Sửa Luật Đầu tư công: Đại biểu Quốc hội chê "không bằng luật cũ"

07:28, 13/11/2018
|

(VnMedia) - Đại biểu Quốc hội Hoàng Quang Hàm đánh giá, việc soạn thảo đạo luật Đầu tư công chưa đáp ứng được yêu cầu, có nhiều điểm khó thực hiện trong thực tiễn, có nhiều điểm rườm rà hơn trước, trong khi đại biểu Lưu Mai cho rằng, khái niệm về vốn không bằng luật cũ.

Ngày 12/11, sau khi Quốc hội thông qua Nghị quyết điều chỉnh kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2016-2020, các đại biểu Quốc hội tiến hành thảo luận tại tổ về Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư công.

Luật mới chưa đáp ứng yêu cầu

Góp ý cho dự thảo luật, đại biểu Hoàng Quang Hàm (Phú Thọ) đánh giá, việc soạn thảo đạo luật này chưa đáp ứng được yêu cầu, có nhiều điểm khó thực hiện trong thực tiễn, có nhiều điểm rườm rà hơn trước trong khi mục tiêu soạn thảo luật là tháo gỡ khó khăn vướng mắc và thực hiện quản lý đầu tư công tốt hơn.

“Thứ nhất, đánh giá tác động rất sơ sài, không công bằng khi mà có 17 trong 18 nhóm chính sách đánh giá những chính sách bỏ đi chỉ có mặt tiêu cực, không có mặt tích cực. Còn 17 chính sách thay thế đưa ra chỉ có mặt tích cực, không có tiêu cực. Đây là điều không có trong thực tiễn vì mỗi chính sách đều có cả mặt tích cực và tiêu cực, chúng ta cần đánh giá đầy đủ để lựa chọn chính sách có nhiều ưu điểm hơn, để quản lý tốt hơn, giảm thiểu tiêu cực. Do đó, với việc đánh giá không đầy đủ như vậy, việc xây dựng các chính sách sẽ mang tính chủ quan” - đại biểu Hoàng Quang Hàm nói.

Đại biểu Hoàng Quang Hàm
Đại biểu Hoàng Quang Hàm

Việc dự thảo Luật đưa ra khái niệm lại về vốn đầu tư công, theo đại biểu Hàm, cũng chưa đầy đủ và thậm chí “không bằng luật cũ”.

“Luật đưa ra chỉ có 2 loại vốn, một là loại vốn của ngân sách nhà nước (NSNN), hai là loại vốn của Nhà nước đầu tư nhưng chưa đưa vào cân đối. Vậy nó đặt ra vấn đề là bao giờ đưa vào cân đối? Khi đọc nguồn vốn thứ hai, sẽ hiểu rằng có những nguồn thu của NS chưa đưa vào, trong khi nỗ lực của Thủ tướng, Chính phủ, Quốc hội đến giờ này đã đưa hầu hết các khoản ngoài ngân sách vào NS, nên khái niệm này không phù hợp” - đại biểu tỉnh Phú Thọ nêu rõ.

Ông Hàm đề nghị sửa theo hướng, “đã là tài chính công sử dụng cho đầu tư thì phải là đầu tư công”.

“Đã có nhiều ý kiến nói các quỹ ngoài ngân sách không đưa vào Luật đó, nhưng vẫn phải đưa vào khái niệm tài sản công. Từ đó, đi theo toàn bộ cách ứng xử với từng loại nguồn vốn cho phù hợp. Hiện nay, khái niệm đầu tư công như dự thảo không bằng khái niệm cũ” - đại biểu Hàm nhấn mạnh lại.

Đại biểu Vũ Thị Lưu Mai (đoàn Hà Nội) đặt vấn đề chất lượng văn bản khi Luật đầu tư công đến nay mới được 3 năm, “chưa đủ nói lên điều gì nhưng đã phải đặt ra sửa đổi”.

Theo đại biểu Lưu Mai, qua thực tiễn giám sát, một trong những yếu tố đặt ra với 1 dự án là thể chế hoá quản lý đầu tư công đảm bảo phù hợp với quốc tế, với hiệu quả đầu tư và trách nhiệm của người đứng đầu. Nhưng trong luật thì trách nhiệm của người đứng đầu chưa rõ. Ở mỗi khâu đều có trách nhiệm người đứng đầu mới đảm bảo hiệu quả đầu tư.

“Dự thảo lần này cũng chưa phù hợp với quốc tế, nội dung vẫn chủ yếu ở phân bổ nguồn lực, quan trọng là hiệu quả sau đầu tư như thế nào thì vẫn thiếu vắng trong luật” - đại biểu Vũ Thị Lưu Mai nêu ý kiến.

Theo bà Mai, quy trình, thủ tục đầu tư trong thời gian qua vẫn là lực cản gây tốn kém thời gian, chi phí. Trong khi đó, việc cho phép chuyển nguồn trong thời gian 5 năm, kéo dài làm chi phí tăng. Bà Mai đề nghị luật nên rút ngắn thời gian chuyển nguồn, tối đa chỉ 2 năm.

Dự án trọng điểm Quốc gia: nâng lên 35.000 tỷ có quá nhiều?

Về thẩm quyền, theo đại biểu Hoàng Quang Hàm, dự thảo đã quy định giảm các thẩm quyền của Quốc hội.

“Dự thảo đưa tiêu chí các dự án trọng điểm quốc gia lên mức trên 35.000 tỷ đồng, mà nêu đánh giá không đầy đủ. Trong luật đã quy định chỉ thay đổi tiêu chí khi có biến động lớn về chỉ số giá tiêu dùng, mà giai đoạn vừa qua, thành công quan trọng nhất là chúng ta giữ được chỉ số giá tiêu dùng ở mức dưới 4%, đảm bảo đời sống người dân, ổn định vĩ mô. Nên đưa tiêu chí này để giải thích thay đổi mức đầu tư của dự án trọng điểm quốc gia là không phù hợp” – đại biểu Hàm phân tích.

Ông Hàm cũng cho rằng, ban soạn thảo “chưa nhìn thấy tính ưu việt khi là công trình quan trọng quốc gia".

“Khi là công trình quan trọng quốc gia, QH quyết định thì sẽ gắn với nguồn vốn trong kế hoạch hàng năm và kế hoạch trung hạn, đồng thời QH sẽ tham gia nhiều ý kiến hữu ích. Nếu để dự án không phải trọng điểm quốc gia, tiền sẽ phải bố trí hàng năm, từng lần. Nhưng nếu là công trình quan trọng quốc gia, thì QH sẽ quyết định sẵn nguồn vốn, để chi”, ông Hàm nói và nhấn mạnh: “Đưa tiêu chí dự án trọng điểm lên 35.000 tỷ thì sẽ không còn dự án nào cần phải trình QH”.

“Kế hoạch trung hạn vừa qua cũng chỉ có 2 công trình là Cao tốc Bắc Nam và sân bay Long Thành. Nếu bỏ nốt thẩm quyền của QH thì sẽ chưa đủ căn cứ, không hợp lý trong khi lại rất cần thiết, bởi những công trình như Cao tốc Bắc Nam hay Long Thành cần có những chính sách đặc thù, đưa ra QH quyết định ngay được vì thực ra Nghị quyết của QH như một đạo luật, nên cần hết sức cân nhắc” - ông Hàm lấy ví dụ.

Đại biểu đoàn Hà Nội Vũ Thị Lưu Mai (đoàn Hà Nội) cũng cho rằng, điểm chưa hợp lý là điều chỉnh mức vốn dự án trọng điểm cấp quốc gia từ 10.000 tỷ đồng lên 35.000 tỷ đồng. “Trong 3 năm qua thực hiện luật đầu tư công chỉ số CPI không có biến động lớn, do vậy điều chỉnh tăng lên như vậy kéo theo như vậy các nhóm A, B, C tăng tổng mức đầu tư, đề nghị giữ nguyên không điều chỉnh” – đại biểu Vũ Thị Lưu Mai nói.

Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ
Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ

Tuy nhiên, cũng góp ý về vấn đề này, Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ (đại biểu Quốc hội của đoàn Hà Tĩnh) cho rằng, luật hiện hành quy định Quốc hội sẽ quyết định đầu tư các dự án trọng điểm quốc gia có mức vốn từ 10.000 tỷ đồng trở lên, nhưng giá trị này được xác định cách đây hơn 10 năm, trong khi thời giá hiện nay đã thay đổi nhiều so với trước, “tính tương đương có thể lên tới 1 tỷ USD nên cần điều chỉnh quy định này.”

“Hiện nay không nói đến Trung ương mà địa phương cũng có các dự án trên 10.000 tỷ đồng. Dự án lớn phải báo cáo Quốc hội là yên tâm nhưng phải làm theo đúng các quy trình của Luật dẫn đến lâu, ví dụ như dự án Cảng hàng không Long Thành, đường cao tốc Bắc- Nam phía Đông. Chưa kể sau này, thanh tra, kiểm toán sẽ vào cuộc thì sẽ cảnh báo tới những hành vi sai phạm” – Phó Thủ tướng nói.

Xuân Hưng


Ý kiến bạn đọc