Những sự kiện khiến thị trường chứng khoán "dậy sóng"

10:04' 03/01/2016 (GMT+7)
|

(VnMedia) - Chính thức nới room cho nhà đầu tư nước ngoài, xử tội hình sự đối với hành vi gian lận trong hồ sơ chào bán chứng khoán, bán cổ phần theo lô lớn… là những sự kiện nổi bật khiến thị trường chứng khoán Việt Nam “dậy sóng” trong năm 2015.

Với những ai thường xuyên theo dõi thị trường chứng khoán có thể thấy, năm 2015 kênh đầu tư này đã chứng kiến khá nhiều thăng trầm. Giao dịch trên thị trường đã có những lúc tưởng chừng như vỡ ào bởi sự hào hứng của nhà đầu tư, nhưng cũng có lúc lại khá èo uột và buồn chán.

Nhằm hỗ trợ cho sự phát triển bền vững của thị trường, nhiều chính sách mới đã được đưa ra trong năm 2015. Hãy cùng điểm lại những sự kiện nổi bật trên thị trường chứng khoán Việt Nam trong năm qua do Câu lạc bộ Nhà báo chứng khoán vừa bình chọn.

Chính thức nới room cho nhà đầu tư nước ngoài

Ngày 26/6, Chính phủ ban hành Nghị định 60/2015/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 58/2012 quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Chứng khoán và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chứng khoán.

Một trong những nội dung quan trọng của nghị định mới là nới room (tỷ lệ sở hữu) cho nhà đầu tư nước ngoài tham gia thị trường chứng khoán Việt Nam.

Theo đó, nghị định đã bổ sung quy định tỷ lệ sở hữu nước ngoài trên thị trường chứng khoán Việt Nam.

Tỷ lệ sở hữu nước ngoài tại công ty đại chúng trong trường hợp điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên có quy định về tỷ lệ sở hữu nước ngoài, thì thực hiện theo điều ước quốc tế; Trường hợp công ty đại chúng hoạt động trong ngành, nghề đầu tư kinh doanh mà pháp luật về đầu tư, pháp luật liên quan có quy định về tỷ lệ sở hữu nước ngoài thì thực hiện theo quy định tại pháp luật đó.

Riêng đối với công ty đại chúng hoạt động trong ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện áp dụng đối với nhà đầu tư nước ngoài mà chưa có quy định cụ thể về sở hữu nước ngoài, thì tỷ lệ sở hữu nước ngoài tối đa là 49%.

Trường hợp công ty đại chúng hoạt động đa ngành, nghề, có quy định khác nhau về tỷ lệ sở hữu nước ngoài, thì tỷ lệ sở hữu nước ngoài không vượt quá mức thấp nhất trong các ngành, nghề (mà công ty đó hoạt động) có quy định về tỷ lệ sở hữu nước ngoài, trừ trường hợp điều ước quốc tế có quy định khác.

Đối với công ty đại chúng không thuộc các trường hợp quy định trên, tỷ lệ sở hữu nước ngoài là không hạn chế, trừ trường hợp Điều lệ công ty có quy định khác.

Xác lập lộ trình và định hình khung pháp lý cho thị trường chứng khoán phái sinh

Ngày 5/5, Thủ tướng Chính phủ ban hành Nghị định số 42/2015/NĐ-CP quy định về chứng khoán phái sinh và thị trường chứng khoán phái sinh. Bộ Tài chính cũng có văn bản chính thức giao Sở GDCK Hà Nội (HNX) cùng với Trung tâm Lưu ký chứng khoán (VSD) tổ chức hoạt động giao dịch của thị trường chứng khoán (TTCK) phái sinh.

Đây là thị trường tài chính bậc cao, nơi sẽ niêm yết và giao dịch các sản phẩm tương lai có mục đích phòng ngừa rủi ro cho các tài sản cơ sở. Các văn bản pháp lý cho thị trường này vẫn đang được hoàn thiện và dự kiến đưa thị trường vào hoạt động cuối năm 2016.

Việc đưa TTCK phái sinh vào vận hành trong thời gian tới sẽ giúp hỗ trợ thị trường chứng khoán cơ sở phát triển, có tác dụng hỗ trợ ngược lại thị trường cổ phiếu, trái phiếu.

Thị trường cổ phiếu chịu nhiều tác động tiêu cực mạnh từ yếu tố bên ngoài

Năm 2015 nền kinh tế vĩ mô có sự phục hồi và tăng trưởng khá tích cực, nhưng thị trường chứng khoán lại chịu nhiều tác động tiêu cực từ bên ngoài, khiến mức tăng trưởng rất thấp. Hai yếu tố gây ảnh hưởng xấu nhất là sự sụt giảm của giá dầu và biến động mạnh của tỉ giá.

Giá dầu thế giới đã rơi mạnh trong hai nhịp, vào tháng 6-7 và tháng 12, khiến cổ phiếu dầu khí niêm yết mất giá trầm trọng. Đồng USD tăng mạnh kết hợp với hiện tượng phá giá bất thường của đồng Nhân dân tệ và việc Ngân hàng Nhà nước thực hiện điều chỉnh tỉ giá đồng nội tệ đã dẫn đến những phản ứng tiêu cực trên thị trường chứng khoán Việt Nam.

Xử tội hình sự đối với hành vi gian lận trong hồ sơ chào bán chứng khoán 

Bộ luật Hình sự (sửa đổi) đã được Quốc hội thông qua vào ngày 27/11. Đối với lĩnh vực chứng khoán, ngoài 3 tội danh đã có (tội cố ý công bố thông tin sai lệch hoặc che giấu sự thật trong hoạt động chứng khoán, tội sử dụng thông tin nội bộ để mua bán chứng khoán, tội thao túng giá chứng khoán), Luật bổ sung một tội danh mới: "Tội làm giả tài liệu trong hồ sơ chào bán, niêm yết chứng khoán".

Việc bổ sung này có ý nghĩa vô cùng quan trọng trong việc nâng cao tính răn đe, phòng ngừa vi phạm, xử lý nghiêm khắc các hành vi vi phạm gây hậu quả nghiêm trọng, gây ảnh hưởng đến hoạt động của TTCK.

Bán cổ phần theo lô lớn

Quyết định 41/2015/QĐ-TTg được ban hành ngày 15/9 cho phép bán cổ phần theo lô lớn. Đây là thay đổi chính sách quan trọng trong cổ phần hóa doanh nghiệp Nhà nước, tạo điều kiện cho các tổ chức đầu tư tham gia với tỉ trọng lớn.

Văn bản này cũng quy định một số nội dung về việc thoái vốn Nhà nước tại các công ty đại chúng chưa niêm yết hoặc chưa đăng ký giao dịch trên sàn UPCoM - cơ sở cho việc tạo nguồn hàng lớn cho thị trường.

Ngày 8/10, Thủ tướng Chính phủ đã đồng ý việc để Tổng công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn Nhà nước (SCIC) thoái hết vốn Nhà nước tại 10 doanh nghiệp đang được nhà đầu tư chú ý như: VNM, FPT, BMI, NTP...

Năm 2015 là năm cuối cùng cho giai đoạn cổ phần hóa doanh nghiệp Nhà nước 2011-2015 nhưng theo tính toán của Ban Chỉ đạo đổi mới và phát triển doanh nghiệp, nếu quyết liệt thì chỉ có thể hoàn thành 90% kế hoạch. Riêng kế hoạch cho 2 năm 2014 - 2015 là 432 doanh nghiệp nhưng cũng chỉ đạt 353 doanh nghiệp.

Không hoàn thành kế hoạch cổ phần hóa doanh nghiệp Nhà nước giai đoạn này nhưng cùng với các văn bản khác Quyết định 41, đang được kỳ vọng sẽ tạo nhiều thay đổi cho việc cổ phần hóa doanh nghiệp Nhà nước giai đoạn 2016 - 2020 (500 doanh nghiệp).

Sàn UPCoM bùng nổ hàng mới

Nghị định 60/2015/NĐ-CP ban hành ngày 6/6 đã rút ngắn thời gian đưa cổ phiếu lên sàn giao dịch sau cổ phần hóa từ 90 ngày theo Quyết định 51/2014/QĐ-TTg xuống còn 60 ngày. Việc đẩy nhanh quá trình đăng ký giao dịch cổ phiếu đã đáp ứng nhu cầu của nhà đầu tư, tạo sức hấp dẫn cho hoạt động cổ phần hóa doanh nghiệp Nhà nước.

Các quy định mới đã thúc đẩy gần 100 doanh nghiệp đưa cổ phiếu lên sàn UPCoM trong năm 2015, gấp 1,6 lần so với cả năm 2013 và 2014 cộng lại. Để tăng sức hấp dẫn, sàn UPCoM cũng được tăng biên độ giao dịch cổ phiếu lên ±15%, áp dụng bắt đầu từ phiên giao dịch ngày 1/7/2015.

Yến Nhi