Doanh nghiệp vi phạm pháp luật môi trường: Thanh tra môi trường ở đâu?

10:15, 20/06/2019
|

 Môi trường là vấn đề sống còn của nhân loại, nhưng các doanh nghiệp vẫn chủ yếu quan tâm đến lợi nhuận mà chưa quan tâm đến môi trường, sẵn sàng vi phạm pháp luật về môi trường. Để xảy ra tình trạng này, thanh tra môi trường ở đâu?

Chìa khóa duy nhất

Tại hội thảo Ứng phó với biến đổi khí hậu để phát triển bền vững: Vai trò của cộng đồng doanh nghiệp, TS Nguyễn Hữu Ninh, Chủ tịch Hội đồng quản lý Trung tâm Nghiên cứu Giáo dục môi trường và Phát triển, Liên hiệp các hộ Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam nhấn mạnh: Môi trường là vấn đề sống còn của nhân loại chứ không phải là vấn đề của riêng từng cá nhân.

“Vậy đâu là chìa khóa?” - TS Nguyễn Hữu Ninh đặt câu hỏi và đồng thời khẳng định: “Chìa khóa duy nhất là tăng trưởng phát triển bền vững về môi trường.”

“Chỉ có một phương án duy nhất, không có phương án thứ hai” - TS Ninh nhấn mạnh và cho biết thêm: “Trái đất sẽ tiếp tục nóng lên, nước biển sẽ tiếp tục dâng lên vì năng lượng trong nó đã quá nhiều, không thể thải ra hết ngay được". Theo TS Nguyễn Hữu Ninh, “sẽ vẫn phải chấp nhận vẫn sẽ có heat wave (sóng nhiệt - PV), vẫn nóng kinh khủng, vẫn lạnh kinh khủng, vẫn bão kinh khủng".

“Hiện nay bão ở Thái Bình Dương tốc độ khoảng 370km/giờ, nhưng đây vẫn chưa phải là tốc độc cao nhất. Tốc độ cao nhất trong phòng thí nghiệm là 500km/giờ. Cho nên, sẽ có những cơn bão mạnh như thế. Sẽ tiếp tục có El Nino, biến đổi khí hậu toàn cầu, các hiện tượng cực đoan sẽ kinh khủng. Đây là những thách thức đối với khoa học công nghệ" - TS Ninh nói.

Nhưng ông cũng lưu ý: “Chúng ta được thừa hưởng thành quả về khoa học công nghệ mà thế giới đưa ra rất nhanh. Đây là cơ hội nhờ chính sách đa phương mở, hội nhập sâu, có nhiều hiệp định ký kết về khoa học công nghệ. Cả thế giới đang hướng tới một nền kinh tế xanh, và tiến tới một nền kinh tế tuần hoàn xanh, tức là cái gì của tự nhiên thì trả cho tự nhiên. Chúng ta có hội nhập, chúng ta có kiến thức, có thị trường mở. Chỉ có là chúng ta có đủ sức để làm hay không".

Chủ tịch Hội đồng quản lý Trung tâm Nghiên cứu Giáo dục môi trường và Phát triển cũng nhấn mạnh: Điều cần thiết hiện này là “cần các nhà khoa học giỏi, các nhà chính trị có tâm và các nhà doanh nghiệp có tầm cùng nhau suy nghĩ và hành động.

TS Nguyễn Hữu Ninh
TS Nguyễn Hữu Ninh 

Doanh nghiệp chưa quan tâm đến môi trường: Thanh tra môi trường ở đâu?

Chia sẻ với VnMedia bên lề Hội thảo về trách nhiệm của doanh nghiệp đối với vấn đề môi trường ở Việt Nam, TS Nguyễn Hữu Ninh cho rằng, hiện nay, các doanh nghiệp vẫn đang nghĩ về lợi nhuận là chủ yếu chứ chưa phải là vấn đề môi trường.

“Vì họ quan tâm quá nhiều đến lợi nhuận nên môi trường chưa được quan tâm đúng mức” - ông Ninh nhận định. “Chỉ riêng vấn đề vi phạm pháp luật về xử lý ô nhiễm môi trường mà báo đài đưa ra đã rất là lớn. Các doanh nghiệp thuộc các lĩnh vực khác nhau đều mắc phải điều này. Nhìn rất rõ ràng là ô nhiễm không khí, ô nhiễm nguồn nước và ô nhiễm đất, rác thải độc hại… rất nhiều doanh nghiệp bị phát hiện do tuân thủ không đúng pháp luật, bị phạt nhiều. Đó là ý thức về môi trường” - nhà khoa học Nguyễn Hữu Ninh nhấn mạnh.

Chia sẻ về việc thực thi pháp luật môi trường của các doanh nghiệp, TS Nguyễn Hữu Ninh cho rằng, Luật, thông tư, nghị định dưới luật rất đầy đủ.

“Vấn đề là tại sao vẫn không thực hiện được. Đây là câu hỏi rất lớn. Quay ngược lại, thanh tra môi trường ở đâu? Thanh tra ở tất cả các cấp có vấn đề gì không? Như chúng ta đã biết, rất nhiều vấn đề về thanh tra đã mắc phải, vậy ai là người giám sát được thanh tra môi trường đảm bảo đúng theo chuẩn mực mà pháp luật đề ra. Cho nên, vấn đề là con người thực hiện như thế nào. Doanh nghiệp thì luôn nghĩ tới lợi nhuận, nhưng đưa doanh nghiệp vào khuôn khổ, trách nhiệm là cả một cơ chế vận hành mà chúng ta là người kiểm soát. Nếu không kiểm soát được thì ai là người chịu trách nhiệm? phải làm rõ và có chế tài rõ ràng đối với những người thực hiện chức trách đó” - ông Ninh nêu quan điểm.

Đánh giá về hiệu quả của thanh tra môi trường thuộc Bộ Tài nguyên và Môi trường, TS Nguyễn Hữu Ninh nói: “Đánh giá kết quả, chất lượng thanh tra môi trường như thế nào thì chúng ta hãy đánh giá kết quả mà báo chí đã nói. Nó phản ánh đúng nhất những điều đang xảy ra.”

Về tính minh bạch trong thanh tra môi trường, TS Nguyễn Hữu Ninh cho rằng, “việc thực thi nhiệm vụ và sự đáp ứng nhiệm vụ thực thi của đội ngũ thanh tra môi trường là chưa song hành với nhau".

“Khi chúng ta thấy họ chưa đảm bảo các yêu cầu đề ra, thì giám sát mang tính chất dân chủ, xã hội hóa và của người dân là rất quan trọng. Các tổ chức cơ sở tại chỗ, các tổ chức độc lập cũng rất quan tâm theo dõi vấn đề môi trường. Những tổ chức này phải cùng vào cuộc giúp cho các cuộc thanh tra, kiểm tra đó có kết quả tốt hơn” - TS Nguyễn Hữu Ninh nói.

Tuệ Khanh


Ý kiến bạn đọc