Tình trạng nhũng nhiễu, mất nhiều phí "lót tay" khi làm thủ tục vẫn phổ biến

14:24' 15/03/2017 (GMT+7)
|
(VnMedia) – Theo khảo sát của  Phòng Thương mại và công nghiệp Việt Nam, chi phí không chính thức giai đoạn 2014 - 2016 chưa có dấu hiệu cải thiện. Nhiều doanh nghiệp cho rằng, tình trạng nhũng nhiễu khi giải quyết thủ tục vẫn còn phổ biến.
 
Chi phí không chính thức vẫn chưa cải thiện
 
Theo Báo cáo Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI) 2016 vừa được Phòng Thương mại và công nghiệp Việt Nam (VCCI) cùng cơ quan phát triển quốc tế Hoa Kỳ (USAID) tổ chức công bố, chi phí không chính thức giai đoạn 2014 - 2016 chưa có dấu hiệu cải thiện so với mốc năm 2006. Theo đó, trung bình có khoảng 66% doanh nghiệp tỉnh trung vị phải "móc hầu bao" cho các khoản không chính thức, cao hơn 12 - 15 điểm phần trăm so với giai đoạn 2008 - 2013.
 
Đáng chú ý, 9% - 11% doanh nghiệp tham gia điều tra từ 2014 - 2016 cho biết các khoản chi cho riêng mục này chiếm tới hơn 10% tổng doanh thu của họ, cao hơn hẳn mức 6 - 8% giai đoạn 5 năm trước đó. Với con số doanh nghiệp phải 'móc hầu' bao trên 10% tổng doanh thu của họ.
 
Ngoài ra, doanh nghiệp cho rằng tình trạng nhũng nhiễu khi giải quyết thủ tục vẫn phổ biến, chỉ tiêu này dù được cải thiện trong 2 năm qua (giảm từ 65% năm 2013 – 2014 xuống còn 58% năm 2016), nhưng vẫn cao so với kết quả điều tra các năm trước đó (2006 – 2012).
 
Chi phí không chính thức giai đoạn 2014 - 2016 chưa có dấu hiệu cải thiện so với mốc năm 2006. Ảnh minh họa
Chi phí không chính thức giai đoạn 2014 - 2016 chưa có dấu hiệu cải thiện so với mốc năm 2006. Ảnh minh họa
Trong khi đó, theo GS.TS Edmund Malesky – Đại học Duke, Hoa Kỳ (Trưởng nhóm nghiên cứu PCI), khảo sát điều tra thu thập ý kiến của 1.550 doanh nghiệp FDI đến từ 46 quốc gia khác nhau đang hoạt động tại 14 tỉnh, thành phố của Việt Nam có mật độ doanh nghiệp FDI tập trung cao nhất năm 2016, 11% doanh nghiệp FDI cho biết đã tăng đầu tư hoạt động và 63% tuyển thêm lao động mới.
 
Cùng với đó, tâm lý lạc quan về kế hoạch mở rộng hoạt động sản xuất kinh doanh trong hai năm tới đã tăng lên nhanh chóng. Năm vừa qua, hơn một nửa số doanh nghiệp trong mẫu điều tra doanh nghiệp FDI cho biết có ý định tăng quy mô hoạt động, mức cao nhất kể từ năm 2010. 
 
Tuy nhiên, theo ông Edmund Malesky, Việt Nam vẫn cần nhiều nỗ lực hơn nữa để đơn giản hóa các thủ tục hành chính cho doanh nghiệp sau giai đoạn thành lập. 
 
Mỗi doanh nghiệp phải dành trên 10% quỹ thời gian để thực hiện thủ tục hành chính
 
Theo ông Đậu Anh Tuấn – Trưởng ban Pháp chế VCCI, trong hai năm qua, những thay đổi pháp luật đã tạo ra một môi trường pháp lý thân thiện hơn đối với các nhà đầu tư trực tiếp nước ngoài. Tuy nhiên, Việt Nam vẫn còn nhiều việc phải làm để biến lợi thế, tiềm năng của mình thành hiện thực. Thêm vào đó, các quy định hậu đăng ký tại Việt Nam vẫn còn phiền hà, đặc biệt là tình trạng một số doanh nghiệp bị thanh tra, kiểm tra quá mức.
 
Liên quan đến chi phí thời gian thực hiện các thủ tục hành chính, Báo cáo PCI 2016 cũng chỉ rõ, chỉ số này liên tục giảm và đang ở mức thấp nhất lịch sử kể từ khi PCI được khảo sát trên toàn bộ các tỉnh, thành phố Việt Nam. Liên tục trong 3 năm, 2014 – 2016 tại tỉnh trung vị, cứ 3 doanh nghiệp thì 1 doanh nghiệp (tương ứng tỉ lệ khoảng 35%) phải dành trên 10% quỹ thời gian của mình để thực hiện thủ tục hành chính, một tỷ lệ cao kỷ lục trong khảo sát PCI. Trước đây, tỷ lệ này chỉ khoảng 1/5, hoặc đôi khi 1/10 (năm 2011).
 
Cùng với đó, số lần thanh, kiểm tra hàng năm đối với doanh nghiệp tư nhân, tính bằng con số trung vị tiếp tục là 1 lần, trong khi thời gian trung bình cho mỗi cuộc thanh, kiểm tra thuế năm 2016 đã tăng trở lại mức của giao đoạn 2013 – 2014 và 2006 – 2008 là 8 giờ. Nhiều giấy tờ thủ tục hơn, phải đi lại nhiều lần hơn, hiệu quả làm việc của cán bộ công chức thấp hơn, các thủ tục hành chính trên suốt chặng đường hoạt động của doanh nghiệp dường như chưa bao giờ thôi là 'gánh nặng' đối với họ.
 
Riêng về chỉ số tiếp cận đất đai bắt đầu giảm sau khi liên tục tăng trong suốt giai đoạn 2008 – 2013. Năm 2016, tình hình sử dụng đất theo đánh giá của doanh nghiệp trở nên bấp bênh hơn bao giờ hết. Các doanh nghiệp tham gia điều tra cho rằng rủi ro bị thu hồi đất của họ ở mức cao kỉ lục (1,73 điểm). Trong trường hợp xuất nhất nếu bị thu hồi, chỉ 25% doanh nghiệp tin tưởng sẽ được đền bù thỏa đáng, giảm mạnh so với các năm trước (30 – 40%).
 
Yến Nhi