http://vnmedia.vn/thi-truong/201609/hang-chuc-nghin-tan-duoc-lieu-khong-ro-nguon-goc-di-dau-541598/v3.txt
Hàng chục nghìn tấn dược liệu không rõ nguồn gốc đi đâu?

Hàng chục nghìn tấn dược liệu không rõ nguồn gốc đi đâu?

18:36' 14/09/2016 (GMT+7)
|

(VnMedia) - Mỗi năm, Việt Nam sử dụng khoảng 60.000 tấn dược liệu các loại. Trong khi đó, có hàng chục nghìn tấn dược liệu vào Việt Nam qua đường tiểu ngạch. Vậy, chất lượng của số dược liệu này ai kiểm tra, kiểm soát và nó đi đâu?

Đó là vấn đề và câu hỏi được Phó Chánh Văn phòng Ban chỉ đạo quốc gia chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả (Ban chỉ đạo 389 quốc gia) Trần Hùng nêu ra tại Hội nghị Tăng cường kiểm soát nguồn gốc và chất lượng dược liệu, do Bộ Y tế tổ chức sáng ngày 14/9.

Theo Cục Quản lý Y, Dược cổ truyền (QLYDCT – Bộ Y tế), từ tháng 3/2016 đến nay, Cục QLYDCT đã cấp cho 14 doanh nghiệp giấy phép nhập khẩu dược liệu và có khoảng hơn 1.400 tấn dược liệu có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng được nhập khẩu về Việt Nam.

Tuy nhiên, theo thống kê, nhu cầu sử dụng dược liệu trong nước hàng năm ước tính khoảng 60.000 – 80.000 tấn (trong đó nhập khẩu chiếm 80-85% , chủ yếu nhập khẩu từ Trung Quốc ). Như vậy, con số 1.400 tấn dược liệu nhập khẩu nói trên là con số quá ít so với nhu cầu sử dụng thực tế hiện nay. Điều này cho thấy tình hình dược liệu vận chuyển lậu đang diễn biến rất phức tạp.

Ông Hùng cho biết, do lợi nhuận của việc buôn lậu được liệu rất cao nên tình hình buôn lậu dược liệu đang có nhiều vấn đề, đặc biệt là vận chuyển trái phép dược liệu qua biên giới, chủ yếu ở các tỉnh phía Bắc như Cao Bằng, Lào Cai, Quảng Ninh...Phương thức buôn lậu ngày càng tinh vi, phức tạp, các đối tượng ngày càng manh động.

Phần lớn các đối tượng đối phó với các cơ quan chức năng bằng cách vận chuyển qua lối mòn, sông suối và lợi dụng sơ hở trong các quy định của ngành Đường sắt để vận chuyển hàng lậu. Khi bị phát hiện, các đối tượng thường gây rối, cướp hàng,....

Các đối tượng buôn lậu chủ yếu tìm mua những nguyên liệu bán thành phẩm giá rẻ, hay nguồn dược liệu không rõ nguồn gốc, kém chất lượng đem về Việt Nam làm lại thương hiệu, đóng gói, dán nhãn mác bán ra thị trường. Những hàng này được trộn lẫn với các sản phẩm có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng khác, thậm chí là thông qua cả đấu thầu để đưa dược liệu này vào các cơ sở y tế , gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe người tiêu dùng.

1
Phó Chánh Văn phòng Ban chỉ đạo 389 Trần Hùng phát biểu tại Hội nghị. 

Khó quản lý, kiểm soát chất lượng dược liệu

Mặc dù Bộ Y tế đã tăng cường chỉ đạo công tác quản lý dược liệu, hướng tới cho người dân sử dụng dược liệu đảm bảo chất lượng có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng, bên cạnh đó, Ban chỉ đạo 389 cũng rất quan tâm tới lĩnh vực này nhưng thực trạng quản lý, kiểm soát nguồn gốc, chất lượng dược liệu vẫn còn nhiều bất cập.

Theo Cục QLYDCT, dược liệu được hiểu là nguyên liệu làm thuốc có nguồn gốc tự nhiên từ thực vật, động vật, khoáng vật và đạt tiêu chuẩn làm thuốc. Mỗi một dược liệu sử dụng cho mục đích khác nhau lại được kiểm soát theo cách khác nhau.

Dược liệu sử dụng trong sản xuất thuốc Tây y có hoạt chất cụ thể nên có thể định lượng được hàm lượng hoạt chất của dược liệu khi sản phẩm lưu hành. Trong khi đó, dược liệu sử dụng trong nước sản xuất thuốc cổ truyền thì rất khó có thể định lượng được hàm lượng các hoạt chất trong các thành phần dược liệu. Do vậy, cần phải kiểm soát chất lượng ngay từ nguồn dược liệu đầu vào.

Dược liệu sử dụng trong kê đơn, bốc thuốc thang cũng rất khó kiểm soát chất lượng. Theo Cục QLYDCT, ngoài việc kiểm nghiệm, kiểm tra chất lượng bằng kinh nghiệm, cũng cần phải kiểm soát tất cả các quá trình từ khâu tạo giống, chăm bón, nuôi trồng đến thu hái, bảo quản, lưu thông, sử dụng dược liệu.

Điều này cho thấy, việc tăng cường quản lý về chất lượng và nguồn gốc phải kiểm soát cả một quá trình, bao gồm từ quá trình nuôi trồng cho đến lưu thông, sử dụng. Do vậy, phải có sự phối hợp rất chặt chẽ của các Bộ, Ban, Ngành, UBND các tỉnh, sở Y tế các tỉnh, cơ sở khám chữa bệnh cũng như các cơ sở kinh doanh dược liệu.

1
Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến

 

Ngay tại hội nghị, ông Trương Quốc Cường- Cục trưởng Cục Quản lý Dược (Bộ Y tế) cũng thừa nhận, công tác quản lý chất lượng dược liệu là rất khó khăn. Nhiều loại dược liệu hiện nay rất khó kiểm nghiệm, thậm chí có loại không thể kiểm nghiệm được.

Ông Cường cũng đề cập tới bất cập trong việc nhập dược liệu qua đường tiểu ngạch. Theo quy định nhập khẩu dược liệu là thuốc thì bắt buộc phải nhập khẩu chính ngạch, còn loại dược liệu nhập khẩu về để sản xuất mỹ phẩm thì hiện được phép nhập qua đường tiểu ngạch. Do đó, vẫn có sự "nhập nhèm" trong nhập khẩu dược liệu khi xác định là thuốc hay không phải là thuốc.

Đại diện Viện Kiểm nghiệm thuốc Trung ương cũng cho hay, qua tổng kết công tác kiểm tra giám sát chất lượng thuốc trên thị trường hàng năm, hệ thống kiểm nghiệm nhận thấy nhóm dược liệu và thuốc đông dược là nhóm thuốc có tỷ lệ không đạt tiêu chuẩn chất lượng và thuốc giả cao nhất.

Nguyên nhân được Viện Kiểm nghiệm thuốc Trung ương đưa ra đó là nguồn dược liệu sử dụng trong nước chủ yếu được nhập khẩu từ Trung Quốc hoặc sản xuất nhỏ lẻ trong nhân dân, chưa có các cùng nuôi trồng dược liệu lớn được chặt chẽ đạt GACP ( tiêu chuẩn thực hành tốt trồng trọt và thu hái cây thuốc).

Dược liệu được sử dụng làm thuốc có nguyên liệu sản xuất thuốc đông dược rất khó kiểm soát nguồn gốc và truy tìm do không có số lô, hạn dùng. Điều này gây khó khăn trong việc thu hồi xử lý các mẫu không đạt chất lượng hoặc bị làm giả...

Do đó, để quản lý chất lượng dược liệu, một trong những đề xuất được Viện Kiểm nghiệm thuốc Trung ương đưa ra, đó là cần xây dựng cơ chế phối hợp liên ngành giữa Bộ Y tế, Bộ Công Thương, Bộ Nông nghiệp và phát triển nông thôn trong triển khai nuôi trồng dược liệu theo tiêu chuẩn GAP, trong việc kiểm soát nhập khẩu, trong công tác kiểm tra chất lượng và xử lý những trường hợp dược liệu không đạt chất lượng...

Cần công khai những trường hợp vi phạm

Liên quan tới công tác chỉ đạo và triển khai công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả lĩnh vực Y tế, ông Trần Hùng cho biết, thời gian qua, thực hiện chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Ban Chỉ đạo 389 quốc gia, Bộ Y tế đã có nhiều cố gắng, tích cực trong chỉ đạo và triển khai công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả lĩnh vực Y tế; đã triển khai đồng bộ các nhiệm vụ trọng tâm của ngành Y tế công tác quản dược liệu.

Đặc biệt, Bộ Y tế đã làm tốt công tác xây dựng cơ chế, chính sách như trình Chính phủ ban hành Thông tư số 03/2016/TT-BYT ngày 21/01/2016 quy định về hoạt động kinh doanh dược liệu. Bên cạnh đó, Bộ Y tế cũng đã làm tốt công tác tuyên truyền, triển khai, thực hiện có hiệu quả Nghị quyết số 41/CT-TTg của Chính phủ, Kế hoạch số 218/KH-BCĐ389 của Ban Chỉ đạo 389 quốc gia, Chỉ thị số 30/CT-TTg và Công điện số 90/CĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ.

Để làm tốt công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại trong lĩnh vực y tế, ông Trần Hùng đề nghị, Bộ Y tế cần chỉ đạo các đơn vị chức năng thuộc Bộ phối hợp chặt chẽ với Văn phòng Thường trực và các lực lượng chức năng thực hiện tốt một số nhiệm vụ, giải pháp.

Theo đó, phải nhận thức rõ buôn lậu tác động tiêu cực đến nền kinh tế và gắn liền với tệ nạn tham nhũng; xác định rõ công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả là nhiệm vụ thường xuyên, liên tục; đề cao vai trò, trách nhiệm của người đứng đầu...

Ông Hùng cũng chỉ rõ, cần triển khai quyết liệt, có hiệu quả chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và Ban Chỉ đạo 389 quốc gia; xác định rõ đây là nhiệm vụ chính trị quan trọng, thường xuyên của tất cả các cấp, kiên quyết không để có vùng cấm trong lĩnh vực này. Trước mắt, lực lượng Quản lý thị trường cần tập trung thực hiện tốt hơn nữa các nhóm nhiệm vụ được nêu trong Nghị quyết 41/NQ-CP của Chính phủ về đẩy mạnh công tác đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả trong tình hình mới.

Tập trung chỉ đạo Cục Quản lý Y, Dược cổ truyền chủ trì, phối hợp với các lực lượng chức năng tăng cường kiểm tra, kiểm soát, xử lý nghiêm tình trạng buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả dược liệu tại các địa bàn trọng điểm; đặc biệt là việc đánh mạnh vào các đường dây, ổ nhóm, các đầu nậu hoạt động trong nội địa; phải phát động cho được toàn dân tham gia chống buôn lậu, gian lận thương mại như việc chống tội phạm.

Bên cạnh việc đề nghị tiếp tục tuyên truyền các tổ chức, cá nhân tham gia đấu tranh chống hàng giả, hàng nhái, gian lận thương mại, Phó Chánh Văn phòng Ban chỉ đạo 389 cũng đề nghị Bộ Y tế, khi phát hiện sai phạm cần xử lý và phải công khai.

Đồng tình với nhiều ý kiến tại Hội nghị, Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến cho biết, Hội nghị về tăng cường kiểm soát nguồn gốc và chất lượng dược liệu lần đầu tiên được Bộ Y tế tổ chức cũng là một trong những cố gắng của Bộ trong việc tìm giải pháp, tăng cường quản lý dược liệu.

Bên cạnh đưa ra nhiều chỉ đạo, đưa ra giải pháp, yêu cầu trong công tác quản lý chất lượng dược liệu, Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến thông tin nhiều nội dung liên quan tới việc triển khai, phát triển lĩnh vực y học cổ truyền.

Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến cũng đồng tình với ý kiến của Phó Chánh Văn phòng Ban chỉ đạo 389 đó là phải thanh tra, kiểm tra nguồn gốc, xuất xứ, chất lượng dược liệu; Phát hiện, xử phạt và phải công khai trên phương tiện thông tin đại chúng.

Đinh Bách (bài, ảnh)

Thời tiết

29.49C
 
Mưa nhỏ

Tỉ giá

Loại Mua Bán
USD 22,520 22,600

Giá vàng

3,333,000/chỉ
Nguồn: Eximbank
Kết quả xổ số
Chứng khoán