Nga dùng dầu mỏ phá vòng vây cấm vận phương Tây

14:33' 07/09/2015 (GMT+7)
|

Khi phân tích các đại gia dầu mỏ Nga như Rosneft, Gazprom Neft, Surgutneftegaz và Lukoil, nhật báo Thụy Điển Neue Zürcher Zeitung nhận thấy, họ dường như đã kháng cự lại được “đám mây u ám”giá dầu thấp lẫn các lệnh trừng phạt của phương Tây. Mặc cho tất cả những bất lợi, các công ty này tăng tẳng ngoạn mục trong quý II vừa qua.
 


Chi phí sản xuất thấp nhờ đồng rúp yếu và hạ tầng mạnh

Theo lý giải của Nhật báo Thụy Sỹ Neue Zürcher Zeitung, chi phí khai thác dầu khí tại Nga được tính bằng đồng rúp, trong khi đó nội tệ này đã mất giá do giá dầu giảm và trở nên rẻ hơn so với các ngoại tệ khác. Tỷ giá hiện hành 69,11 rúp/1 USD, rúp Nga đang tiến sát tới mức thấp nhất từ đầu năm 2015 tới nay là 75,85 rúp/ 1 USD, mức tỷ giá hôm 30/1 và mức thấp nhất từ trước tới nay là 80 rúp/1 USD hồi tháng 12 năm ngoái. Chi phí thì thấp, nhưng khi xuất khẩu dầu mỏ ra thị trường thế giới, 4 công ty trên thu lại đô la Mỹ, chứ không phải rúp, lợi nhuận biên nhờ vậy tăng lên.

Bên cạnh đó, gánh nặng về thuế của Nga cũng khá thấp, yếu tố giúp giá dầu có thể được định thấp hơn. Gần đây, hệ thống thuế mới được cải cách theo hướng khuyến khích xuất khẩu hơn nữa.

Ngoài ra, ngành sản xuất dầu khí Nga có chi phí thấp hơn nhiều so với thế giới. Có được lợi thế này không chỉ nhờ đồng rúp mất giá mà còn do nước này sở hữu cơ sở hạ tầng năng lượng đồng bộ, ổn định được tiếp nối từ thời Liên Xô cũ. Nga không hề phải đầu tư nhiều chi phí cho phát triển các hạ tầng mới so với nhiều quốc gia xuất khẩu dầu mỏ khác.

Phá vòng vây cấm vận phương Tây

Do bị áp đặt các lệnh trừng phạt, hiện nay, ngành dầu khí Nga đang vươn xa hơn, ra khỏi các thị trường khách hàng phương Tây truyền thống và bán ra sản phẩm tại các thị trường mới mẻ. Họ đang chuyển hướng sang thế giới các nước đang phát triển, như Mexico, Iran, Irắc.

Một mặt, Nga mở rộng điều kiện hợp tác, từng bước đẩy mạnh tốc độ hợp tác với các nước tiêu thụ năng lượng lớn ở châu Á. Trong bối cảnh đó, cuộc đàm phán Trung - Nga về lĩnh vực năng lượng đã đạt được bước đột phá mới. Vào tháng 5/2014, hãng dầu Gazprom của Nga và Công ty Dầu khí Quốc gia Trung Quốc vừa ký hợp đồng khí đốt được cho là trị giá 400 tỷ đôla trong vòng 30 năm. Hai bên đã ký được hợp đồng mua bán khí đốt khí đốt qua tuyến đường phía Đông, hiệp định khung về cung cấp khí đốt qua tuyến đường phía Tây.

Mặt khác, Nga cũng nỗ lực củng cố hạn ngạch thị trường khí đốt tại châu Âu, ngoài ra, vào tháng 12/2014, Tổng thống Nga Putin tuyên bố mở rộng xây dựng tuyến đường ống vận chuyển khí đốt mang tên Blue Stream đi qua Biển Đen tới Thổ Nhĩ Kỳ và đến Italia.

Thách thức hóc búa trong trung hạn

Tờ báo Thụy Điển cũng cho rằng, trong trung hạn, Nga tiếp tục phải đối phó với nhiều vấn đề. Phần lớn hoạt động sản xuất dầu mỏ Nga là tại các giếng dầu đã đi vào khai thác ổn định, vì vậy chi phí tiết kiệm và hiệu quả,nhưng mặt khác, số giếng dầu này lại dần phải đối mặt với nguy cơ cạn kiệt. Giải pháp là cần phát triển các giếng dầu mới, ở những nơi xa xôi, khó tiếp cận. Điều này đồng nghĩa với chi phí đầu tư rất cao.

Cơ quan Thông tin năng lượng EIA của Mỹ cho rằng Nga đang tìm kiếm khả năng phát triển lĩnh vực năng lượng tại các khu vực khai thác khó khăn sản lượng khai thác từ nguồn dự trữ đã có đang giảm dần từ mức đỉnh điểm.

EIA cho rằng, Nga thường phụ thuộc vào các mỏ dầu và túi khí đốt tại Tây Siberia. Sản lượng khai thác ở đây đang giảm dần từ mức khai thác cao kỉ lục trong thập niên 1980 và các công ty như Rosneft và Gazprom Neft đang kiếm cách khai thác tại các khu vực tiềm năng khác.

Các lệnh trừng phạt cũng khiến các công ty dầu mỏ Nga không thể tiếp cận với các thị trường vốn phương Tây. Trong một số dự án, ví như dự án khai thác dầu đá phiến, họ không thể hợp tác với các đối tác từ Mỹ, trong đó, đồng rúp mất giá không phải là nguyên cớ duy nhất.

EIA nhận định, “Công nghệ mới, sự phát triển của thị trường châu Á, cấm vận của phương Tây có thể làm thay đổi cán cân trong lĩnh vực sản xuất dầu khí của Nga trong dài hạn.”
 

Đỗ Tuấn (tổng hợp)