"Ký kết Hiệp định EVFTA là một trong những quyết định dũng cảm"

16:34' 31/05/2016 (GMT+7)
|

(VnMedia) – Theo ông Trần Quốc Khánh – Thứ trưởng Bộ Công Thương, Trưởng Đoàn đàm phán Hiệp định thương mại tự do Việt Nam – EU (EVFTA), việc tham gia EVFTA giúp Việt Nam cải thiện môi trường kinh doanh và thể chế, cũng như cân bằng thị trường xuất nhập khẩu. Tuy nhiên, cơ hội này không thể tự thân biến thành lợi ích mà nó phụ thuộc vào Chính phủ, doanh nghiệp.

Sáng nay (31/5), Bộ Công Thương phối hợp với Phái đoàn Liên minh châu Âu tại Việt Nam và Dự án Hỗ trợ thương mại và đầu tư của châu Âu (EU-MUTRAP), tổ chức Hội thảo “Hiệp định thương mại tự do Việt Nam – EU: Cơ hội đối với doanh nghiệp”.

Việt Nam là nước tăng trưởng nhanh nhất thế giới

Theo ông Mauro Petriccione – Phó Tổng Vụ trưởng, Tổng vụ Thương mại, Ủy ban châu Âu, hiện Việt Nam đang là cầu nối chính cho EU với các nước phát triển năng động ở khu vực Đông Nam Á. Đáng chú ý, Việt Nam cũng đang là nước có tăng trưởng GDP nhanh nhất trên thế giới và là một thị trường vô cùng tiềm năng.

Cũng theo ông Mauro Petriccione, việc Việt Nam tham ký kết Hiệp định EVFTA là một trong những quyết định dũng cảm và vô cùng đứng đắn. “Việt Nam là đối tác thương mại rất quan trọng đối với EU. Theo đó, trong năm 2014 Việt Nam đã trở thành đối tác thương mại lớn của EU, vượt qua cả Thái Lan, Indonesia…”,  Phó Tổng Vụ trưởng, Tổng vụ Thương mại, Ủy ban châu Âu chia sẻ.

Việc tham gia EVFTA giúp Việt Nam cải thiện môi trường kinh doanh và thể chế, cũng như cân bằng thị trường xuất nhập khẩu. Ảnh minh họa
Việc tham gia EVFTA giúp Việt Nam cải thiện môi trường kinh doanh và thể chế, cũng như cân bằng thị trường xuất nhập khẩu. Ảnh minh họa

Đồng tình với quan điểm này, Thứ trưởng Bộ Công Thương Trần Quốc Khánh – Trưởng Đoàn đàm phán Hiệp định thương mại tự do Việt Nam – EU cho biết, hiện EU là thị trường nhập khẩu lớn thứ 2 thế giới và là nhà đầu tư lớn nhất thế giới.

Dẫn chứng về vấn đề này, Thứ trưởng Trần Quốc Khánh cho biết, trong hơn 1 thế kỷ vừa qua, quan hệ thương mại – đầu tư giữa Việt Nam và EU đã có những bước phát triển vượt bậc. Giá trị thương mại hai chiều đã tăng gần 7 lần từ khoảng 6,3 tỷ USD vào năm 2003 lên 41,2 tỷ USD vào năm 2015, đưa EU trở thành một trong những đối tác thương mại và thị trường xuất khẩu hàng đầu của Việt Nam. Trong đó, xuất khẩu của Việt Nam sang EU đạt gần 31 tỷ USD và nhập khẩu từ EU vào Việt Nam đạt hơn 10 tỷ USD.

Về đầu tư, EU cũng là nhà đầu tư lớn tại Việt Nam với 1.809 dự án còn hiệu lực, tổng vốn đầu tư đăng ký đạt 23,16 tỷ USD, chiếm 8,7% số dự án và chiếm 8% tổng vốn đầu tư đăng ký vào Việt Nam.

“Việc Việt Nam và EU kết thúc đàm phán Hiệp định EVFTA vào tháng 12/2015 vừa qua là một bước tiến quan trọng trong lộ trình tăng cường quan hệ song phương toàn diện và sâu sắc, đặc biệt là quan hệ thương mại, đầu tư. Với mức độ cam kết đạt được, EVFTA là một Hiệp định toàn diện, chất lượng cao, đảm bảo cân bằng lợi ích cho cả Việt Nam và EU. Đồng thời, Hiệp định được kỳ vọng sẽ tạo động lực thúc đẩy mạnh mẽ thương mại và đầu tư giữa hai bên”, Thứ trưởng Trần Quốc Khánh cho biết.

Cơ hội không thể biến thành lợi ích

Chia sẻ tại Hội thảo về những lợi ích mà Việt Nam có thể đạt được trong EVFTA, Thứ trưởng Trần Quốc Khánh cho biết, việc Việt Nam tham gia đàm pháp EVFTA và các Hiệp định thương mại tự do khác như Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP), thể hiện nỗ lực của Việt Nam trong cân đối lại thị trường xuất nhập khẩu.

Cũng theo Thứ trưởng Trần Quốc Khánh, việc tham gia EVFTA còn giúp Việt Nam cải thiện môi trường kinh doanh và thể chế. Đặc biệt, Hiệp định này được dự kiến sẽ tăng ra 'cú hích' đối với thương mại và đầu tư giữ Việt Nam và EU. Cơ cấu xuất nhập khẩu của Việt Nam và EU có tính bổ trợ cho nhau, Việt Nam xuất khẩu sang EU các mặt hàng dệt may, giày dép, điện thoại và linh kiện, máy tính, nông sản, thủy sản, đồ gỗ… Trong khi nhập khẩu từ EU dược phẩm, các loại máy móc thiết bị, phương tiện vận tải và phụ tùng…

Tuy nhiên, Thứ trưởng Bộ Công Thương cũng cho rằng, mặc dù Hiệp định EVFTA có nhiều cơ hội nhưng Việt Nam vẫn chưa khai thác hết tiềm năng xuất khẩu sang EU. Trên thực tế, xuất khẩu của Việt Nam sang EU mới đạt khoảng 0,75% tổng giá trị nhập khẩu của EU.

“Tôi xin khẳng định đây mới chỉ là cơ hội. Và cơ hội không tự thân biến thành lợi ích. Muốn Hiệp định EVFTA biến thành cơ hội hay không còn phụ thuộc vào Chính phủ và doanh nghiệp. Riêng về phía Chính phủ chúng tôi sẽ cố gắng hết sức để nắm bắt cơ hội, hiện đại hóa môi trường thể chế Việt Nam”, Thứ trưởng Trần Quốc Khánh chia sẻ.

Liên quan đến vấn đề này, ông Trần Toàn Thắng – Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế TW cho rằng, cơ hội mà Việt Nam nhìn thấy chỉ có thể được hiện thực hóa khi các giả định được thỏa mãn. Câu chuyện đổi mới thể chế và chính sách là câu chuyện làm sao nguồn lực sản xuất được tự do hóa di chuyển giữa các ngành và các vùng.

Một thực tế đã được ông Thắng đưa ra là, câu chuyện cải thiện môi trường kinh doanh của Việt Nam vẫn là một vấn đề cần quan tâm. “Khi thực hiện phỏng vấn các doanh nghiệp về việc cải thiện môi trường kinh doanh khi thực hiện các FTA, hầu hết đều cho rằng sẽ có thay đổi nhưng không nhiều và nó sẽ nằm trên giấy nhiều hơn thực tế”, ông Thắng chia sẻ.

Theo ông Thắng, để đổi mới thể chế, chính sách cần sự sẵn sàng của nền kinh tế và doanh nghiệp. Theo đó, các thiết chế cần thành lập, hình thành một số tổ chức, ủy ban, nội luật hóa các cam kết; Đảm bảo quyền của nhà đầu tư, cải thiện môi trường đầu tư; Đặc biệt, không phân biệt đối xử, tạo môi trường bình đẳng và vấn đề doanh nghiệp Nhà nước….