Thị trường cá tra Việt tìm "bến đỗ" mới năm 2017

10:36' 29/12/2016 (GMT+7)
|
Trong thời điểm thị trường Mỹ và Châu Âu vẫn tiếp tục khó khăn, Trung Quốc được coi là “bến đỗ” mới của xuất khẩu cá tra trong năm 2017.

Dự kiến năm 2016, kim ngạch xuất khẩu cá tra đạt 1,67 tỉ USD, tăng 6,6% so với cùng kỳ.

Theo ông Dương Ngọc Minh, Chủ tịch Hội đồng Quản trị kiêm Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Hùng Vương, thị trường xuất khẩu cá tra trong năm tới sẽ tiếp tục tăng trưởng, nhất là với thị trường Trung Quốc - Hồng Kông. Dự đoán thị trường này trong năm 2017 sẽ tăng trưởng 30% so với năm 2016.

(Ảnh minh họa)
(Ảnh minh họa)

Trung Quốc là thị trường tiềm năng nhưng cũng là thị trường dự phòng cho doanh nghiệp Việt bởi thị trường EU tính đến nay đã là năm thứ 3 liên tiếp sụt giảm sản lượng, có dấu hiệu chững lại với 260 triệu USD năm 2016, giảm 9% so với cùng kỳ năm ngoái. Cá tra cũng đang bị cạnh tranh gay gắt bởi cá thịt trắng Alaska Pollack, cá Cod, cá rô phi... từ các nước khác.

Mỹ là thị trường tiếp tục duy trì được mức tăng trưởng khá tốt trong nhập khẩu cá tra của Việt Nam và dự báo xuất khẩu 366 triệu USD, tăng 16% so với năm 2015, chiếm 22% tổng giá trị của toàn ngành.

Tuy nhiên, thị trường này đang bị mắc kẹt với thuế chống bán phá giá từ Bộ Thương mại Mỹ (DOC). Nhiều doanh nghiệp phải chịu mức thuế 0,36 USD/kg đến 0,6 USD/kg. Với mức thuế lên đến 0,6 USD/kg, phần lớn các doanh nghiệp cá tra Việt Nam không thể bán cá tra vào Mỹ - ông Ngô Văn Ích, Chủ tịch Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), cho biết.

Bên cạnh đó, Mỹ mới triển khai chương trình giám sát cá da trơn đối với cá tra từ Việt Nam. Từ tháng 9/2017, nếu các nước không nộp danh sách doanh nghiệp xuất khẩu vào Mỹ và các tài liệu chứng minh về chương trình an toàn vệ sinh thực phẩm quốc gia theo yêu cầu của Cục Thanh tra và An toàn Thực phẩm Mỹ (FSIS) thì sẽ không được tiếp tục xuất khẩu.

Trước đây, Mỹ xét tiêu chuẩn FSIS cho thịt heo và thịt gia cầm xuất vào Mỹ cho các quốc gia châu Á. Nhưng đến nay, chưa có một quốc gia châu Á nào đạt được chứng nhận tương đồng. Quy định này cho thấy đây là một khó khăn và thách thức trực tiếp cho việc xuất khẩu cá tra vào Mỹ trong thời gian tới.

Vấn đề lo nhất của ngành cá tra lúc này không phải là thị trường mà là nguyên liệu cá, sản lượng nuôi của người dân giảm khoảng 30%, bản thân cá nuôi của doanh nghiệp cũng giảm. Vì vậy, trong tháng 11, các nhà máy chế biến cá tra giảm tới 30% công suất so với tháng trước, trong khi nhu cầu của thị trường tháng 11 trở đi tăng tới 40%.

 

(Ảnh minh họa)
(Ảnh minh họa)

 Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn dự báo năm 2017, thị trường cá tra sẽ tăng trưởng 10% và kim ngạch đạt hơn 1,7 tỉ USD. Bộ này khuyến cáo, để tránh rủi ro, doanh nghiệp cần phát triển và trụ vững ở tất cả thị trường hiện có, tập trung khai thác thị trường tiềm năng trong nước.

Tuy nhiên, trước những khó khăn từ các thị trường chính, ông Dương Ngọc Minh cho rằng, trong năm 2016, các doanh nghiệp đừng quan tâm nhiều vào thị trường Mỹ. Thay vào đó, hãy tập trung đến thị trường châu Á có mức thu nhập tương đồng với Việt Nam như Trung Quốc, ASEAN... Dự báo, thị trường châu Á tới đây có thể tăng gấp 1,5 lần thị trường Mỹ.

Theo ông Trương Đình Hòe - Tổng Thư ký Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP), định hướng xuất khẩu cá tra vào Trung Quốc trong năm 2017 vẫn chiếm khoảng 20% của toàn ngành. Nhưng chúng ta cần tập trung vào phân khúc chất lượng cao, cung cấp vào nhà hàng, thay vì tập trung vào sản lượng.

Về vấn đề này, mới đây, Công ty Tài chính Quốc tế (IFC) đã tài trợ 48 triệu USD cho 13 nhà cung cấp nội địa của 4 nhà thu mua quốc tế nhằm giúp doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam tham gia vào chuỗi cung ứng toàn cầu. Bởi vì, không chỉ có các công ty xuất khẩu cá basa, mà nhìn chung toàn thị trường chỉ có khoảng 21% doanh nghiệp nhỏ và vừa của Việt Nam liên kết được với chuỗi cung ứng toàn cầu, trong khi tỉ lệ này ở Thái Lan là 30% và Malaysia 46%.