Nhức nhối quản lý thị trường thực phẩm chức năng

14:31' 28/12/2016 (GMT+7)
|

(VnMedia) - Do lợi nhuận cao thu được từ việc làm giả, kém chất lượng các loại thuốc, dược phẩm, thực phẩm chức năng, các đối tượng đã bất chấp thủ đoạn, sử dụng nhiều chiêu trò để qua mắt các cơ quan chức năng.

 

Hàng giả tràn ngập thị trường

Thống kê của Ban Chỉ đạo quốc gia chống buôn lậu gian lận thương mại và hàng giả (389) cho thấy, hiện nay tình trạng buôn lậu, kinh doanh hàng giả, hàng không bảo đảm chất lượng, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ (SHTT) đang gây ra sự cạnh tranh không lành mạnh, phá hoại nền kinh tế trong nước. Những loại thuốc, dược phẩm, thực phẩm chức năng hàng giả, hàng kém chất lượng đã gây ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe của người dân. Theo đó, trong những năm gần đây, có nhiều doanh nghiệp đang hướng tới việc nhập khẩu hàng loạt các loại thực phẩm chức năng từ nước ngoài.

Trong nhiều loại dược phẩm được chú ý, được người tiêu dùng tìm mua là các loại thực phẩm chức năng hỗ trợ điều trị ung thư. Vì trong bối cảnh hiện nay, Tổ chức Y tế thế giới đang xếp Việt Nam vào nhóm “đèn đỏ” trên thế giới về tỷ lệ mắc bệnh ung thư. Do đó, có rất nhiều doanh nghiệp, cá nhân đã nhập đủ mọi loại sản phẩm hỗ trợ điều trị ung thư từ nước ngoài để bán cho người tiêu dùng Việt Nam.

Một số sản phẩm được nhập về theo đường “chính ngạch”, tức là thông qua một doanh nghiệp được ủy quyền trực tiếp từ đơn vị sản xuất từ nước ngoài, có tem chống hàng giả của Bộ công an... như thế người tiêu dùng sẽ mua được hàng thật, hàng chính hãng để sử dụng. Nhưng có không ít đối tượng đang bán hàng trên thị trường theo dạng là hàng “xách tay”, “xách tay chính hãng” với giá hấp dẫn chỉ bằng 1/3 so với những sản phẩm thật.

Một ví dụ như hiện nay, những người mắc bệnh ung thư đang quan tâm tới sản phẩm hỗ trợ điều trị ung thư Vidatox của Labiofam (Cuba), nhưng khi tìm kiếm thông tin đã ra hàng trăm nghìn kết quả, với hàng trăm địa chỉ bán với đủ mức giá, hàng xách tay, hàng đề chính hãng xách tay, hàng thật... với đủ các giá khác nhau.

Và chất lượng, thật giả của sản phẩm người tiêu dùng thật không biết kiểm tra bằng cách nào. Bởi chính cả nhà đại diện phân phối độc quyền - Công ty Cổ phần Thương mại & Xuất nhập khẩu Hưng Thắng (HT PHARMA) cũng cho rằng bằng mắt thường khó kiểm tra chính xác bên trong sản phẩm chứa những gì, ngoài cảm nhận bên ngoài về nhãn mác in có mờ, có bị nhăn hay không...

Những sản phẩm loại này muốn kiểm tra chất lượng khá mất công, phải gửi sang đơn vị sản xuất mới kiểm tra được, hoặc được kiểm tra tại Trung tâm Kiểm nghiệm – Sở Y tế Hà Nội, về các hoạt chất có hay không... Vì sự kiểm tra không dễ dàng cho nên nhiều đối tượng vì lợi nhuận đã cố tình nhập hàng giả ngay từ nước ngoài đem về Việt Nam thông qua đường “xách tay”. Chính vì vậy, các cơ quan chức năng cũng khó khăn trong việc kiểm soát “đầu vào” thị trường Việt Nam, dẫn đến tình trạng bùng phát tình trạng sản phẩm giả mạo, xâm phạm quyền sử hữu trí tuệ (SHTT) đang tràn lan trên thị trường.

hàng giả
Một trong những sản phẩm Vidatox giả trên thị trường

 

Theo lãnh đạo HT PHARMA, hiện tại, HT PHARMA có đầy đủ giấy tờ để chứng minh là đại diện thương mại độc quyền sản phẩm hỗ trợ điều trị ung thư Vidatox của Labiofam (Cuba) tại Việt Nam. Nhưng sự giả mạo còn ngang nhiên hơn và có phần khá chuyên nghiệp khi có không ít nơi đang bán sản phẩm Vidatox giả mạo, hàng kém chất lượng với giá rẻ ảnh hưởng trực tiếp đến thương hiệu đã được bảo hộ.

Thậm chí chuyên nghiệp hơn, nhiều đối tượng đã lập website tự nhận bán sản phẩm chính hãng, dán tem chống hàng giả, tem điện tử… . Đơn cử như cái tên Bidu Pharma, nhận là đại lý của Labiofam (Cuba). Thực chất, những sản phẩm hỗ trợ chữa ung thư đó đều là hàng không rõ nguồn gốc, khi mang đi kiểm tra thì đều là giả mạo hoặc sản phẩm bị pha loãng, không có đủ hàm lượng hoạt chất theo tiêu chuẩn. Như vậy, người sử dụng có thể sẽ gặp nguy hiểm nếu dùng các sản phẩm như vậy hỗ trợ trong quá trình điều trị.

Để làm rõ hơn thông tin, hiểu tường tận câu chuyện bán hàng giả, chúng tôi đã thử liên hệ với địa chỉ bán sản phẩm vidatox “chính hãng”, được bảo đảm bởi Bidu Pharma tại địa chỉ: http://vidatoxchinhhang.com. Thông qua số điện thoại đường dây nóng 01232.03.03.03, chúng tôi đã đến văn phòng của công ty, cũng là nơi bán sản phẩm “Vidatox chính hãng”. Người bán luôn giới thiệu Bidu Pharma là đơn vị được ủy quyền bán sản phẩm Vidatox tại Việt Nam, nhưng khi chúng tôi đề cập muốn xem giấy tờ để chứng minh thì họ lại từ chối với lý do… không cung cấp được cho khách hàng (!?)

Hỏi kỹ hơn về thông tin sản phẩm thì được biết, dòng sản phẩm này của Bidu Pharma có giá rẻ như vậy là do được “lấy” trực tiếp từ trong nhà máy ra. Như vậy thì không thể chứng minh được nguồn gốc, xuất xứ sản phẩm.

Liệu có nguồn hàng từ nhà máy đến thẳng các đại lý kiểu Bidu Pharma nói hay không? Tìm hiểu về điều này, theo ý kiến từ nhiều chuyên gia cho thấy, các đơn vị sản xuất chỉ làm theo đơn đặt hàng của các đối tác đã ký hợp đồng thương mại, có kế hoạch đặt hàng cụ thể hàng năm. Không thể có chuyện sản xuất “thừa” rồi có thể dễ dàng lấy ra bán ngoài thị trường như vậy ngay tại nước họ, và cho đơn vị nào làm đại lý mà không có hợp đồng. Như thế đơn vị chủ thể sẽ bị ảnh hưởng đến quyền lợi, thương hiệu sản phẩm và sẽ mất uy tín. Do đó, những sản phẩm nói trên chỉ có thể là hàng giả, hàng kém chất lượng được sản xuất ngay tại nước bản địa rồi nhập về Việt Nam hoặc không rõ nguồn gốc nhằm lừa bán cho người tiêu dùng. Thậm chí, ngang nhiên đến mức, hiện nay nhiều đối tượng còn sử dụng cả tem chống hàng giả của Bộ Công an để tạo niềm tin với người tiêu dùng...

Hàng giả tinh vi thật khó nhận biết

Hiện nay, có rất nhiều doanh nghiệp vì lợi nhuận đã bán những sản phẩm được làm giả tinh vì từ nước ngoài, khiến các cơ quan chức năng cũng khó nhận biết được. Thậm chí, để qua mặt cơ quan chức năng, các đối tượng còn lựa chọn mua sản phẩm giả ngay từ nước bản địa, mang về Việt Nam thông qua đường “xách tay”, chia nhỏ lô hàng ra để bán. Như vậy, ngay cả khi cơ quan quản lý có phát hiện ra cũng khó xử lý mạnh tay được. Ngay cả khi có phát hiện thì cũng chỉ có thể xử phạt hành chính theo quy định, mà mức phạt lại chưa cao, cho nên chưa đủ sức răn đe các cá nhân, tổ chức vi phạm quyền SHTT. Nhất là hiện nay các lực lượng chức năng vẫn chưa thực sự phối hợp chặt chẽ với nhau, khiến công tác kiểm soát thị trường còn khó khăn, dẫn đến vấn nạn hàng giả, hàng nhái đang ngày càng lấn át sản phẩm chính hãng về phương thức tiếp thị và giá cả.

Bởi vậy, nhiều ý kiến cho rằng cần sớm hoàn thiện các quy định về thực thi quyền sở hữu trí tuệ. Các điều quy định trong Luật phải được hướng dẫn cụ thể để các cơ quan thực thi pháp luật có thế áp dụng một cách thống nhất. Bên cạnh đó, cần đẩy mạnh sự phối hợp chặt chẽ giữa các ngành, cơ quan có liên quan với bộ phận quản lý thị trường đồng thời tăng cường số lượng và chất lượng cán bộ đủ năng lực, trình độ cho bộ phận này cũng như tăng cường các phương tiện cần thiết cho việc giám định, kiểm tra để xử lý kịp thời, chính xác các hành vi vi phạm. Mức độ xử phạt cũng cần được xem xét lại sao cho có đủ sức răn đe đối với các hành vi vi phạm.

Tiến Vinh - Linh Linh (bài, ảnh)