'Vật vã' xây dựng thương hiệu cho đặc sản Việt

14:07' 17/08/2016 (GMT+7)
|

(VnMedia) - Mặc dù hiện nay nhiều mặt hàng nông sản nổi tiếng của Việt Nam được giới thiệu trồng theo tiêu chuẩn đảm bảo chất lượng VietGap, nhưng khi kiểm tra thì dư lượng của chất bảo vệ thực phẩm và hóa chất vẫn còn, khiến mất niềm tin của người tiêu dùng. Điều này là một cản trở lớn cho việc xây dựng thương hiệu hàng hóa.

Ngày 16/8, tại Hưng Yên đã diễn ra Hội nghị xúc tiến thương mại tiêu thụ nhãn lồng và nông sản huyện Khoái Châu năm 2016. Tại đây, những vấn đề liên quan đến tiêu thụ và xây dựng thương hiệu cho quả nhãn lồng đã được nhiều người quan tâm.

Khó khăn xây dựng thương hiệu nông sản

Báo cáo của UBND huyện Khoái Châu cho biết, hiện huyện có 14.000 ha gieo trồng trong đó chỉ có 2.800ha trồng cây ăn quả, chủ yếu là nhãn với 1.600ha, 700 ha diện tích chuối tiêu hồng với sản lượng 30.000 tấn/năm, các loại cây có múi chiếm khoảng 400ha. Tổng giá trị thu được từ ngành trồng trọt mỗi năm 1.000 tỷ đồng với giá trị trên 1h canh tác năm 2015 đạt 165 triệu đồng.

Hiện nay, nhãn Khoái Châu mới chủ yếu tiêu thụ ở các tỉnh miền Bắc: Hà Nội, Hải Phòng, Quảng Ninh… thông qua các kênh buôn bán nhỏ lẻ.

Hưng Yên là nơi quy tụ nhiều nhãn lồng nổi tiếng
Hưng Yên là nơi quy tụ nhiều nhãn lồng nổi tiếng

Đối với mô hình sản xuất nhãn lồng xuất khẩu sang Mỹ, ngay từ cuối 2014, UBND huyện đã chủ động xây dựng kế hoạch xuất khẩu trong năm 2015. Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn (NN&PTNT) tỉnh đã phối hợp với UBND huyện và Trung tâm Kiểm dịch thực vật sau nhập khẩu I đã chọn địa điểm kiểm tra và cấp mã vùng. Theo đó, đầu tháng 3/2015, Trung tâm kiểm dịch thực vật sau nhập khẩu I, Cục Bảo vệ thực vật phối hợp với chuyên gia Mỹ kiểm tra đánh giá vùng sản xuất chính thức cấp mã số cho 10,82ha cho 124 hộ trồng nhãn. Kết quả, năm 2015, đã đưa lô sản phẩm nhãn với 500kg nhãn quả sang thị trường Mỹ, bước đầu được đánh giá cao.

Mặc dù những năm gần đây, huyện Khoái Châu – Hưng Yên đã có những thay đổi đáng kể trong chuyển dịch cơ cấu cây trồng, nhưng câu chuyện xây dựng thương hiệu vững mạnh trên thị trường vẫn là một bàn toán cần khiến người trồng vườn trăn trở.

Nhãn lồng Hưng Yên có khá nhiều loại
Nhãn lồng Hưng Yên có khá nhiều loại

Trao đổi với PV, ông Lê Đình Tư – Giám đốc hợp tác xã dịch vụ nông nghiệp Hàm Tử- Hưng Yên cho biết, cách đây 2 năm, huyện đã xây dựng vùng VietGap với diện tích 11ha gồm 114 hộ và hiện vẫn đang duy trì.

Tuy nhiên, theo ông Tư, với tư tưởng làm nghề truyền thống và người làm vườn cũng chưa nhận thức được việc trồng ra những cây nhãn sạch, an toàn nên câu chuyện tiêu thụ gặp rào cản. Để giải quyết vẫn đề này, những người làm vườn ở Hàm Tử đang phần đấu xây dựng thương hiệu, tìm chỗ đứng để trên thị trường.

Trước câu hỏi về những khó khăn khi thực hiện xây dựng thương hiệu, ông Tư cho rằng, khó khăn lớn nhất trong xây dựng thương hiệu nhãn lồng là hầu hết trình độ người trồng vườn vẫn đang hạn chế. Thậm chí, nhiều cán bộ cũng không được đào tạo bài bản về nông nghiệp nên việc truyền tải đến người trồng vườn cũng khá khó khăn. Ngoài ra, nhiều hộ trồng vườn còn manh múm, chưa thực hiện bài bản những kỹ thuật đề ra.

Trong khi đó, theo bà Mai Khuê Anh – Giám đốc điều hành Công ty cổ phần phân phối Hapro, việc xây dựng thương hiệu là để khẳng định được nguồn gốc xuất xứ. Tuy nhiên, để nhận biết được các sản phẩm này ở địa phương nào, thì lại cần phải có hướng dẫn cụ thể với người tiêu dùng.

“Hiện nay nhãn lồng Hưng Yên có rất nhiều loại (được giới thiệu đến 6 loại), vậy làm thế nào để phân biệt được, thì nhà sản xuất và chính quyền địa phương phải có cách phân biệt. Đây là việc làm rất quan trọng”, Giám đốc điều hành Công ty cổ phần phân phối Hapro cho hay.

Cũng theo bà Mai Khuê Anh, tiêu thụ nông sản là một việc làm mà cơ quan chính quyền địa phương, doanh nghiệp và người trồng cần có sự quan tâm rất nghiêm túc. Bởi chúng ta cứ nói là sản phẩm theo tiêu chuẩn, theo VietGap, nhưng khi kiểm tra, dư lượng của chất bảo vệ thực phẩm, hóa chất vẫn còn, điều này đánh mất niềm tin của người tiêu dùng. “Bây giờ sức khỏe là trên hết, bởi không ai bỏ tiền ra mua những sản phẩm mà mình mất lòng tin”, bà Mai Khuê Anh chia sẻ.

Trước vấn đề này, Giám đốc điều hành Công ty cổ phần phân phối Hapro cho rằng, để tiêu thụ sản phẩm và xây dựng thương hiệu bền vững, ngoài hỗ trợ của Nhà nước về xúc tiến thương mại, thì bản thân các chủ vườn, hợp tác xã, bà con trồng vườn cần phải xem lại quy trình xản xuất. Xem lại giữa bài toán của năng suất và bài toán về chất lượng, để chúng ta có được sản phẩm chất lượng và hiệu quả đưa vào thị trường.

Đẩy mạnh tiêu thụ nhãn lồng truyền thống

Cũng liên quan đến câu chuyện phát triển thương hiệu và tiêu thụ nhãn lồng, theo ông Nguyễn Đức Sơn, Chủ tịch UBND huyện Khoái Châu, Huyện ủy, HĐND, hiện Ủy ban nhân dân đã tập trung thực hiện Đề án tái cơ cấu ngành nông nghiệp tỉnh Hưng Yên theo hướng nâng cao giá trị gia tăng và phát triển bền vững, trong đó thực hiện tốt xúc tiến thương mại và tiêu thụ nông sản hiện nay.

Nhiều nhà trồng vườn nhãn lồng Hưng Yên được trồng theo tiêu chuẩn VietGap
Nhiều nhà trồng vườn nhãn lồng Hưng Yên được trồng theo tiêu chuẩn VietGap

Theo ông Sơn, huyện đã tăng cường các điều kiện kết cấu hạ tầng nông nghiệp, thực hiện tốt quy hoạch vùng sản xuất cây ăn quả nói chung và nhãn nói riêng, trước mắt giữ ổn định 1.600 ha đang áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật, đạt hiệu quả sản xuất cao. Cùng với đó, tăng cường tập huấn, chuyển giao Khoa học kỹ thuật theo nguyên tắc “4 đúng”, đáp ứng các tiêu chuẩn về vệ sinh an toàn thực phẩm; phát triển nông nghiệp toàn diện theo hướng sản xuất hàng hóa chất lượng cao, giá trị lớn gắn liền với xây dựng nông thôn mới, chuyển dịch cơ cấu cây trồng vật nuôi…

Đặc biệt, đẩy mạnh, đổi mới công tác xúc tiến thương mại, dự báo thị trường, xây dựng mạng lưới tiêu thụ nông sản rộng khắp, đa dạng loại hình và quy mô; khuyến khích hỗ trợ thương nghiệp tư nhân các thông tin về pháp luật, về thị trường, hỗ trợ về vốn, nghiệp vụ trong hoạt động thương nghiệp; tăng cường liên kết “4 nhà” nối liền sản xuất chế biến, kinh doanh xuất nhập khẩu đảm bảo các tiêu chuẩn mà thị trường đòi hỏi cũng như tổ chức tốt thị trường nông thôn, đảm bảo giúp nông dân tiêu thụ tốt hàng mình sản xuất ra…

Đồng tình với quan điểm này, ông Đặng Ngọc Quỳnh, Ủy viên Thường vụ Tỉnh ủy, Phó chủ tịch thường trực UBND tỉnh Hưng Yên cũng khẳng định, Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh Hưng Yên sẽ tiếp tục chỉ đạo quá trình chuyển dịch kinh tế nông nghiệp theo hướng sản xuất hàng hóa tập trung, đáp ứng nhu cầu và đòi hỏi ngày càng cao của thị trường. Cùng với đó, từng bước khắc phục hiện tượng sản xuất nhỏ lẻ, manh mún, tập trung rà soát, quy hoạch để nhãn lồng nói riêng và nông sản nói chung của Hưng Yên ngày càng khẳng định vị thế, vai trò của mình trên thị trường trong và ngoài nước.
 

Yến Nhi (bài, ảnh)