Năng suất lao động thấp: Trách nhiệm thuộc về ai?

10:06' 16/10/2015 (GMT+7)
|

(VnMedia) - Theo ông Vũ Quang Thọ, Viện trưởng Viện Công nhân - Công đoàn - Tổng Liên đoàn lao động Việt Nam, việc để năng suất lao động của Việt Nam rất thấp so với các nước Asean có trách nhiệm từ nhiều phía, trong đó phải kể đến Nhà nước, chủ doanh nghiệp và tổ chức công đoàn.

Năng suất lao động thấp là trách nhiệm từ nhiều phía

Trả lời câu hỏi của PV về nguyên nhân và trách nhiệm trong việc năng suất lao động Việt Nam đang ở mức rất thấp so với nhiều nước Asean, ông Vũ Quang Thọ, Viện trưởng Viện Công nhân-Công đoàn - Tổng Liên đoàn lao động Việt Nam cho rằng, việc này có trách nhiệm từ nhiều phía, trong đó phải kể đến Nhà nước, chủ doanh nghiệp và tổ chức công đoàn. Mỗi cơ quan chịu một trách nhiệm khác nhau.

Theo ông Thọ, hiện vẫn còn nhiều doanh nghiệp chưa chú trọng đến việc thúc đẩy năng suất lao động, điều này dẫn đến tỷ lệ người lao động qua đào tạo chuyên môn tại các đơn vị thấp, việc khai thác và sử dụng lao động qua đào tạo chưa hiệu quả, làm việc không đúng chuyên môn đào tạo, hoặc sau khi tốt nghiệp không tìm được việc làm phù hợp… gây ảnh hưởng đến năng suất lao động .

“Nếu người lao động có trình độ học vấn sẽ tạo ra khả năng tư duy và sáng tạo cao, tiếp thu nhanh chóng những tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất, vận dụng linh hoạt và sáng tạo các công cụ sản xuất để tạo ra hiệu quả làm việc cao nhất”, ông Thọ chia sẻ.

Một trong những yếu tố ảnh hưởng đến năng suất lao động thấp là do Việt Nam duy trì mức độ tăng trưởng chưa cao trong một thời gian tương đối dài
Một trong những yếu tố ảnh hưởng đến năng suất lao động thấp là do Việt Nam duy trì mức độ tăng trưởng chưa cao trong một thời gian tương đối dài

Cũng theo đại diện Viện Công nhân - Công đoàn, một trong những yếu tố khiến năng suất lao động thấp là do Việt Nam duy trì mức độ tăng trưởng chưa cao trong một thời gian tương đối dài. Năng suất lao động năm 2014 theo giá hiện hành chỉ đạt 74,7 triệu đồng/lao động. Năng suất lao động của nền kinh tế năm 2014 tăng 4,9% so với năm 2013. Bình quân giai đoạn 2005 - 2014 chỉ đạt 3,7%/năm.

Liên quan đến vấn đề năng suất lao động, bà Nguyễn Thị Hương Hiền - Phó Trưởng phòng Tiền lương và Quan hệ lao động (Bộ Lao động - Thương binh - Xã hội) cho biết, mặc dù trong thời gian qua, tỷ lệ lao động qua đào tạo của Việt Nam không ngừng tăng lên, nhưng chất lượng lao động của nước ta vẫn bị đánh giá là thấp so với nhiều nước trong khu vực.

Dẫn chứng về vấn đề này bà Hiền cho biết, nếu vào năm 2007, tỷ lệ qua đào tạo của lực lượng lao động từ 15 tuổi trở lên chỉ đạt 17,4%, thì vào năm 2014 con số này vẫn không cải thiện nhiều với tỷ lệ 21%. Trong khi đó, tỷ lệ lao động qua đào tại của Thái Lan là 51,4%, Malaysia là 36%...

Tiền lương sẽ thúc đẩy năng suất lao động

Theo ông Vũ Quang Thọ, tiền lương và năng suất lao động có mối quan hệ chặt chẽ với nhau. Bởi theo quy luật, khi năng suất lao động càng cao thì người lao động được trả lương cao hơn. Ộng Thọ lý giải, tiền lương chính là giá cả sức lao động, nếu được trả lương thỏa mãn người lao động sẵn sàng làm việc hết sức mình để đưa nâng cao lên cao.

Đồng tình với quan điểm này, ông Đinh Quốc Toản, Chủ tịch Công đoàn Khu công nghiệp và Chế xuất Hà Nội cho biết, chính sách tiền lương là động cơ khiến người lao động làm việc tốt hơn.

Ông Toản cho rằng, tiền lương là một trong những công cụ kinh tế quan trọng nhất trong quản lý lao động, nên doanh nghiệp dùng công cụ này để kích thích thái độ quan tâm đến lao động. Còn đối với người lao động, tiền lương cũng là khoản thu nhập chính, để thúc đẩy họ phải tăng năng suất lao động.

Theo đại diện Khu công nghiệp và Chế xuất Hà Nội, hiện các doanh nghiệp trong các khu công nghiệp và chế xuất Hà Nội đang thực hiện trả lương tối thiểu vùng cho công nhân lao động theo quy định (3,1 triệu đồng). Tuy nhiên, do mức lương tối thiểu vùng quá thấp không đảm bảo mức sống tối thiểu của người lao động nên các công đoàn cơ sở phải đàm phán, thương lượng với người sử dụng lao động điều chỉnh tăng mức lương cơ bản (hiện tại mức lương cơ bản được điều chỉnh từ 3,5 triệu đồng đến 3,8 triệu đồng), cùng với đó còn hỗ trợ cho cán bộ lao động các khoản phụ cấp như chuyên cần, nhà ở, xăng xe...

Đưa ra đề xuất để tăng năng suất lao động trong thời gian tới, ông Toản cho rằng, các doanh nghiệp cần nâng cao trình độ khoa học, áp dụng công nghệ tiên tiến, hiện đại vào sản xuất kinh doanh và tổ chức sản xuất hợp lý nhằm tăng năng suất lao động, cải tiến mẫu mã, nâng cao chất lượng sản phẩm, hạ giá thành sản phẩm, xây dựng doanh nghiệp phát triển và phát triển bền vững.

Ông Toản cũng cho rằng, việc nâng cao chất lượng và đổi mới biện pháp quản lý, điều hành doanh nghiệp là yếu tố quan trọng trong nền kinh tế tri thức hiện nay. Vì vậy, muốn nâng cao chất lượng bộ máy quản lý, điều hành của doanh nghiệp trước hết phải đổi mới công tác tuyển dụng, bố trí, sử dụng, bổ nhiệm cán bộ, lựa chọn được những thành viên có đủ tài, đủ tầm và có tâm với công việc. Chú trọng việc đào tạo nâng cao năng lực lãnh đạo, chuyên môn, nghiệp vụ phù hợp với từng vị trí công việc. Chi phí đào tạo năng cao năng lực của bộ máy quản lý, điều hành doanh nghiệp là khoản đầu tư mang lại hiệu quả kinh tế cho hiện tại và lâu dài của doanh nghiệp.

“Chính phủ hàng năm khi điều chỉnh tiền lương tối thiểu vùng phải đảm bảo mức sống tối thiểu, để giảm bớt khó khăn cho cán bộ lao động”, ông Toản kiến nghị.

Yến Nhi