Chi tiêu công: Trả nợ gốc, lãi vay tăng nhanh hơn tăng trưởng kinh tế!

13:45' 28/05/2018 (GMT+7)
|

(VnMedia) - Theo Bộ Tài chính, mặc dù tỷ lệ nợ công vẫn trong giới hạn cho phép, song nếu xu hướng tiếp tục tăng như trong một số năm vừa qua Việt Nam có thể phải đối mặt với những rủi ro về tính bền vững nợ công.

Việt Nam cần trọng với nợ công

Báo cáo đánh giá chi tiêu công của Việt Nam do Ngân hàng thế giới (WB) chỉ ra chi ngân sách đang tiếp tục tăng cao. Trong đó, chi thường xuyên chiếm tỷ trọng ngày càng lớn (70% tổng chi ngân sách hàng năm, thậm chí có năm lớn hơn). Cùng với chi nuôi bộ máy, chi trả nợ cũng ngày càng tăng và trở thành gánh nặng lớn cho NSNN. WB đánh giá, chi trả nợ gốc, lãi vay tăng nhanh hơn cả tăng trưởng kinh tế và đang tiệm cận ngưỡng an toàn (theo quy định của Việt nam). Bên cạnh đó, nợ công, nợ Chính phủ, nợ nước ngoài của Việt Nam tiếp tục tăng lên. Dù Chính phủ vẫn đảm bảo thanh toán trả nợ nhưng hệ số thanh toán trả nợ khá cao.

Mặt khác, lãi suất vay ưu đãi từ các nhà tài trợ nước ngoài tăng lên làm tăng chi phí huy động vốn và nghĩa vụ trả nợ. Đại diện WB cho rằng, nếu xu hướng này vẫn tiếp diễn, Việt Nam sẽ phải đối mặt với những quan ngại nghiêm trọng về bền vững tài khóa.

Bày tỏ quan điểm về vấn đề này tại buổi Họp báo chuyên đề để giải đáp các vấn đề xung quanh việc tăng cường kỷ luật, kỷ cương tài chính - ngân sách, đại diện Bộ Tài chính cho biết,  đồng tình với nhận định của Ngân hàng Thế giới tại Báo cáo chi tiêu công của Việt Nam (công bố tháng 9/2017) về việc nợ công có xu hướng tăng cao trong một số năm vừa qua, đặc biệt là giai đoạn 2011 - 2015 Nợ công tăng nhanh trong giai đoạn này, chủ yếu là do bội chi ngân sách Nhà nước còn cao. Trong khi đó Chính phủ vẫn phải huy động vốn trái phiếu cho các công trình, dự án trọng điểm.

Ảnh minh họa
Ảnh minh họa

Theo Bộ Tài chính, trong điều kiện còn thâm hụt ngân sách thì đương nhiên nợ của Chính phủ sẽ tiếp tục tăng về giá trị tuyệt đối. Nghĩa vụ trả nợ gốc do đó cũng tăng lên. Mặt khác, trong giai đoạn 2011-2014, thị trường trái phiếu trong nước còn chưa phát triển, thanh khoản thị trường chưa cao nên Chính phủ phải huy động trái phiếu kỳ hạn ngắn, lãi suất cao dẫn đến áp lực trả nợ lớn trong các năm cũng dẫn đến áp lực trả nợ trong các năm 2015, 2016 và 2017.

Bộ Tài chính cũng lưu ý, một trong những nguyên lý căn bản được quy định tại Luật Ngân sách Nhà nước cũng như tại Luật Quản lý nợ công, Chính phủ chỉ đi vay để bù đắp thâm hụt ngân sách cho đầu tư phát triển, không vay nợ cho chi thường xuyên. Trong khi nhu cầu vốn đầu tư của khu vực công còn lớn để đảm bảo tăng trưởng kinh tế, tạo nền tảng cơ sở hạ tầng cho đất nước thì việc vay nợ là cần thiết. Tuy nhiên, phải đặc biệt chú trọng đến chất lượng đầu tư, tránh dàn trải, lãng phí. Điều này cũng được Đảng, Quốc hội chỉ ra và cần thiết phải có biện pháp để cải thiện.

“Bộ Tài chính hoàn toàn đồng tình với nhận định tại Báo cáo của Ngân hàng Thế giới, mặc dù tỷ lệ nợ công của Việt Nam vẫn trong giới hạn được Quốc hội cho phép và nếu tính theo chuẩn mực quốc tế thì cũng tương đương với các nước có cùng trình độ phát triển và bình quân các nước trong khu vực, song nếu xu hướng vẫn tăng như trong một số năm vừa qua, thì chúng ta có thể phải đối mặt với những rủi ro về tính bền vững nợ”, đại diện Bộ Tài chính cho hay.

Đầu tư từ nguồn vốn vay công chỉ tập trung cho các dự án quan trọng

Theo Bộ Tài chính, trước những nguy cơ trên, từ năm 2016, Bộ Tài chính đã chủ động nghiên cứu, đánh giá tổng thể về tái cơ cấu ngân sách nhà nước từ đó báo cáo Chính phủ trình Quốc hội ban hành Nghị quyết số 07-NQ/TW về chủ trương, giải pháp cơ cấu lại ngân sách nhà nước, quản lý nợ công để đảm bảo nền tài chính quốc gia an toàn, bền vững, trong đó đề ra hàng loạt các chủ trương, giải pháp quan trọng thực hiện đến năm 2020. Chính phủ, Bộ Tài chính cũng đã ban hành kế hoạch hành động cụ thể để triển khai.

Trong thời gian tới, trước nhu cầu đầu tư phát triển vẫn còn lớn, bội chi ngân sách còn cao (năm 2018 là 3,7%GDP) nên vẫn phải tăng cường huy động nguồn vốn vay trong nước, nước ngoài. Để thực hiện việc huy động vốn trong bối cảnh kiểm soát an toàn nợ công, nợ nước ngoài của quốc gia, cần tiếp tục triển khai các giải pháp về cơ cấu lại ngân sách nhà nước và nợ công.

Theo đó, khẩn trương xây dựng và ban hành các Nghị định hướng dẫn Luật quản lý nợ công. Bộ Tài chính đã trình Chính phủ 06 Nghị định, các Nghị định này đang lấy ý kiến thành viên Chính phủ, dự kiến ban hành trong cuối tháng 5 hoặc đầu tháng 6, đảm bảo thực thi từ 1/7/2018.

Cùng với đó, đầu tư từ nguồn vốn vay công chỉ tập trung cho các dự án quan trọng, có tác động lan tỏa để từng bước kiểm soát tốc độ gia tăng dư nợ công thấp hơn tốc độ tăng trưởng kinh tế và tỷ lệ trượt giá. Xác định rõ mức bội chi ngân sách nhà nước và lộ trình cắt giảm bội chi trong trung dài hạn.

Tăng tỷ trọng dự toán chi đầu tư phát triển trong tổng chi ngân sách nhà nước; giảm tỷ trọng dự toán chi thường xuyên; tăng kỳ hạn vay, giảm lãi suất, bảo đảm an ninh tài chính quốc gia. Điều hành thực hiện các kế hoạch tài chính ngân sách, đầu tư công trung hạn, kế hoạch vay, trả nợ công cần đảm bảo dư địa dự phòng rủi ro tiềm ẩn.

Ngoài ra, chủ động cân đối nguồn vốn vay trong và ngoài nước theo hướng tối ưu hóa chi phí vay trước bối cảnh Việt Nam đã trở thành nước có thu nhập trung bình, không còn khả năng tiếp cận vốn vay ODA với ưu đãi cao như trước đây.

Yến Nhi

Nội dung:




Giá vàng 9999 tr.đ/lượng

Doji TienPhongBank

Tỷ giá ĐVT:đồng

Loại Mua Bán
BIDV
OCB Kỳ hạn (tháng)