khôi phục lại hoạt động và còn phát triển mạnh mẽ hơn. Đặc biệt tại khu vực Vũ Hán, khu vực phát sinh đại dịch và bị ảnh hưởng nặng nề nhất, sau khi chuyển sang hoạt động trực tuyến, các công ty này có tốc độ tăng trưởng về doanh thu dòng là 200% trong năm 2020 so với năm 2019.

Ví dụ thứ hai là một tổ chức có tên là We Doctor, họ đưa ra một nền tảng khám chữa bệnh trực tuyến. Trong thời điểm đại dịch COVID-19, các bệnh nhân mắc bệnh rất khó đến bệnh viện để được bác sĩ thăm khám trực tiếp. Vì vậy, họ đã đưa ra một hệ thống video để bệnh nhân có thể tương tác trực tiếp với bác sĩ trong quá trình thăm khám. Trong hoàn cảnh dịch bệnh, khi các cơ sở y tế để bị quá tải, và bệnh nhân phải chờ rất lâu mới được thăm khám, nhờ hệ thống thăm khám qua video, tốc độ tăng trưởng của công ty We Doctor đã tăng tới 36%. Hiện nay họ đã có một cơ sở khách hàng là 10 triệu bệnh nhân sử dụng dịch vụ rất thường xuyên.

- Có quan điểm cho rằng, doanh nghiệp vừa và nhỏ sẽ chuyển đổi số dễ dàng hơn những công ty lớn. Ông có đồng ý với quan điểm này không?

Câu hỏi này rất hay. Tuy nhiên tôi không đồng ý với quan điểm như vậy. Rõ ràng nhất đó là có những nghiên cứu khoa học của Ngân hàng Thế giới vào năm 2016 với tên gọi “Báo cáo phát triển thế giới” có thể cho thấy được điều ngược lại. Đó là các tổ chức lớn hơn, đi tiên phong trong ứng dụng chuyển đổi số sẽ thành công hơn, trở thành ngôi sao trên thế giới, họ nâng cao được cả năng suất làm việc cũng như doanh số bán hàng. Và điều đó đúng không chỉ ở những quốc gia đã phát triển và những quốc gia đang phát triển nữa. Lý do bởi chuyển đổi số yêu cầu 3 yếu tố: Kiến thức chuyên môn, kinh nghiệm; Kĩ năng; Năng lực, tiềm lực về tài chính. Cả 3 lĩnh vực này thì các ông lớn, các tập đoàn lớn đều mạnh hơn, vì vậy họ sẽ chuyển đổi số hiệu quả hơn, dễ dàng hơn so với các công ty nhỏ.

- Với những doanh nghiệp mong muốn tiến hành chuyển đổi số, ông có những lời khuyên nào dành cho họ?

Huawei cũng đã có những nghiên cứu về chuyển đổi số. Và nghiên cứu đó của Huawei đã đưa ra 4 lời khuyên cho các doanh nghiệp muốn chuyển đổi số. Lời khuyên đầu tiên là khi thực hiện chuyển đổi số hoặc đầu tư vào các công nghệ mới, thường là ROI (lợi ích đầu tư - tỷ suất hồi vốn đầu tư) bao giờ cũng rất hiệu quả và dương, đặc biệt là những doanh nghiệp thực hiện chuyển đổi số một cách toàn diện, theo một phương thức nhất quán. Thay vì làm từng phần, họ chuyển đổi số một cách toàn diện, sẽ thường có ROI rất tốt.

Lời khuyên thứ hai cho thấy rằng việc đầu tư vào những công nghệ mới sẽ mang lại những hiệu quả rất tốt. Tôi khuyên các doanh nghiệp đừng chờ đợi mà hãy chuyển đổi số ngay, vì chuyển đối số trong các ngành thường mang lại hiệu quả như năng suất lao động, và các doanh nghiệp đi đầu trong việc chuyển đổi số trong các ngành thường có lợi ích lớn hơn so với các doanh nghiệp đi theo đuôi sau. Chuyển đổi số là một quá trình liên tục. Một khi đã bắt đầu chuyển đổi số, các doanh nghiệp cũng phải duy trì lộ trình một cách thường xuyên và phải linh hoạt để thích ứng với thực tế.

Thứ ba, chuyển đối số không phải một giải pháp vạn năng, hay giải pháp chung cho tất cả các ngành. Mỗi doanh nghiệp ở những ngành khác nhau sẽ có những đặc thù khác nhau, do đó sẽ có những kiểu chuyển đổi số khác nhau. Việc chuyển đổi số cần dựa vào đặc thù khác nhau của các doanh nghiệp để có những giải pháp, ứng dụng công nghệ phù hợp.

Lời khuyên thứ tư đó là đừng tự mình làm tất cả. Vì không ai có đủ kinh nghiệm và năng lực công nghệ để thực hiện chuyển đổi số một mình. Thứ nhất là có thể nhờ sự trợ giúp của chính phủ. Trong suốt nhiều năm qua, các chính phủ trên thế giới, trong khu vực đã ý thức được tầm quan trọng của chuyển đổi số và rất quan tâm, hỗ trợ các doanh nghiệp. Ngoài việc sử dụng những sự hỗ trợ của chính phủ, các doanh nghiệp cũng có thể dựa vào những tập đoàn công nghệ lớn như Huawei và các tập đoàn lớn khác trên thế giới. Những tập đoàn này đã đưa ra được nhiều giải pháp công nghệ chuyển đổi số, bên cạnh đó họ cũng có bề dày kinh nghiệm tư vấn chuyển đối số rồi, và họ có thể mang lại cho các tổ chức, doanh nghiệp nhiều lời khuyên hiệu quả trong việc chuyển đổi số.

- Để tạo điều kiện cho chuyển đổi số thì việc phát triển hạ tầng số, đặc biệt là 5G rất quan trọng. Quan điểm của ông về vấn đề này như thế nào?

Đúng. Nền kinh tế số phải hoạt động trên hạ tầng số. 5G - công nghệ di động này đóng một vai trò rất quan trọng để phát triển nền kinh tế di động số. Theo nghiên cứu của liên minh viễn thông thế giới ITU, đầu tư vào hạ tầng số sẽ giúp thúc đẩy phát triển kinh tế mạnh mẽ tại, đặc biệt các quốc gia đang phát triển như Việt Nam. Nhưng 5G cũng phải kết hợp với công nghệ cố định khác như cáp quang, cáp đồng để tạo ra nền tảng số tổng thể, hỗ trợ phát triển kinh tế tại các khu đô thị lớn như TP. Hồ Chí Minh, Hà Nội.

- Xin cảm ơn ông!

Phạm Lê (thực hiện)