Xuất khẩu Việt Nam tăng: Điểm sáng trong khu vực

09:13' 06/01/2017 (GMT+7)
|

(VnMedia) – Theo Bộ trưởng Công Thương Trần Tuấn Anh, trong năm 2016, tổng kim ngạch xuất khẩu ước đạt 175,9 tỷ USD, tăng 8,6% so với năm 2015. Đây được xem là mức tăng trưởng khá cao trong tương quan so sánh với các nước trong khu vực có mức tăng trưởng thấp hoặc giảm như Trung Quốc, Hàn Quốc, Indonesia, Singapore, Đài Loan, Ấn Độ...

Sáng nay (6/1), Bộ Công Thương đã tổ chức Hội nghị tổng kết tình hình phát triển công nghiệp và thương mại năm 2016, định hướng và giải pháp thực hiện năm 2017.

Kim ngạch xuất khẩu tiếp tục tăng trưởng

Thông tin tại Hội nghị, Bộ trưởng Bộ Công Thương Trần Tuấn Anh cho hay, tổng kim ngạch xuất khẩu năm 2016 ước đạt 175,9 tỷ USD, tăng 8,6% so với năm 2015. Tăng trưởng xuất khẩu đạt được ở hầu hết các mặt hàng xuất khẩu chủ lực. Năm 2016, cả nước có 25 mặt hàng có kim ngạch xuất khẩu đạt trên 1 tỷ USD so với 23 mặt hàng của năm 2015.

Đưa ra đánh giá về những kết quả đã đạt được, Bộ trưởng Trần Tuấn Anh cho biết, mức tăng 8,6% là kết quả tăng trưởng khá cao trong tương quan so sánh với các nước trong khu vực có mức tăng trưởng thấp hoặc giảm như Trung Quốc, Hàn Quốc, Indonesia, Singapore, Đài Loan, Ấn Độ... qua đó cho thấy sự nỗ lực trong việc mở cửa thị trường, sự cải tiến trong công tác xúc tiến tiêu thụ hàng hóa và hỗ trợ các doanh nghiệp xuất khẩu.

Trong năm 2016, tổng kim ngạch xuất khẩu ước đạt 175,9 tỷ USD, tăng 8,6% so với năm 2015
Trong năm 2016, tổng kim ngạch xuất khẩu ước đạt 175,9 tỷ USD, tăng 8,6% so với năm 2015

Đặc biệt, xuất khẩu năm qua cũng ghi nhận sự phục hồi và đóng góp tích cực vào tăng trưởng xuất khẩu của nhóm hàng nông sản, thủy sản với nhiều mặt hàng có sự tăng trưởng mạnh về lượng như: rau quả, thủy sản, hạt tiêu, hạt điều, cà phê... và hoạt động xuất khẩu của khối các doanh nghiệp xuất khẩu trong nước tăng trưởng dương (cùng kỳ tăng trưởng âm), do đó đã bù đắp tác động của giá xuất khẩu giảm.

“Nhiều chủng loại rau quả của Việt Nam đã được chính thức thâm nhập vào các thị trường như vải, nhãn, chuối, xoài, dưa hấu, mít, thanh long, chôm chôm vào thị trường Trung Quốc; vải, xoài vào thị trường Úc; vải, nhãn, thanh long, chôm chôm vào thị trường Hoa Kỳ,…”, Bộ trưởng Bộ Công Thương cho hay.

Một trong những điểm tích cực trong cơ cấu xuất khẩu năm vừa qua là, kim ngạch xuất khẩu nhóm hàng công nghiệp chế biến tiếp tục đóng góp chủ yếu vào tổng kim ngạch xuất khẩu trong năm 2016 và chuyển dịch cơ cấu xuất khẩu của Việt Nam, theo hướng các sản phẩm có hàm lượng chế biến cao hơn. Giá xuất khẩu của nhóm tăng nhẹ trong bối cảnh giá của các nhóm hàng hóa khác giảm, cũng đã đóng góp vào tăng xuất khẩu chung của nhóm.

Ngoài ra, Việt Nam đã tận dụng tốt kết quả của các FTA có hiệu lực và các cam kết trong các khuôn khổ hợp tác kinh tế quốc tế  để đẩy mạnh xuất khẩu. Xuất khẩu của Việt Nam sang thị trường Hàn Quốc ước đạt 11,5 tỷ USD, tăng 29%.

Đặc biệt, xuất khẩu của Việt Nam tiếp tục gia tăng tại các thị trường lớn có sụt giảm hoặc tăng thấp về nhập khẩu như Hoa Kỳ, EU. Bất chấp những biến động từ cuộc bầu cử tổng thống của Hoa Kỳ và sự kiện Brexit ở châu Âu, xuất khẩu vào 2 thị trường này vẫn tiếp tục tăng cao trên 10% và là hai thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam.

Riêng về nhập khẩu, trong năm 2016, cơ cấu thị trường nhập khẩu bước đầu có sự chuyển dịch theo hướng đa dạng hóa thị trường nhập khẩu, giảm dần tỷ trọng nhập khẩu từ khu vực châu Á do kết quả của một số FTA đã đi vào hiệu lực.

Kim ngạch nhập khẩu từ Trung Quốc tăng thấp ở mức 0,5% so với năm 2015, trong khi từ Liên bang Nga tăng gần 54%, ước đạt khoảng 1,14 tỷ USD; nhập khẩu từ Úc ước đạt 2,4 tỷ USD, tăng khoảng 20%. Thị trường nhập khẩu đã chuyển biến tích cực, nhập khẩu máy móc, nguyên liệu cho sản xuất đã giảm dần phụ thuộc vào một thị trường, tăng dần nhập khẩu từ thị trường châu Âu và châu Mỹ.

Xuất khẩu vẫn tăng trưởng ở nhóm hàng do khối doanh nghiệp FDI

Bên cạnh những mặt đạt được, Bộ Công Thương cũng nêu ra những điểm hạn chế của thị trường xuất nhập khẩu trong năm 2016.

Theo đó, tăng trưởng xuất khẩu chưa đạt được mục tiêu kế hoạch. Mặc dù, tăng trưởng xuất khẩu tuy cao hơn mức tăng 8,1% của cùng kỳ năm 2015, nhưng chưa đạt mục tiêu kế hoạch năm 2016 là tăng 10%.  Trong khi đó, xuất khẩu vẫn tăng trưởng chủ yếu ở nhóm hàng do khối doanh nghiệp FDI sản xuất, khi nhóm này có sự biến động, ít nhiều cũng đã có sự ảnh hưởng đến việc gia tăng kim ngạch xuất khẩu chung của cả nước.

Đáng chú ý, một số nhóm hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam như dệt may và da dày tăng thấp. Trên thực tế, tăng trưởng xuất khẩu dệt may và giày dép năm 2016 (ước đạt lần lượt là 3,3% và 7,6%) là tương đối thấp so với mức tăng trưởng xuất khẩu của các mặt hàng này trong năm 2015 (9,1% và 16,3%).

Bên cạnh nguyên nhân khách quan là do thị trường xuất khẩu chủ yếu của các mặt hàng này là Hoa Kỳ, EU, Nhật Bản... có tăng trưởng nhập khẩu dệt may, giày dép không cao thì xuất khẩu dệt may, giày dép của ta còn chịu sự cạnh tranh mạnh từ các nước khác như Campuchia, Myanmar, Mexico, Trung Quốc, Ấn Độ, Bangladesh, Indonesia. Một số nước như Trung Quốc, Ấn Độ, Myanmar, Bangladesh, Indonesia đã đưa ra các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp dệt may bao gồm giảm thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế nhập khẩu nguyên phụ liệu, đặc biệt là chính sách phá giá đồng nội tệ (Trung Quốc, Ấn Độ, Indonesia) nhằm thu hút đơn hàng, khách hàng gây khó khăn cho doanh nghiệp dệt may Việt Nam.

Đối với thị trường nhập khẩu, Bộ trưởng Bộ Công Thương cũng cho hay, cơ cấu nhập khẩu nhóm hàng nguyên nhiên liệu đầu vào cho sản xuất và tiêu dùng trong nước tiếp tục cao. Tỷ lệ nhập khẩu lớn về nguyên, nhiên liệu, nhất là nguyên liệu gia công sản xuất thể hiện tính gia công trong ngành còn lớn, phụ thuộc nhiều vào thị trường cung cấp ở bên ngoài, khiến cho nền kinh tế gặp bất lợi mỗi khi giá cả thế giới biến động tăng, làm tăng chi phí sản xuất trong nước, giảm khả năng cạnh tranh của hàng hóa xuất khẩu.

Bên cạnh đó, nhập khẩu máy móc thiết bị và nguyên vật liệu phục vụ sản xuất vẫn tiếp tục cao ở các thị trường có công nghệ và chất lượng hàng hóa ở mức trung bình như Trung Quốc, Đài Loan... sẽ gây khó khăn cho Việt Nam trong nâng cao giá trị gia tăng trong sản xuất và toàn chuỗi cung ứng.

Yến Nhi