Hiệp định TPP: Cam kết xóa bỏ lao động cưỡng bức

09:54' 07/10/2015 (GMT+7)
|

(VnMedia) - 12 nước tham gia đàm phán Hiệp định đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) đã cam kết xóa bỏ lao động cưỡng bức, lao động trẻ em và cấm các hình thức lao động trẻ em tồi tệ nhất. Đặc  biệt, không khuyến khích việc nhập khẩu hàng hóa được sản xuất bằng lao động cưỡng bức, bất kể nước xuất xứ có nằm trong TPP hay không.

Cấm các hình thức lao động trẻ em tồi tệ

Theo nội dung Hiệp định đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) vừa được 12 nước thông qua, các thành viên trong TPP đã đồng ý thông qua, duy trì trong luật và thông lệ của mình các quyền cơ bản của người lao động như được thừa nhận trong Tuyên bố 1998 của ILO, đó là quyền tự do liên kết, quyền thương lượng tập thể. Xóa bỏ lao động cưỡng bức, lao động trẻ em và cấm các hình thức lao động trẻ em tồi tệ nhất, cũng như loại bỏ sự phân biệt đối xử về việc làm và nghề nghiệp.

Các thành viên trong TPP cũng đồng ý có luật quy định mức lương tối thiểu, số giờ làm việc, an toàn và sức khỏe nghề nghiệp. Những cam kết này áp dụng cả với các khu chế xuất.

12 Thành viên TPP đồng ý không miễn trừ hoặc giảm hiệu lực của luật lệ quy định việc thực thi các quyền cơ bản của người lao động để thu hút thương mại hoặc đầu tư, và sẽ thực thi hiệu quả luật liên quan đến lao động một cách bền vững hoặc đều đặn có thể có ảnh hưởng tới thương mại hoặc đầu tư giữa các thành viên TPP.

Cũng theo Hiệp định TPP đã được 12 nước thống nhất, các thành viên cam kết không khuyến khích việc nhập khẩu hàng hóa được sản xuất bằng lao động cưỡng bức hoặc lao động trẻ em, hoặc sử dụng đầu vào được sản xuất ra bằng lao động cưỡng bức, bất kể nước xuất xứ có nằm trong TPP hay không.

Mỗi Thành viên TPP đều cam kết bảo đảm khả năng tiếp cận với hệ thống thủ tục hành chính và tư pháp công bằng, không thiên vị và minh bạch và sẽ cung cấp các biện pháp khắc phục hiệu quả những vi phạm luật lao động của mình. Các Thành viên cũng đồng ý cho phép sự tham gia của công chúng vào việc thực thi chương Lao động, bao gồm cả việc xây dựng cơ chế tiếp nhận ý kiến đóng góp của công chúng và đáp ứng các yêu cầu về thông tin.

Bảo hộ đầu tư công bằng và không phân biệt đối xử

Bên cạnh chương lao động, Hiệp định TPP cũng được các nước thành viên thông qua chương đầu tư,  với những thống nhất chặt chẽ nhằm đảm bảo quyền lợi của các bên tham gia.

Theo đó, khi xây dựng các quy định về đầu tư, các thành viên TPP đã đưa ra các nguyên tắc yêu cầu các chính sách và bảo hộ đầu tư công bằng, không phân biệt đối xử nhằm bảo đảm nguyên tắc cơ bản của luật pháp, trong khi vẫn bảo đảm khả năng của Chính phủ các thành viên để đạt được các mục tiêu chính sách công hợp pháp.

TPP cũng quy định sự bảo hộ đầu tư cơ bản như trong các hiệp định thương mại khác, bao gồm: đối xử quốc gia; đối xử tối huệ quốc; “tiêu chuẩn đối xử tối thiểu” đối với đầu tư trên cơ sở tập quán luật thương mại quốc tế; nghiêm cấm việc trưng thu không vì mục đích công cộng, không theo quy trình thủ tục và không có bồi thường. Tự do chuyển tiền liên quan đến đầu tư với các ngoại lệ trong Hiệp định TPP, nhằm đảm bảo cho các Chính phủ giữ quyền linh hoạt quản lý các dòng vốn không ổn định, bao gồm thông qua biện pháp tự vệ tạm thời không phân biệt đối xử (chẳng hạn như kiểm soát vốn), nhằm hạn chế việc chuyển tiền liên quan đến đầu tư trong trường hợp khủng hoảng hoặc có nguy cơ khủng hoảng cán cân thanh toán, và các cuộc khủng hoảng kinh tế khác hoặc để đảm bảo sự toàn vẹn và ổn định của hệ thống tài chính.

Nghiêm cấm “các yêu cầu thực hiện” chẳng hạn như yêu cầu về hàm lượng nội địa hoặc tỷ lệ nội địa hóa công nghệ, tự do bổ nhiệm các vị trí quản lý cấp cao mà không quan tâm đến quốc tịch.

Ngoài ra, các thành viên chấp nhận các nghĩa vụ dựa trên cơ sở “một danh mục chọn bỏ”, nghĩa là thị trường các nước là mở hoàn tòan đối với các nhà đầu tư nước ngoài, trừ khi các thành viên đưa ra một ngoại lệ (biện pháp bảo lưu không tương thích) trong một trong hai Phụ lục cụ thể của quốc gia đó đính kèm Hiệp định TPP.

Theo đó, các biện pháp hiện hành trong đó một quốc gia chấp nhận nghĩa vụ, không đưa ra các biện pháp hạn chế hơn trong tương lai và ràng buộc bất kỳ sự tự do hóa nào trong tương lai. Các biện pháp và chính sách mà theo đó một quốc gia duy trì quyền tự do, làm theo ý mình một cách đầy đủ trong tương lai.

Bên cạnh đó, chương này đầu tư cũng đưa ra trọng tài quốc tế trung lập và minh bạch đối với các tranh chấp về đầu tư, với cơ chế tự vệ mạnh mẽ nhằm ngăn chặn các khiếu nại lạm dụng và không đáng kể và đảm bảo quyền của các Chính phủ quản lý lợi ích công cộng, bao gồm bảo vệ sức khỏe, an toàn và môi trường.

Cơ chế tự vệ theo quy trình bao gồm, quy trình trọng tài minh bạch, đệ trình của các bên quan tâm, đệ trình của bên thứ ba; việc rà soát được tiến hành đối với các khiếu nại không đáng kể và quyết định về phí luật sư; rà soát tạm thời và cơ chế quyết định; diễn giải chung mang tính ràng buộc của các Bên TPP; các hạn chế thời gian thực hiện khiếu nại; các quy định nhằm ngăn chặn bên nguyên đơn theo đuổi một khiếu nại theo các quy trình song song.

Minh Hường