Hoạt động chuyển giá sẽ trở nên trầm trọng nếu ưu đãi thuế tại đặc khu kinh tế

11:41, 25/05/2018
|
(VnMedia) - Theo PGS. TS Đinh Trọng Thịnh, Trưởng Bộ môn Quản trị Tài chính quốc tế, Học viện Tài chính, nếu Việt Nam thực hiện chính sách ưu đãi thuế tại các đặc khu kinh tế, thì chuyển giá có thể trở thành “bệnh nan y” không chỉ là đối với thuế, mà cả nền kinh tế. 
 
Chuyển giá sẽ trở thành “bệnh nan y” nếu ưu đãi thuế tại đặc khu kinh tế
 
Tại buổi Hội thảo “Thảo luận về chính sách ưu đãi thuế tại các đặc khu kinh tế”, PGS.TS Đinh Trọng Thịnh, Trưởng Bộ môn Quản trị Tài chính quốc tế, Học viện Tài chính thẳng thắn chia sẻ, hiện chính sách ưu đãi thuế của Việt Nam vốn đã cao so với các nước trong khu vực, nếu tiếp tục có ưu đãi thuế nữa cho các đặc khu kinh tế thì cộng đồng quốc tế sẽ nghĩ gì về chính sách thuế của chúng ta.
 
“Trong 30 năm thu hút đầu tư, Việt Nam chưa có một đánh giá đầy đủ về ưu đãi thuế đã đưa ra tạo được lực hút như thế nào. Giờ ở các đặc khu, chúng ta lại có ưu đãi thuế lớn hơn so với các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI), điều này có nên hay không?”, PGS.TS Đinh Trọng Thịnh đặt câu hỏi và cho rằng, Việt Nam nên thận trọng từ khi xem xét về luật đặc khu kinh tế để có sự hoàn chỉnh, đồng bộ đối với hoạt động của đặc khu trong tương lai. Những đặc khu phải trở thành động lực kinh tế lớn trong vài chục năm chứ không phải 2, 3 năm.
 
Theo ông Thịnh, việc Việt Nam có những ưu đãi với công nghệ cao, trung tâm nghiên cứu là hoàn toàn mang tính chất định tính chứ không có tính định lượng. Bởi hiện nay, các khái niệm như thế nào là công nghệ cao chưa được định nghĩa một cách cụ thể và rõ ràng để có cơ sở soi chiếu.
 
Các doanh nghiệp sẽ tiếp tục tìm mọi cách để chuyển giá dưới các hình thức khác nhau nếu ưu đãi thuế tại đặc khu kinh tế
Các doanh nghiệp sẽ tiếp tục tìm mọi cách để chuyển giá dưới các hình thức khác nhau nếu ưu đãi thuế tại đặc khu kinh tế
Ông Thịnh lấy ví dụ như câu chuyện của Samsung, mặc dù được cho là sử dụng công nghệ cao, tuy nhiên, những công đoạn thực hiện tại Việt Nam mới chỉ dừng lại ở lắp ráp.
 
“Việc chuyển giá đã rất trầm trọng ở Việt Nam trong thời gian qua, nếu chúng ta tiếp tục tạo ra những vùng trũng về mặt chính sách thuế, thì chuyển giá có thể sẽ trở thành “bệnh nan y” không chỉ là đối với thuế, mà trở thành bệnh nan y với cả nền kinh tế. Và các doanh nghiệp vẫn tiếp tục tìm mọi cách để chuyển giá dưới các hình thức khác nhau”, ông Thịnh nói.
 
Trước những phân tích trên, Trưởng Bộ môn Quản trị Tài chính quốc tế cho rằng, Chính phủ, Bộ Tài chính và cơ quan thuế cần nghiên cứu, rà soát lại toàn bộ những ưu đãi đối với doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài để từ đó có những chính sách phù hợp với cái chung trên thế giới.
 
Cơ chế cho thuê đất tối đa 99 năm là không cần thiết
 
Cũng liên quan đến những chính sách ưu đãi thuế, bà Phạm Chi Lan – chuyên gia kinh tế cấp cao cho rằng, cơ chế cho thuê đất tối đa 99 năm là không cần thiết. "Thử hỏi trong thời buổi công nghệ thay đổi tính bằng ngày, có ai dám đảm bảo sẽ chỉ kinh doanh ngành đó, nghề đó, lĩnh vực đó trong thời hạn dài 90 năm hay thậm chí 70 năm. Nếu có rủi ro doanh nghiệp phá sản trong thời hạn 10 hoặc 20 năm, ai sẽ quản lý việc chuyển nhượng, chuyển đổi mục đích sử dụng”, bà Lan nói.
 
Bà Lan cho rằng, ưu đãi cho thuê đất tối đa 99 năm như dự thảo Luật đặc khu, thực tế chỉ có lợi cho các đại gia bất động sản. Trong khi các lĩnh vực sản xuất khác, vòng đời sản phẩm, chu kỳ sản xuất có thể ngắn hơn rất nhiều.
 
Theo quan điểm của bà Lan, lấy ưu đãi thuế làm tiền đề thu hút nhà đầu tư và lấy thời hạn cho thuê đất tối đa 99 năm làm cơ sở để các doanh nghiệp lớn yên tâm làm ăn, là hai quan điểm đã lỗi thời, nếu xét đến bài học sau 30 năm thu hút FDI tại Việt Nam.
 
"Việt Nam được coi là thành công khi nhìn lại 30 năm thu hút FDI, nhưng chúng ta còn nhiều hệ quả khi chưa đánh giá hết, như ưu đãi chính sách khiến xảy ra tình trạng chuyển giá, trốn thuế, phân mảnh đầu tư", bà Lan nói.
 
Liên quan đến những ưu đãi thuế trong dự thảo Luật đặc khu kinh tế, bà Lan bày tỏ băn khoăn: “Tôi không hiểu tại sao dự thảo Luật đặc khu xây dựng danh sách ngành nghề ưu đãi thuế nhiều đến vậy. Lúc đầu ưu đãi đến 134 ngành, sau đó rút xuống còn 120 ngành và hiện nay vẫn còn hơn 100 ngành".
 
Theo vị chuyên gia kinh tế này, các chính sách ưu đãi thuế quá mức cũng có thể tạo ra sự bất bình đẳng giữa các doanh nghiệp nước ngoài tại đặc khu và khối doanh nghiệp tư nhân trong nước. Cùng với đó là tình trạng chuyển giá, trốn thuế, vốn từng là điểm yếu trong chính sách thu hút FDI. Trong khi bài học từ các nước cho thấy, những đặc khu chỉ nên ưu đãi vào những ngành nghề khuyến khích phát triển.
 
Trong khi đó, báo cáo Cạnh tranh toàn cầu của Diễn đàn kinh tế thế giới (2017 - 2018) đã chỉ ra rằng, ba yếu tố quan trọng nhất được công ty lựa chọn không phải ưu đãi thuế, mà là cơ sở hạ tầng, chất lượng nguồn nhân lực và ổn định xã hội. 
 
Bên cạnh đó, theo báo cáo của Ngân hàng thế giới, 85% các nhà đầu tư ở Việt Nam khi được hỏi khẳng định các chính sách ưu đãi thuế là không cần thiết.
 
Minh Ngọc

Ý kiến bạn đọc