Cổ phần hóa doanh nghiệp: Đạt số lượng, nhưng kém 'chất'

13:02' 01/11/2016 (GMT+7)
|
(VnMedia) – Theo đánh giá của bà Phạm Chi Lan - chuyên gia kinh tế, cổ phần hóa Nhà nước trong thời gian vừa qua mới chỉ đạt được về số lượng doanh nghiệp, còn phần trăm được cổ phần hóa lại quá nhỏ. Chính điều làm khiến mục tiêu cổ phần hóa chưa đạt được kết quả như mong muốn.
 
Cổ phần hóa doanh nghiệp Nhà nước tiếp tục được đẩy mạnh
 
Đưa ra con số về sắp xếp, cổ phần hóa doanh nghiệp Nhà nước trong thời gian vừa qua, Ban chỉ đạo đổi mới và phát triển doanh nghiệp cho hay, trong 9 tháng đầu năm 2016, cả nước đã cổ phần hóa được 48 doanh nghiệp Nhà nước và 3 đơn vị sự nghiệp công lập. Đây là các doanh nghiệp thuộc Bộ Quốc phòng, Bộ Công Thương, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Bộ Xây dựng, Tập đoàn Công nghiệp cao su, Tổng công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn Nhà nước, Tổng công ty lương thực miền Nam và một số địa phương. 
 
Ngoài ra, đã thực hiện sắp xếp theo các hình thức khác đối với 12 doanh nghiệp. Trong đó, giải thể 10 doanh nghiệp, phá sản 1 doanh nghiệp và bán 1 doanh nghiệp.
 
Riêng về thoái vốn Nhà nước tại doanh nghiệp, trong 9 tháng đầu năm 2016, cả nước có Bộ Xây dựng, Tập đoàn Viễn thông Quân đội, Tập đoàn dệt may, Tổng công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn Nhà nước, Tổng công ty lương thực miền Bắc và Hà Nội đã thực hiện bán phần vốn nhà nước, không còn nắm giữ tại doanh nghiệp khác với tổng giá trị theo sổ sách là 2.809,3 tỷ đồng, thu về 4.993,1 tỷ đồng.
 
Ảnh minh họa
Ảnh minh họa
Trên cơ sở những kết quả đã đạt được, Chính phủ đã đề ra kế hoạch tái cơ cấu cho giai đoạn 2016 - 2020. Theo đó, giai đoạn 2016 - 2020, cả nước sẽ cổ phần hóa khoảng 250 - 280 doanh nghiệp. 
 
Đối với công tác sắp xếp các công ty nông, lâm nghiệp cần tiếp tục thực hiện theo kế hoạch đã được phê duyệt. Cụ thể: cả nước có 43 địa phương, 1 Bộ, 1 tập đoàn và 4 tổng công ty quản lý các công ty nông, lâm nghiệp thuộc đối tượng phải xây dựng phương án tổng thể sắp xếp lại theo quy định tại Nghị định số 118/2014/NĐ-CP ngày 17/12/2014. Đến nay đã cơ bản hoàn thành việc thẩm định, phê duyệt phương án tổng thể sắp xếp các công ty nông, lâm nghiệp của các bộ, ngành, dịa phương, tập đoàn, tổng công ty. 
 
Cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước chưa mang lại hiệu ứng
 
Đánh giá về tiến  trình cổ phần hóa Nhà nước trong thời gian vừa qua, bà Phạm Chi Lan cho rằng, hiện công tác cổ phần hóa Nhà nước mới chỉ đạt được về số lượng doanh nghiệp tham gia, nhưng phần trăm được cổ phần hóa lại quá nhỏ, nên chưa giải quyết được tận gốc của vấn đề . Điều này đồng nghĩa với việc không giúp giải tỏa được phần tài sản nhà nước đang nắm giữ ra xã hội. 
 
Phân tích về vấn đề này, bà Lan cho biết, cổ phần hóa doanh nghiệp Nhà nước được Chính phủ đặt ra 2 mục tiêu quan trọng. Trong đó, điều đầu tiên cổ phần hóa là phải làm cho doanh nghiệp được đặt trong môi trường cạnh tranh trên thị trường, để cải thiện năng lực của mình nếu như muốn tiếp tục tồn tại và phát triển. Ngoài ra, nó phải giải tỏa bớt nguồn lực mà doanh nghiệp Nhà nước đang nắm giữ cho thị trường. 
 
“Cần thay đổi cách phân bổ nguồn lực. Trong đó, phải phân bổ nguồn lực theo tiêu chí thị trường và bằng thị trường, chứ không phải bởi Nhà nước. Vì vậy, khi cổ phần hóa quá ít, chỉ 2 - 3 % thì hoàn toàn không mang lại hiệu ứng và mục tiêu đề ra', bà Lan nhấn mạnh. 
 
Chia sẻ về vấn đề này, Viện trưởng Viện nghiên cứu Quản lý kinh tế trung ương Nguyễn Đình Cung cũng cho rằng, về số lượng cổ phần hóa thì chúng ta đã làm được nhiều, nhưng số lượng vốn huy động được lại quá ít. Theo ông Cung, hiện nay, cổ phần hóa vẫn được thực hiện theo hình thức bán để huy động thêm vốn, chứ không phải bán vốn. 
 
“Huy động thêm vốn có nghĩ là chúng ta chỉ đạt được mục tiêu huy động bên ngoài vào, chứ không đạt được mục tiêu tái cơ cấu danh mục tài sản Nhà nước, chuyển tài sản này sang một dạng khác, để đẩu từ phát triển. Nếu cứ tiếp tục bán để huy động thêm vốn, thì khu vực doanh nghiệp Nhà nước sẽ mở ra chứ không phải thu hẹp lại. Điều này không đúng với bản chất của tái cơ cấu nhà nước", ông Cung giải thích.
 
Trước tình trạng này, ông Cung cho rằng, trong thời gian tới cần thay đổi về mặt cách thức cổ phần hóa để đạt được mục tiêu Chính phủ đề ra.
 
Yến Nhi