Nguy cơ trầm cảm khi chăm sóc người bị sa sút trí tuệ

16:49, Thứ Sáu, 26/07/2019 (GMT+7)

(VnMedia) - Áp lực lớn từ việc chăm sóc người bị bệnh sa sút trí tuệ (Alzheimer) không chỉ là sự vất vả về mặt thể xác mà còn rất nặng nề về mặt tinh thần khiến người chăm sóc dễ bị trầm cảm….

Đây là chia sẻ của Tiến sĩ Trần Thị Hà An, Trưởng phòng Điều trị người già, Viện Sức khỏe tâm thần, Bệnh viện Bạch Mai tại buổi sinh hoạt Câu lạc bộ bệnh nhân sa sút trí tuệ vừa diễn ra đầu tuần qua.

Nỗi khổ của người chăm sóc bệnh nhân

Theo Tiến sĩ Hà An, bệnh nhân sa sút trí tuệ, ngoài các triệu chứng về suy giảm chức năng nhận thức thường đi kèm với rối loạn cảm xúc, hành vi, loạn thần. Điều này gây áp lực rất lớn cho gia đình người bệnh, đặc biệt là người trực tiếp chăm sóc. Hậu quả là không ít người đã rơi vào trạng thái trầm cảm.

Nhiều người không sợ vất vả nhưng rất đau khổ khi chăm sóc người mất trí nhớ như: bị mắng chửi, bị đánh, thậm chí bị đổ oan là lấy trộm cắp, là ngược đãi bệnh nhân, không cho bệnh nhân ăn… Nhiều gia đình đã bất hòa chỉ vì bệnh nhân mất trí nhớ, đặc biệt là ở giai đoạn đầu khi bệnh chưa thật sự rõ ràng.

Những mong ước đi kèm tiếng thở dài của gia đình người bệnh lúc này thường là: “Giá bố/mẹ tôi chỉ suy giảm trí nhớ thôi thì chúng tôi chăm sóc không vất vả nhiều. Đằng này cụ lẫn lắm, lúc nào cũng sợ có người làm hại mình. Đêm đến cụ không ngủ được, la hét ảnh hưởng tới cả nhà...” – TS Hà An kể lại lời của một bệnh nhân.

Đi cùng với bệnh nhân Alzheimer Nguyễn Thị Đ đến Câu lạc bộ là cô cháu gái cụ. “Nghỉ hè nên em được giao nhiệm vụ trông bà, hỗ trợ mọi người trong cả năm. Em không dám rời bà nửa bước, cứ quay đi quay lại là lại không thấy bà đâu. Rồi có lúc bà khóc, mắng nhiếc cả nhà, đổ cho mọi người ăn cắp đồ của bà. Từ ngày bệnh bà trở nặng, gia đình lúc nào cũng căng thẳng. Mẹ em năm ngoái phải vào viện vì quá stress. Nếu trước đây gia đình em được tiếp cận thông tin về bệnh từ sớm chắc bà em giờ không đến nỗi thế này...” – Cháu gái bệnh nhân chia sẻ một cách mệt mỏi.

“Thời gian đầu, không một người giúp việc nào ở được với mẹ chồng tôi vì bà luôn kêu bị mất đồ. Bà cũng nói là con dâu lấy đồ của bà, không cho bà ăn…, khiến em chồng tôi rất khó chịu với tôi. Về sau, bà sang nhà con gái ở, nhà không có người giúp việc nhưng bà vẫn tiếp tục kêu mất đồ, lúc đó mọi người mới biết bà mắc bệnh. Khi nặng hơn, cứ ai đến nhà là bà khóc kể con gái không cho bà ăn, đánh đập bà, đuổi bà ra khỏi nhà...” – chị Hà (Thanh Xuân, Hà Nội) chia sẻ.

Do vậy, theo các bác sĩ, người chăm sóc bệnh nhân sa sút trí tuệ cần được chia sẻ, cảm thông, tin tưởng, nếu không họ sẽ rất dễ mắc chứng trầm cảm. Việc tham vấn các chuyên gia y tế đối với người chăm sóc bệnh nhân sa sút trí tuệ cũng là điều hết sức cần thiết.

TS Trần Thị Hà An thăm khám bệnh nhân sa sút trí tuệ
TS Trần Thị Hà An thăm khám bệnh nhân sa sút trí tuệ

Không bỏ qua giai đoạn vàng can thiệp

Là căn bệnh thường gặp ở người cao tuổi, tuy nhiên không phải người già nào cũng sa sút trí tuệ. Việc nhận ra những triệu chứng ban đầu của sa sút trí tuệ để có sự can thiệp, kiểm soát, điều trị kịp thời rất quan trong, như: Suy giảm trí nhớ ngắn hạn (quên tên người hàng xóm nhưng vẫn nhận biết được họ là hàng xóm của mình), khó thực hiện các nhiệm vụ quen thuộc, gặp vấn đề với ngôn ngữ hay suy giảm khả năng phán đoán, đặt nhầm vị trí của đồ đạc, gặp khó khăn trong theo dõi công việc hoặc cuộc trò chuyện...

Theo Tiến sĩ Hà An, những dấu hiệu trên chính là giai đoạn vàng của việc can thiệp điều trị. Người bệnh được phát hiện, can thiệp điều trị trong giai đoạn này sẽ có kết quả rất tích cực, ngược lại, nếu bệnh tiến triển đến giai đoạn Alzheimer với các biểu hiện như: không nhận thức được môi trường, không có khả năng nhận diện khuôn mặt người quen, mất kiểm soát bàng quang và ruột dẫn đến đại, tiểu tiện khôn tự chủ… thì hiệu quả can thiệp rất hạn chế. Việc điều trị cũng cần có sự kết hợp nhiều biện pháp bao gồm cả hỗ trợ hành vi và sử dụng thuốc điều trị mới mang lại kết quả tốt nhất.

Chia sẻ về việc hỗ trợ hành vi, Tiến sĩ Trần Thị Hà An cho biết, các liệu pháp bao gồm: tập nhận thức và trí nhớ; Định hướng thực tại; Liệu pháp hồi tưởng; Sử dụng búp bê, âm nhạc…

“Mục đích của những liệu pháp này giúp người bệnh luyện tập, kích thích nhận thức và trí nhớ; tăng cường giao tiếp, tương tác, giảm các hành vi gây hấn và kích động” - TS Hà An nói.

Một điểm đáng chú ý, đó là thông thường, khi thấy người thân có dấu hiệu suy giảm trí nhớ, nhiều gia đình đã tự ý đi mua các loại thuốc ở hiệu thuốc để uống mà không có sự tham vấn của bác sĩ. Ngay chính bệnh nhân thời gian đầu khi thấy mình có dấu hiệu hay quên cũng tự đi mua thuốc theo “tư vấn” của người bán hàng mà không biết rằng, đây là điều “lợi bất cập hại”.

“Việc sử dụng thuốc điều trị các triệu chứng suy giảm trí nhớ cùng các triệu chứng không thuộc nhận thức như: trầm cảm, loạn thần, kích động, rối loạn giấc ngủ… cần theo chỉ định của bác sĩ và có sự giám sát, theo dõi” - Tiến sĩ Trần Thị Hà An lưu ý.

Cũng trong buổi sinh hoạt hoạt Câu lạc bộ bệnh nhân sa sút trí tuệ lần thứ 4, phòng CTXH- BVBM đã kết nối với khách sạn Silk Path dành tặng 300 phiếu ăn cho 15 bệnh nhân có hoàn cảnh khó khăn đang điều trị tại Viện. Đây là món quà nhỏ nhưng mang ý nghĩa chia sẻ-động viên đến bệnh nhân và người nhà người bệnh rất nhiều.

Hoàng Hải

Nội dung:




Giá vàng 9999 tr.đ/lượng

Doji TienPhongBank

Tỷ giá ĐVT:đồng

Loại Mua Bán
BIDV
OCB Kỳ hạn (tháng)