Cấu trúc thu ngân sách Nhà nước chưa thực sự bền vững

13:57, 24/10/2018
|
 – Theo Ủy ban Giám sát Tài chính Quốc gia, hiện cấu trúc thu ngân sách Nhà nước chưa thực sự bền vững bởi còn phụ thuộc nhất định vào khoản thu không bền vững như thu từ dầu thô. 
 
Thu ngân sách Nhà nước còn phụ thuộc nhiều vào dầu thô
 
Số liệu công bố của Bộ Tài chính cho thấy, tổng thu ngân sách Nhà nước thực hiện tháng 9 ước đạt 86,2 nghìn tỷ đồng; Luỹ kế 9 tháng ước đạt 962,5 nghìn tỷ đồng, bằng 73% dự toán năm, tăng 13,7% so cùng kỳ năm 2017.
 
Trong đó, thu nội địa, thực hiện tháng 9 ước đạt 64,6 nghìn tỷ đồng, tăng khoảng 2,1 nghìn tỷ đồng so với tháng 8. Luỹ kế thu 9 tháng ước đạt 763,6 nghìn tỷ đồng, bằng 69,5% dự toán năm, tăng 14,3% so cùng kỳ năm 2017. Không kể các khoản như thu tiền sử dụng đất, thu xổ số kiến thiết, thu cổ tức và lợi nhuận sau thuế của doanh nghiệp nhà nước, thu hồi vốn ngân sách Nhà nước đầu tư tại các tổ chức kinh tế và thu chênh lệch thu, chi của Ngân hàng Nhà nước, thì số thu nội địa còn lại ước đạt 588,1 nghìn tỷ đồng, bằng 67,8% dự toán năm, tăng khoảng 13% so cùng kỳ năm 2017 (cùng kỳ năm 2017 đạt 66,5% dự toán, tăng 9,3%).
 
Ước tính cả nước có 44/63 địa phương thu nội địa đạt tiến độ dự toán năm (trên 75%); 59/63 địa phương thu cao hơn so cùng kỳ năm 2017.
 
Ảnh minh họa
Ảnh minh họa
Về tổng chi ngân sách Nhà nước tháng 9 ước đạt 114,1 nghìn tỷ đồng. Luỹ kế 9 tháng đạt 989,3 nghìn tỷ đồng, bằng 64,9% dự toán năm, tăng 9,8% so cùng kỳ năm 2017. Trong đó, chi đầu tư phát triển đạt 203,6 nghìn tỷ đồng, bằng 50,9% dự toán năm, tăng 22,2%; chi trả nợ lãi đạt 80,5 nghìn tỷ đồng, bằng 71,5% dự toán năm, tăng 6,8%, đảm bảo thanh toán đầy đủ, kịp thời nghĩa vụ nợ đến hạn theo cam kết; chi thường xuyên đạt 690,4 nghìn tỷ đồng, bằng 73,4% dự toán năm, tăng 5,3%.
 
Theo Ủy ban Giám sát Tài chính Quốc gia, hiện bội chi ngân sách Nhà nước thấp nhất trong 3 năm gần đây do tiến độ thu ngân sách Nhà nước đạt khá so với chi Ngân sách Nhà nước.
 
Cũng theo Ủy ban Giám sát Tài chính Quốc gia, thu ngân sách Nhà nước đạt khá chủ yếu do thu từ thu dầu thô tăng mạnh (đạt 134% dự toán, tăng 42,5% so cùng kỳ) do giá và sản lượng tăng.
 
Số liệu thống kê cho thấy, giá dầu thô thanh toán bình quân 9 tháng đạt 73,5 USD/thùng, tăng 23,5 USD/thùng so với giá dự toán trong khi sản lượng khai thác dầu 9 tháng ước đạt 9,3 triệu tấn, bằng 82% kế hoạch. Dự báo giá dầu thô sẽ tiếp tục tăng cao trong 3 năm tới và có thể đạt ngưỡng 180 USD/thùng (EFA dự báo giá dầu thô cuối năm 2018 đạt hơn 73 USD/thùng và tăng bình quân 25 - 30% mỗi năm trong giai đoạn 2018 - 2020) sẽ hỗ trợ tích cực cho thu từ dầu thô trong 3 năm tới.
 
Thu cân đối ngân sách từ hoạt động xuất nhập khẩu (đạt 82% dự toán, tăng 3,2% so cùng kỳ) tích cực, do hoạt động xuất nhập khẩu khởi sắc chủ yếu do tăng trưởng xuất khẩu mặt hàng điện thoại của công ty Samsung và tăng giá – sản lượng mặt hàng lương thực, thực phẩm.
 
Tính đến 30/9/2018, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu đạt 352,4 tỷ USD, xuất siêu 5,39 tỷ USD. Ước tính cả năm 2018, kim ngạch xuất nhập khẩu đạt 475 tỷ USD, xuất siêu 1 tỷ USD sẽ tiếp tục là nhân tố hỗ trợ tích cực tới thu hoạt động xuất nhập khẩu những tháng cuối năm.
 
Cấu trúc thu ngân sách Nhà nước chưa thực sự bền vững
 
Cũng liên quan đến nguồn thu ngân sách Nhà nước, Ủy ban Giám sát Tài chính Quốc gia cho rằng, hiện cấu trúc thu ngân sách Nhà nước chưa thực sự bền vững. Theo đó, thu ngân sách Nhà nước còn phụ thuộc ở những mức độ nhất định vào khoản thu không bền vững như thu từ dầu thô.
 
Theo Ủy ban Giám sát Tài chính Quốc gia, trong ngắn hạn, thu từ dầu thô bị ảnh hưởng bởi giá dầu thế giới và sản lượng khai thác, do đó, sự biến động giá dầu thế giới đã ảnh hưởng trực tiếp tới thu từ dầu thô trong những năm qua, từ đó gây tác động không nhỏ lên thu ngân sách Nhà nước.
 
Trong dài hạn, Ủy ban Giám sát Tài chính Quốc gia cũng cho biết, thu dầu thô cũng không bền vững do giới hạn về trữ lượng khai thác. “Tăng thu nội địa chủ yếu đến từ các khoản thu có tính bền vững không cao như thu từ nhà, đất trong khi các khoản thu từ hoạt động sản xuất kinh doanh đạt thấp so dự toán”, Ủy ban Giám sát Tài chính Quốc gia phân tích.
 
Theo thống kê, giải ngân vốn đầu tư xây dựng cơ bản đạt mức dự toán thấp (50,2% dự toán). Do đó, theo Ủy ban Giám sát Tài chính Quốc gia cần đẩy mạnh thực hiện các biện pháp hỗ trợ doanh nghiệp thông qua nghiên cứu cắt giảm thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp vừa và nhỏ, kết hợp mở rộng cơ sở thuế để từ đó tăng cường nguồn thu từ hoạt động sản xuất kinh doanh, giảm dần sự phụ thuộc vào các khoản thu kém bền vững. Đẩy mạnh công tác cổ phần hoá doanh nghiệp Nhà nước, thoái vốn nhà nước tại doanh nghiệp. 
 
Minh Ngọc

Ý kiến bạn đọc