Cập nhật lúc 16h27" , ngày 23/06/2012

(VnMedia) - Đó là một trong những đề xuất được đưa ra tại Hội nghị Tổng kết 5 năm thực hiện Quyết định 77/2007/QĐ-TTG của Thủ tướng Chính phủ ban hành Quy chế phát ngôn và cung câp thông tin cho báo chí, khai mạc sáng nay, 23/6 tại Đà Nẵng.

Theo Bản báo cáo được công bố tại Hội nghị, trong 5 năm qua, Quy chế phát ngôn và cung cấp thông tin cho báo chí cũng như quy chế phối hợp cung cấp thông tin cho báo chí đã đạt nhiều kết quả đáng ghi nhận.

Các Bộ, Cơ quan ngang Bộ, Cơ quan thuộc Chính phủ và cơ quan báo chí đều cho rằng, việc ban hành Quy chế phát ngôn và cung cấp thông tin cho báo chí là rất cần thiết, để đảm bảo quyền tự do ngôn luận của công dân và của báo chí. Qua đó, đảm bảo được sự công khai, minh bạch hóa thông tin của các cơ quan hành chính nhà nước, và những người có trách nhiệm trong hoạt động quản lý nhà nước; đáp ứng nhu cầu hưởng thụ thông tin chính xác của người dân về mọi mặt đời sống.

Khi thực hiện Quy chế, việc phát ngôn và cung cấp thông tin cho báo chí của các Bộ, Ngành, địa phương cơ bản đi vào nề nếp, có định hướng rõ ràng và đạt hiệu quả cao hơn. Việc duy trì và thực hiện tốt quy chế này đã tạo cơ hội cho báo chí, công chúng tiếp cận đầy đủ hơn những nguồn thông tin chính thống, hữu ích, tin cậy, chính xác, nhất là đối với những sự kiện, vấn đề nóng, nhạy cảm; góp phần nâng cao nhận thức của cộng đồng đối với các lĩnh vực quản lý nhà nước.

Việc tổ chức cho các cơ quan, đơn vị đến cung cấp thông tin, trao đổi thông tin tại các cuộc giao ban báo chí hàng tuần do Bộ Thông tin và Truyền thông tổ chức khi có các sự kiện, vấn đề được dư luận quan tâm là hình thức thông tin rất giá trị, giúp các cơ quan báo chí nắm rõ tình hình, từ đó định hướng tuyên truyền kịp thời và chính xác. Những Bộ chủ động trong cung cấp thông tin là Bộ: Ngoại giao, Công an, Tài chính, Ngân hàng và Y tế.

Thông qua việc thực hiện Quy chế, người dân được cung cấp thông tin qua báo chí về mọi mặt của đời sống xã hội một cách chính xác nhất từ các cơ quan quản lý nhà nước ở Trung ương và địa phương, đồng thời hiểu thêm về công tác quản lý nhà nước đối với các lĩnh vực của các cơ quan liên quan, những chính sách, pháp luật của Nhà nước về các lĩnh vực đời sống xã hội.

Qua báo chí, người dân được cung cấp thông tin thường xuyên về tình hình hoạt động, kết quả thực hiện các chỉ tiêu của các Bộ, Ngành, địa phương, nhìn tổng quan về đời sống xã hội để thực hiện các quyền theo quy định của pháp luật…

Vẫn còn nhiều tồn tại
 

Bên cạnh những kết quả tích cực, công tác thực hiện Quy chế trong 5 năm qua cũng đã bộc lộ những tồn tại, hạn chế như việc thực hiện quy chế không đồng đều giữa các cơ quan đơn vị; người phát ngôn đều kiêm nhiệm, lại không có bộ máy giúp việc nên nhiều khi hiệu quả công tác phát ngôn và cung cấp thông tin cho báo chí chưa cao.

Người phát ngôn không thể tường tận mọi vấn đề của cơ quan, tổ chức mà việc phối hợp giữa người phát ngôn và các cơ quan chức năng của Bộ, Ngành, địa phương chưa tốt nên người phát ngôn bị động trong việc cung cấp thông tin, dẫn đến đôi khi chưa đáp ứng được mong đợi của cơ quan báo chí.

Thứ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông Đỗ Quý Doãn phát biểu và chủ trì Hội nghị.

Một số cơ quan, đơn vị, địa phương thực hiện phát ngôn và cung cấp thông tin cho báo chí còn hình thức. Nhiều cơ quan báo chí phản ánh, dù thông tin không thuộc diện bị cấm theo quy định khoản 3, Điều 5 trong Quy chế phát ngôn và cung cấp thông tin cho báo chí, tuy nhiên, nhiều người phát ngôn và người được ủy quyền phát ngôn vẫn gây khó dễ cho phóng viên tác nghiệp.

Thậm chí, ở một số đơn vị, ngoài các yêu cầu như: chỉ đồng ý làm việc khi phóng viên đáp ứng đủ 3 điều kiện là Thẻ Nhà báo, có giấy giới thiệu của cơ quan và có công văn đặt lịch làm việc và đã được xếp lịch thì còn đề nghị phải có danh sách câu hỏi từ trước gửi đến. Đặc biệt, có nơi, mặc dù đã được cơ quan báo chí gửi công văn đến nhưng cũng không có văn bản phản hồi…

Bản tổng kết cũng chỉ ra, bên cạnh các tồn tại, hạn chế xuất phát từ phía người phát ngôn, thì bản thân các phóng viên đôi khi cũng còn “làm khó” cơ quan phát ngôn. Chẳng hạn như một số nhà báo chưa chia sẻ với khó khăn của người phát ngôn như chưa có thông tin đối với các sự kiện vừa diễn ra nên đã nôn nóng, dồn ép, tạo sự căng thẳng không cần thiết. Một số nhà báo khi được cung cấp thông tin lại đưa không trung thực, khách quan mà bớt xén, sử dụng thông tin theo chủ đích không khách quan của mình; Khi người cung cấp trả lời trực tiếp thì nhà báo ghi chép không đầy đủ, làm sai lệch thông tin.

Hoàn thiện hơn Quy chế phát ngôn và cung cấp thông tin cho báo chí

Để tiếp tục triển khai, thực hiện nghiêm túc và có hiệu quả Quy chế phát ngôn và cung cấp thông tin cho báo chí, tại Hội nghị, nhiều giải pháp, kiến nghị, đề xuất đã được đưa ra dành cho cả ba nhóm có liên quan đó là: các Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ và các địa phương; với cơ quan báo chí và với cơ quan quản lý Nhà nước về báo chí.

Đối với các Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ và các địa phương, cần có người phát ngôn chuyên nghiệp, hạn chế tình trạng kiêm nhiệm; căn cứ vào chức năng, nhiệm vụ và nhu cầu của đơn vị có thể thành lập phòng hoặc bộ phận giúp việc cho người phát ngôn, cần có người phát ngôn thay thế khi người phát ngôn bận hoặc đi công tác xa; nâng cao chất lượng thông tin, chất lượng các buổi họp báo; việc cung cấp thông tin cho báo chí cần đảm bảo tính kịp thời, chính xác, đầy đủ, toàn diện, tránh hiện tượng “nói một chiều” chỉ có lợi cho cơ quan, đơn vị cung cấp thông tin…

Với cơ quan báo chí và nhà báo, cần chủ động xây dựng mối quan hệ hợp tác thường xuyên, chặt chẽ, có trách nhiệm với các Bộ, cơ quan ngang Bộ, các địa phương và người phát ngôn để việc khai thác thông tin có hiệu quả và chính xác.

Cơ quan báo chí và nhà báo cũng cần nắm rõ và thực hiện tốt Quy chế người phát ngôn và cung cấp thông tin cho báo chí cũng như các quy định của pháp luật về báo chí; Việc khai thác nguồn thông tin ngoài thông tin được cung cấp từ người phát ngôn thì cần có sự kiểm chứng thông tin, tránh thông tin sai sự thật. Cần phản ánh chính xác thông tin được cung cấp từ người phát ngôn.

Cùng với đó, cơ quan quản lý nhà nước về báo chí cũng cần có sự giám sát, đôn đốc việc thực hiện nghiêm túc quy chế; tổ chức đào tạo, bồi dưỡng cho đội ngũ người phát ngôn ở các cơ quan đơn vị nhằm trang bị kiến thức về nghề báo, kỹ năng tiếp xúc và trả lời báo chí cho người phát ngôn để họ dễ nắm bắt, chia sẻ thông tin cho nhà báo.

Hiện Bộ Thông tin và Truyền thông đang xây dựng và chuẩn bị trình Thủ tướng Chính phủ sửa đổi một số quy định trong Quy chế phát ngôn và cung cấp thông tin cho báo chí theo hướng: Quy định cụ thể chế độ làm việc của người phát ngôn cũng như bộ phận giúp việc và chế độ phụ cấp cho người phát ngôn và cung cấp thông tin cho báo chí. Đặc biệt, dự kiến điều chỉnh thời gian cung cấp thông tin trong trường hợp đột xuất, trường hợp cần ngay ý kiến ban đầu của cơ quan hành chính, người phát ngôn có trách nhiệm chủ động phát ngôn, cung cấp thông tin báo chí trong thời gian chậm nhất là 02 ngày xuống còn 01 ngày để kịp thời định hướng và cảnh báo trong xã hội.

Bản dự thảo đã được nhiều ý kiến đóng góp tại Hội nghị. Thứ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông Đỗ Quý Doãn cho biết, Bộ tiếp thu các ý kiến và sẽ sửa đổi nội dung dự thảo sao cho phù hợp nhất để trình Thủ tướng Chính phủ trong thời gian tới.

Hiền Mai