Nền kinh tế Trung Quốc sẽ gặp nguy?

15:04' 23/12/2015 (GMT+7)
|

Tình trạng thiếu hụt USD là đặc điểm nổi bật của các cuộc khủng hoảng trong 40 năm qua. Trong năm 2016, với lãi suất tăng lên ở Mỹ, cán cân vãng lai của Mỹ được cải thiện và đồng bạc xanh mạnh hơn, nền kinh tế lớn thứ hai thế giới sẽ gặp nguy.

Một trong số ít những người đã dự đoán đúng về sự sụp đổ của thị trường chứng khoán Trung Quốc trong mùa hè vừa qua, mới đây đã lên tiếng cảnh báo rằng trong thời gian tới Trung Quốc sẽ bị lung lay, bởi chính những lực đẩy đã gây nên khủng hoảng tài chính trên toàn thế giới trong 4 thập kỷ vừa qua.

Hao Hong, chiến lược gia đến từ Bocom International Holdings (Hồng Kông), nhận định tình trạng thiếu hụt USD là đặc điểm nổi bật của các cuộc khủng hoảng trong 40 năm qua gồm khủng hoảng dầu mỏ trong những năm 1970, khủng hoảng nợ ở Mỹ Latinh trong những năm 1980, khủng hoảng châu Á năm 1997 và khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008. Trong năm 2016, với lãi suất tăng lên ở Mỹ, cán cân vãng lai của Mỹ được cải thiện và đồng bạc xanh mạnh hơn, nền kinh tế lớn thứ hai thế giới sẽ gặp nguy.

“Trong lịch sử, cứ mỗi lẫn cán cân vãng lai của Mỹ được cải thiện cùng lúc với đà tăng giá mạnh mẽ của USD, một số nước sẽ rơi vào trạng thái khủng hoảng. Áp lực từ việc Fed thắt chặt chính sách tiền tệ và thiếu hụt thanh khoản USD sẽ xuất hiện trên thị trường bất động sản Hồng Kông, hoạt động cho vay trực tuyến và thị trường trái phiếu doanh nghiệp có lợi suất cao của Trung Quốc”, Hong nói.

Đồng nhân dân tệ - vốn là đồng tiền mang lại nhiều lợi nhuận nhất ở châu Á trong nhiều năm gần đây – đã giảm giá 4,2% so với USD trong năm 2015. Trái phiếu do Chính phủ Trung Quốc phát hành rơi xuống mức thấp nhất 5 năm. Các công ty Trung Quốc trước đây ồ ạt vay mượn bằng ngoại tệ giờ phải mua vào USD để phòng vệ. Dòng tiền nóng đổ vào nước này thông qua các hóa đơn xuất khẩu giả mạo và đầu tư nước ngoài đang đứng trước nguy cơ bị đảo ngược.

Vài năm qua, một trong những giao dịch ăn chênh lệch lãi suất (carry trade) lớn nhất là đi vay bằng USD với hi vọng nhân dân tệ sẽ tăng giá. Trong 4 năm kết thúc vào 2013, nhân dân tệ tăng 13% so với USD, trước khi giảm 2,4% trong năm 2014. Mức giảm 4,2% của năm nay sẽ là cao nhất trong hơn 2 thập kỷ.

Sau khi các dịch vụ tài chính trực tuyến bùng nổ, tổng lượng nợ xấu trong hoạt động cho vay ngang hàng (P2P) của Trung Quốc đã lên đến 351 tỷ nhân dân tệ (tương đương 54 tỷ USD) trong tháng 10. Trong khi đó giá nhà ở Hồng Kông – vốn tăng hơn gấp đôi kể từ năm 2009 đến nay – được dự báo sẽ giảm 20% trong 3-6 năm tới. Tăng đều đặn kể từ năm 2008, lượng trái phiếu bằng USD mà các doanh nghiệp Trung Quốc phát hành đã chạm mốc kỷ lục 94 tỷ USD trong năm 2015, so với mức 2,4 tỷ USD của 7 năm trước.

Các công ty Trung Quốc đang gặp nhiều khó khăn trong việc tạo ra dòng tiền mặt cần thiết để thực hiện các nghĩa vụ nợ. Trong khi nền kinh tế tăng trưởng ở tốc độ thấp nhất 25 năm, lợi nhuận của doanh nghiệp đã liên tiếp sụt giảm. Dù gánh nặng nợ đã bớt căng thẳng nhờ 6 đợt cắt giảm lãi suất chỉ trong 12 tháng, số vụ vỡ nợ vẫn tăng cao.

Sự khủng hoảng nền kinh tế lớn thứ 2 thế giới đã khiến giới đầu tư trên toàn thế giới lo ngại. Và những thông tin về sự thay đổi của kinh tế Trung Quốc trong năm 2015 đã là được tìm kiếm khá nhiều trên Google.

Theo hãng tin Bloomberg, với đợt sụt giảm “kinh hoàng” khiến 5.000 tỷ USD giá trị vốn hóa bốc hơi khỏi thị trường chứng khoán Trung Quốc vào mùa hè, cư dân mạng chuyển sang “sôi sục” với những từ khóa tìm kiếm như “kinh tế Trung Quốc suy sụp”, “kinh tế Trung Quốc sụp đổ”, và “khủng hoảng kinh tế Trung Quốc.

Có thể nói, sự xuất hiện áp đảo của những từ khóa này cho thấy tâm trạng của thế giới đang ngày càng trở nên bi quan hơn trước biến động kinh tế ở Trung Quốc.

Hồi tháng 1, các nhà hoạch định chính sách hàng đầu của Trung Quốc gửi đi một thông điệp rằng sự giảm tốc của nền kinh tế nước này là trung tầm kiểm soát.

Đến giữa năm, niềm tin bị sứt mẻ khi Bắc Kinh phản ứng đầy lúng túng trước sự chao đảo của thị trường chứng khoán.

Tiếp đó, động thái phá giá đồng Nhân dân tệ bất ngờ vào tháng 8 của Ngân hàng Trung ương Trung Quốc (PBoC) khiến thị trường toàn cầu “rung lắc” theo.

Năm nay, các lệnh tìm kiếm liên quan đến PBoC cũng được tìm nhiều nhất trên Google kể từ năm 2011. Đó là do nhu cầu ngày càng lớn của cư dân mạng muốn tìm kiếm thông tin về tỷ giá đồng Nhân dân tệ.

Chưa rõ những mối quan tâm trên công cụ tìm kiếm Google có phải là một chỉ báo đáng tin cậy về “sức khỏe” của kinh tế Trung Quốc hay không. Tuy nhiên, đối với các nhà đầu cơ giá lên, điều mà họ hy vọng trong năm 2016 sẽ là có nhiều người gõ từ khóa tìm kiếm “kinh tế Trung Quốc hồi phục” thay vì “kinh tế Trung Quốc hạ cánh cứng”.