Những ngành hàng "gặp khó" nhất sau TPP

09:17' 08/10/2015 (GMT+7)
|

(VnMedia) - Theo các chuyên gia, khi Hiệp định đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) có hiệu lực, Việt Nam sẽ là quốc giá được hưởng lợi nhiều nhất. Tuy nhiên, TPP không chỉ tác động một chiều, mà sẽ tác động song song cả hai chiều lợi và hại đến các ngành nghề của nước ta.

Hiệp định TPP giữ Việt Nam và 11 quốc gia khác gồm Australia, Brunei, Canada, Chile, Nhật Bản, Malaysia, Mexico, New Zealand, Peru, Singapore, Mỹ dự kiến sẽ được ký kết trong thời gian tới và sẽ ảnh hưởng mạnh đến nền kinh tế của mỗi quốc gia trong TPP, cũng như kinh tế toàn cầu khi các nước trong TPP chiếm 40% GDP toàn cầu. Trong đó, Nhật Bản và Mỹ là 2 đối tác kinh tế lớn nhất của Việt Nam trong TPP.

Trả lời báo chí sau khi trở về từ Mỹ tham dự đàm phán Hiệp định đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP), Bộ trưởng Bộ Công Thương Vũ Huy Hoàng cho biết, TPP là một Hiệp định chất lượng cao, yêu cầu rất lớn và có nhiều nội dung mới đối với Việt Nam. Vì vậy, để thực thi hiệp định này, Bộ công thương và đoàn đàm phán sẽ trình lên Chính phủ một loạt chương trình hành động, để xem xét phê duyệt và triển khai một cách đồng bộ.

Cũng theo Bộ trưởng Vũ Huy Hoàng, qua Hiệp định TPP, có rất nhiều cơ hội cho chúng ta thu hút đầu tư từ các doanh nghiệp, các tập đoàn kinh tế lớn của TPP đầu tư vào Việt Nam, nhất là các lĩnh vực có hàm lượng công nghệ cao và giá trị gia tăng lớn.

Dòng vốn FDI đầu tư vào ngành dệt may có thể tăng mạnh do hiệu ứng TPP
Dòng vốn FDI đầu tư vào ngành dệt may có thể tăng mạnh do hiệu ứng TPP

“Đây cũng là một cơ hội để chúng ta tận dụng, bổ khuyết cho những lĩnh vực đầu tư mà lâu nay chúng ta đang thiếu và yếu về vốn và trình độ như sản xuất, kết cấu hạ tầng. Tôi nghĩ rằng đây là một cơ hội mà chúng ta phải tận dụng”, Bộ trưởng Vũ Huy Hoàng chia sẻ.

Trong khi đó, sau khi đàm phán Hiệp định TPP kết thúc, nhiều nghiên cứu cho rằng Việt Nam sẽ là quốc gia được hưởng lợi nhất khi hiệp định TPP được thông qua. Tuy nhiên TPP sẽ không chı̉ có tác động một chiều mà sẽ là cả hai chiều đến Việt Nam.

Theo nhận định của Công ty chứng khoán Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BSC), khi TPP được thông qua, các nhóm ngành được hưởng lợi bao gồm dệt may, thủy sản, gỗ, phân phối ô tô, khu công nghiệp, cảng biển… Trong khi đó, các nhóm ngành có thể sẽ gặp khó khăn là mía đường, dược, nông sản…

Đối với ngành dệt may

Theo BSC, khi tham gia Hiệp định TPP, quy tắc xuất xứ “từ sợi trở đi” bắt buộc các doanh nghiệp Việt Nam phải sử dụng nguyên liệu trong nước, hoặc nhập khẩu từ các nước trong TPP để hưởng thuế suất ưu đãi.

Với yếu tố trên, cơ cấu nhập khẩu nguyên liệu đầu vào sẽ có sự thay đổi lớn, chuyển dịch nguồn cung sang các nước TPP, giảm thiểu sự phụ thuộc vào nguyên liệu nhập khẩu từ Trung Quốc và Đài Loan.

Dòng vốn FDI đầu tư vào ngành dệt may có thể tăng mạnh do hiệu ứng TPP. Từ năm 2014 đã có rất nhiều dự án FDI tập trung vào ngành dệt may, chủ yếu đến từ các nhà đầu tư Trung Quốc, Đài Loan, Hong Kong do nhận thức được sự dịch chuyển nguồn cung trong tương lại của Việt Nam nếu TPP có hiệu lực.

Tuy không được hưởng thuế suất 0%, một số doanh nghiệp dệt may sẽ được hưởng lợi gián tiếp từ việc gia tăng các đơn hàng của các doanh nghiệp nước ngoài để gia công.

Khu công nghiệp

Theo Công ty chứng khoán Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam, xu hướng dịch chuyển nguồn vốn FDI để đón đầu các Hiệp định thương mại từ các nước trong khu vực vào Việt Nam, dự báo sẽ tiếp tục diễn ra trong thời gian tới. Bên cạnh đó, các khu công nghiệp nằm ở gần cảng, sân bay, cơ sở hạ tầng phát triển, chính sách ưu đãi sẽ thu hút được các nhà đầu tư.

BSC cũng cho rằng, Hiệp định TPP nếu được ký kết được kỳ vọng sẽ thu hút nguồn vốn FDI và các lĩnh vực như dệt may, thủy sản, gỗ, linh kiện điện tử… và sẽ làm gia tăng nhu cầu thuê đất tại các khu vực. Theo đó, cơ hội tăng trưởng sẽ đến với các doanh nghiệp với các doanh nghiệp sở hữu quỹ đất đủ lớn để có thể tiếp tục mở rộng cho thuê; doanh nghiệp có vị trí thuận lợi như gần sân bay, cảng biển, nguồn nguyên liệu; doanh nghiệp có nhiều chính sách ưu đãi hấp dẫn.

Ngành cảng biển, logistic

Đây là các ngành sẽ được hưởng lợi từ nhu cầu xuất nhập khẩu tăng cao giữa khu vực châu Á và Bắc Mỹ khi TPP được thông qua.

Mía đường

Việc tham gia TPP cũng như các Hiệp định thương mại khách sẽ buộc Việt Nam phải mở cửa ngành mía đường, gỡ bỏ các hạn ngạch nhập khẩu. Ngành mía đường dự báo sẽ gặp nhiều khó khăn do chi phí sản xuất cao hơn đáng kể so với các nước trong khu vực và thế giới.

Đặc biệt, trong các nước tham gia TPP có Úc - nước xuất khẩu mía đường lớn thứ 3 thế giới, chi phí sản xuất khoảng 20 USD/1 tấn trong khi ở Việt Nam là khoảng 55 – 60 USD/tấn.

Dược

Việc tham gia Hiệp định TPP và các hiệp định thương mại khách sẽ làm tăng doanh số nhập khẩu thuốc của Việt Nam.

Theo Hiệp định TPP, thuế suất nhập khẩu sẽ giảm từ mức trung bình hiện nay khoảng 2,5% về 0%, làm tăng tính cạnh tranh trên thị trường dược phẩm. Đồng thời, TPP kéo dài thời gian bảo hộ đối với thuốc bản quyền, từ đó hạn chế khả năng tiếp cận và sản xuất các loại thuốc mới của doanh nghiệp nội.

Thức ăn chăn nuôi

Giá thành thức ăn chăn nuôi hiện tại của Việt Nam cao hơn khoảng 10% so với các nước trong khu vực. Áp lực cạnh tranh sẽ gia tăng khi thuế nhập khẩu thịt bò, gà, lợn vào Việt Nam sẽ giảm từ 5% xuống còn 0%. Đặc biệt, cạnh tranh các sản phẩm từ Úc và Mỹ do đây là những nước có chi phí sản xuất thấp, năng suất lớn.

Minh Hường