Sau 30 năm, thu hút FDI và chuyển giao công nghệ vẫn chưa như kỳ vọng

14:46, 26/06/2018
|
(VnMedia) – Theo Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Thế Phương, mặc dù vực doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) đóng vai trò dẫn dắt để đổi mới và nâng cao trình độ công nghệ quốc gia trong thời gian vừa qua, nhưng kết quả thu hút và chuyển giao công nghệ của khu vực này chưa như kỳ vọng.
 
Thông tin trên được đưa ra tại Hội thảo chuyên đề: "Thu hút và chuyển giao công nghệ trong khu vực đầu tư nước ngoài" diễn ra chiều 25/6.
 
Thu hút vốn đầu tư nước ngoài là một bộ phận quan trọng của nền kinh tế
 
Theo Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Thế Phương, sau 30 năm thực hiện chính sách mở cửa, thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài, khu vực kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài đã trở thành một bộ phận quan trọng của nền kinh tế đất nước.
 
Dẫn chứng về vấn đề này, Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư cho hay, tính đến nay, Việt Nam đã thu hút được 25.949 dự án với tổng vốn đầu tư đăng ký đạt 326,3 tỷ USD, trong đó, 84% số dự án là đầu tư theo hình thức 100% vốn nước ngoài. Vốn thực hiện luỹ kế ước đạt 180,7 tỷ USD bằng 56% tổng vốn đăng ký còn hiệu lực.
 
Đặc biệt, chỉ riêng trong 6 tháng năm 2018, Việt Nam đã thu hút được 1.362 dự án cấp mới và 507 dự án điều chỉnh vốn và 2.749 dự án góp vốn mua cổ phần với tổng vốn đăng ký là hơn 20 tỷ USD.
 
“Đầu tư nước ngoài hiện là nguồn vốn bổ sung quan trọng, chiếm khoảng 25% tổng vốn đầu tư cả nước, đóng góp khoảng 20% GDP.  Năm 2017, khu vực FDI đóng góp gần 8 tỷ USD, chiếm 14,4% tổng thu ngân sách”, thông tin Bộ Kế hoạch và Đầu tư cho hay.
 
 
Hiện nay, 58% vốn FDI tập trung vào lĩnh vực công nghiệp chế biến, chế tạo, tạo ra 50% giá trị sản xuất công nghiệp, góp phần hình thành một số ngành công nghiệp chủ chốt của nền kinh tế như dầu khí, điện tử, viễn thông…
 
Ngoài ra, đầu tư nước ngoài tạo việc làm, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và thay đổi cơ cấu lao động. Tính đến nay, khu vực doanh nghiệp FDI tạo việc làm cho hơn 3,6 triệu lao động trực tiếp và 5 - 6 triệu lao động gián tiếp.
 
Đầu tư nước ngoài còn góp phần nâng cao trình độ công nghệ, tạo sức ép cạnh tranh. Cùng với bổ sung vốn cho nền kinh tế, doanh nghiệp FDI sẽ góp phần chuyển giao kỹ năng quản lý cho người Việt, tạo sức ép cạnh tranh, đổi mới công nghệ đối với các doanh nghiệp trong nước.
 
Chuyển giao công nghệ chưa đạt được như mong đợi 
 
Chia sẻ tại Hội thảo, bà Nguyễn Thị Tuệ Anh, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương (CIEM) cho biết, FDI có tác động lan tỏa đến nền kinh tế, thể hiện qua tác động tích cực đến năng suất của khu vực doanh nghiệp trong nước.
 
Mặc dù vậy, bà Tuệ Anh cũng cho biết, tác động lan tỏa từ chuyển giao công nghệ của các doanh nghiệp FDI vẫn còn yếu, bởi có rất ít doanh nghiệp trong nước tham gia được vào chuỗi cung ứng của doanh nghiệp FDI. Nguyên nhân là do nhiều doanh nghiệp trong nước chưa liên kết sản xuất được với doanh nghiệp FDI, mặc dù khu vực FDI mở rộng quy mô sản xuất.
 
Để nâng cao hiệu quả từ chuyển giao công nghệ của các doanh nghiệp FDI, bà Tuệ Anh cho rằng, cần tạo môi trường cạnh tranh bình đẳng để các doanh nghiệp cạnh tranh lành mạnh và hợp tác, liên kết sản xuất.
 
Đồng tình về vấn đề này, Thứ trưởng Nguyễn Thế Phương cũng thừa nhận, mục tiêu về chuyển giao công nghệ trong thời gian qua chưa đạt được như mong đợi. Sự lan tỏa công nghệ từ doanh nghiệp FDI sang doanh nghiệp trong nước còn hạn chế, chưa đáp ứng yêu cầu phát triển của đất nước trong giai đoạn tới.
 
Mặc dù vậy, Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư cũng cho rằng, thu hút và chuyển giao công nghệ trong hoạt động FDI tại Việt Nam cũng có nhiều tác động tích cực.
 
Theo đó, thông qua các dự án FDI, trình độ công nghệ sản xuất trong nước đã được nâng cao một cách rõ rệt so với thời kỳ trước đây. Thu hút được một số công nghệ tiên tiến, hiện đại sản xuất ra các sản phẩm mới, trước đây Việt Nam chưa có. Các doanh nghiệp FDI đã tạo ra nhiều sản phẩm chất lượng cao với hình thức, mẫu mã đẹp, giá thành hợp lý. Đáp ứng tốt hơn nhu cầu thị trường trong nước, góp phân thúc đẩy xuất khẩu sản phẩm ra thị trường nước ngoài như cơ khí, chế tạo…
 
Bên cạnh đó, do sự cạnh tranh ngày càng cao với các sản phẩm của doanh nghiệp FDI nhiều doanh nghiệp trong nước cũng đã cố gắng đổi mới công nghệ bằng việc nhập các thiết bị và dây chuyền công nghệ mới để sản xuất ra các sản phẩm có tính cạnh tranh, không thu kém hàng nhập khẩu với giá cả hợp lý, được người tiêu dùng ưa chuộng như sản phẩm may mặc, giày da, thực phẩm. Đây có thể coi là chuyển giao công nghệ một cách gián tiếp. Thực tế có nhiều doanh nghiệp Việt Nam lớn mạnh lên nhờ cách tiếp cận này.
 
Minh Ngọc

Ý kiến bạn đọc