Nga được "thả cửa" cấp tên lửa cho Iran?

15:47' 23/07/2015 (GMT+7)
|

(VnMedia) - Nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc về thỏa thuận hạt nhân mới đạt được giữa Iran và nhóm P5+1 không hề đề cập tới việc Nga cung cấp các tên lửa đất đối không S-300 cho Iran. Đó là thông tin vừa được Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Iran – ông Abbas Aragchi đưa ra hôm qua (22/7) trong một cuộc họp báo.
 
“Việc mua bán tên lửa S-300 nằm ngoài phạm vi pháp lý trong nghị quyết mới được Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc thông qua gần đây”, ông Aragchi cho biết, đồng thời thêm rằng nghị quyết đưa ra danh sách 7 hạn chế nhưng không hạn chế nào để cập tới hệ thống tên lửa phòng không S-300.

Ảnh minh họa

Nhà ngoại giao này cũng nhấn mạnh rằng, thỏa thuận đạt được giữa Iran và nhóm P5+1 ngày 14/7 vừa qua tại Vienna đã “mở đường cho sự hợp tác kinh tế giữa một số quốc gia không có quan hệ với nước Cộng hòa Hồi giáo Iran vì lệnh cấm vận. Ông Aragchi cũng lưu ý rằng, Tehran vẫn duy trì mối quan hệ hợp tác, xây dựng, tích cực với Nga và Trung Quốc.
 
Trước đó, hôm thứ Hai vừa qua (20/7), Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc đã nhất trí thông qua một nghị quyết hỗ trợ thỏa thuận về chương trình hạt nhân của Iran mới đạt được giữa nước này và nhóm P5+1.
 
Theo văn kiện này, tất cả các lệnh cấm vận quốc tế mà Iran đang phải hứng chịu đều được gỡ bỏ trong vòng 10 năm nếu Tehran thực hiện đầy đủ tất cả các điều kiện đã được nhất trí với nhóm P5+1.
 
Ngoài ra, các thành viên của Hội đồng Bảo an khẳng định rằng sau 90 ngày sẽ bắt đầu chuẩn bị cho việc dỡ bỏ lệnh trừng phạt đối với Iran. Các biện pháp hạn chế sẽ được loại bỏ sau khi có báo cáo của IAEA (cơ quan năng lượng nguyên tử quốc tế) về việc Tehran tuân thủ thỏa thuận này.
 
Theo nghị quyết này, việc xuất khẩu cho Iran các công nghệ được sử dụng để chế tạo các tên lửa đạn đạo và các loại vũ khí hạng nặng như xe tăng và trực thăng tấn công …, chỉ được phép với sự chấp thuận của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc. Những hạn chế về chuyển giao công nghệ tên lửa và cung cấp vũ khí hạng nặng cho Iran được áp dụng tương ứng là 8 và 5 năm. Ngoài ra, vẫn còn hiệu lực một lệnh cấm vận xuất khẩu vũ khí thông thường khác đối với Iran.

Năm 2007, Nga và Iran ký một hợp đồng cung cấp một số thiết bị liên quan đến hệ thống phòng thủ tên lửa S-300. Nhưng đầu năm 2010, chính phủ Moscow đã áp đặt lệnh cấm xuất khẩu, kết hợp một số biện pháp trừng phạt của Liên Hiệp Quốc đối với Iran, do nước này tiếp tục phát triển chương trình hạt nhân bất chấp phản đối từ cộng đồng quốc tế. 

Sau động thái này của Nga, Iran đã đâm đơn kiện tập đoàn xuất khẩu vũ khí quốc gia Rosoboronexport của Nga lên Tòa án Hòa giải và Trọng tài của Tổ chức An ninh và Hợp tác châu Âu tại Geneva.
 
Ngày 13/4/2015 vừa qua, Nga quyết định dỡ bỏ lệnh cấm vận và xúc tiến quá trình bán hệ thống S-300 cho Tehran, sau khi cuộc đàm phán tại Geneva giữa Iran và nhóm P5+1 đạt được một số thỏa thuận nhất định.
 
Nga giải thích cho hành động của mình, Moscow cho biết những tiến bộ trong cuộc đàm phán hạt nhân giữa Iran và nhóm P5+1 (Mỹ, Anh, Pháp, Nga, Trung Quốc và Đức) khiến Nga không cần thiết phải cấm xuất khẩu tên lửa đất đối không cho Iran. Iran ca ngợi quyết định của Nga là một bước tiến lớn để duy trì an ninh lâu dài tại khu vực Trung Đông đang đầy rẫy các cuộc xung đột. Tuy nhiên, quyết định trên của Nga đã vấp phải sự lên án không chỉ của Mỹ mà cả Israel.    
 
Một nguồn tin thân cận hồi giữa tháng 6 vừa qua cho biết, Nga và Iran đang đàm phán về việc khôi phục lại hợp đồng S-300. Theo nguồn tin, Nga đã yêu cầu phía Iran phải rút lại đơn kiện và đề xuất hai bên sẽ ký kết một thỏa thuận mới thay thế. 
 
Được biết, các điều khoản sửa đổi của hợp đồng, các mức giá mới sẽ được thiết lập và hai bên sẽ thảo luận về cơ chế bãi bỏ đơn kiện Nga của phía Iran.
 
Tên lửa S-300 của Nga được nhiều quốc gia trên thế giới quan tâm và sở hữu.. Hiện có khá nhiều quốc gia trên thế giới sở hữu hệ thống S-300 của Nga, chủ yếu là ở Đông Âu và châu Á, trong đó có Ukraine, Hy Lạp, Syria, Ấn Độ, Trung Quốc, Việt Nam… Theo Wikipedia, ngay cả Mỹ cũng đã từng mua một hệ thống S-300V của Nga năm 1993 để đánh giá, áp dụng công nghệ để nâng cấp các hệ thống tên lửa Patriot của Mỹ.
 
Hệ thống tên lửa phòng không S-300 là hệ thống tên lửa di động vô cùng tinh vi. S-300 có khả năng tiêu diệt hiệu quả các mục tiêu tên lửa đạn đạo, đồng thời được coi là một trong những hệ thống chống máy bay mạnh nhất hiện nay với tầm bắn lên đến hơn 150 km. S-300 cũng sở hữu sức mạnh ngăn chặn cả chiến đấu cơ tàng hình.
 
Được xem là một trong những tên lửa quý giá nhất của Nga, S-300, hay SA-20 Gargoyles theo cách gọi của NATO, có thể bắn hạ máy bay và tên lửa đạn đạo ở tầm xa 150km và ở độ cao lên tới 27km.
 
S-300 khởi thủy được thiết kế để đảm bảo an ninh cho các cơ sở công nghiệp và hành chính lớn, các căn cứ quân sự và kiểm soát không phận nước Nga trước máy bay tấn công của kẻ thù.
 
Khi lần đầu tiên được Liên Xô (cũ) triển khai vào năm 1979, S-300 được người Nga mệnh danh là “con cưng” và hiện nó vẫn là một trong những tên lửa đất đối không mạnh nhất trên thế giới. Đây cũng là một trong những loại tên lửa mà nhiều nước thèm muốn có được để bảo vệ cho vùng trời lãnh thổ của họ. 
 
S-300 bao gồm một loạt hệ thống tên lửa đất đối không tầm xa do Tổng công ty Khoa học Công nghiệp Almaz-Antey của Nga sản xuất.
 
Hệ thống tên lửa S-300 có thể đồng thời theo dõi đến 100 mục tiêu và xử lý được từ 12 đến 36 chiếc trong số đó. Ở những phiên bản S-300PMU1/2 trở về sau, khả năng của radar được tăng cường, theo dõi đến 300 mục tiêu và xử lý cùng lúc tới 72 vật thể bay xâm phạm.
 
Thời gian để triển khai S-300 là 5 phút. Các tên lửa S-300 được đặt trong những ống kim loại kín và không cần bảo trì trong suốt thời gian sử dụng. 


Đan Khanh - (tổng hợp)