Khám khắp nơi không ra bệnh, hóa ra bị trầm cảm mà không biết

10:29' 04/04/2019 (GMT+7)
|

(VnMedia) - Đau đầu, chân tay tê bì, run, chán ăn, kém ngủ, trống ngực hồi hộp, vã mồ hôi, trào ngược dạ dày... khiến người bệnh đi khám và xét nghiệm khắp nơi, tốn nhiều tiền mà không ra bệnh gì. Cuối cùng, bệnh nhân bị phát hiện stress, trầm cảm...

Loanh quanh khám đủ mọi loại bệnh

Trong cuộc sống hiện đại, khi phải đối mặt với rất nhiều lo toan và áp lực từ công việc, học tập, những mối quan hệ trong cuộc sống khiến nhiều người luôn trong trạng thái căng thẳng thần kinh (stress). Đây là một trạng thái căng thẳng cấp diễn của cơ thể, buộc phải huy động các khả năng phòng vệ để đối phó với tình huống đang đe dọa sức khỏe tinh thần. Như vậy, stress thực ra là có lợi cho cơ thể. Tuy nhiên, tình trạng stress không thuyên giảm mà càng ngày càng gia tăng gây ra các rối loạn thì lại rất nguy hiểm.

Bệnh stress có những biểu hiện cảm thấy cơ thể khó chịu, lo lắng, căng thẳng, dễ nổi cáu, không tự chủ được công việc hàng ngày, mất ngủ, sự lãnh đạm thay thế sự nhiệt tình… Nếu bị stress kéo dài, nguời mắc bệnh có thể thường gặp những vấn đề nghiêm trọng hơn về sức khỏe, tác động xấu đến hệ tuần hoàn, tim mạch, hô hấp, hệ miễn dịch, thần kinh, sinh sản… ảnh hưởng rất lớn đến sức khỏe cũng như tinh thần và chất lượng cuộc sống.

Tuy nhiên, điều đáng nói, có tới 50% bệnh nhân mắc rối loạn do stress không được phát hiện ở cơ sở y tế hoặc đa khoa.

Đáng chú ý, theo TS, BS Nguyễn Doãn Phương, Viện trưởng Viện Sức khỏe Tâm thần, các bác sĩ nội khoa cũng ít quan tâm đến triệu chứng cảm xúc, sự suy yếu của tâm lý và căng thẳng, stress của người bệnh nên dẫn tới nhiều nhầm lẫn trong chẩn đoán.

Trong khi đó, nhiều bệnh nhân đến khám sức khỏe tâm thần khá muộn do sợ bị kỳ thị là tâm thần, hiểu nhầm nên chỉ lo các bệnh lý nội khoa... 

Đi khám, xét nghiệm khắp nơi không ra bệnh

Minh chứng cho những phân tích ở trên là hai trường hợp mắc chứng rối loạn liên quan đến stress lâu ngày.

Một bệnh nhân nữ (38 tuổi) làm nghề kế toán, đã lập gia đình, có 2 con, sức khỏe sau sinh sản hoàn toàn bình thường. Bệnh nhân vào viện vì thường xuyên đau đầu và đã phải nghỉ việc một năm. Đây là một phụ nữ hay lo nghĩ, cầu toàn và đã bị stress suốt bốn năm trời do phải vay tiền xây nhà, trong khi chồng làm ở xa không giúp đỡ xây nhà, chăm con.

Sau một thời gian biểu hiện hay căng thẳng lo lắng, bệnh nhân có cảm giác đau đầu hai bên thái dương và lan ra khắp đầu, tê bì và run chân tay kèm theo ngủ kém, đêm bệnh nhân khó vào giấc, chỉ ngủ được 1-2 giờ/đêm, ăn không ngon miệng. Khi gặp căng thẳng, bệnh nhân thường thấy hồi hộp, vã mồ hôi, nặng tức ở ngực, dạ dày trào ngược, giảm trí nhớ gần, còn trí nhớ xa vẫn bình thường; tâm thần vận động chậm chạp…

Trước những triệu chứng nói trên, bệnh nhân đã đi khám nhiều nơi về nội khoa như tim mạch, dạ dày, chụp CT não và rất nhiều xét nghiệm khác…, uống thuốc không đỡ lại tiếp tục đi khám ở cơ sở y tế khác.

“Sau khi điều trị nhiều loại bệnh ở các tuyến, bệnh nhân được đưa vào điều trị tại Viện sức khỏe tâm thần, bệnh viện Bạch Mai. Tại đây, bệnh nhân được chẩn đoán trầm cảm mức độ vừa, lo âu mức độ vừa và rối loạn dạng cơ thể rối loạn dạng cơ thể”, TS Dương Minh Tâm, Viện Sức khỏe Tâm thần (bệnh viện Bạch Mai) cho hay.

Đáng chú ý, riêng chi phí đi khám, làm các xét nghiệm và mua thuốc của bệnh nhân này trước khi được chẩn đoán là trầm cảm, đã nhiều hơn cả số tiền vay nợ xây nhà.

Tương tự, một nam bệnh nhân 28 tuổi, làm nghề lái xe. Bệnh nhân vào viện vì có cơn cảm giác hồi hộp sáu tháng trước. Bệnh nhân cũng là người có tính chi li, hay lo lắng, cầu toàn. Thời gian qua, bệnh nhân gặp quá nhiều lo lắng căng thẳng vì lo đám cưới, lo kinh tế, sức khỏe, lo sợ tai nạn xảy ra nên không dám ra ngoài đường.

6 tháng nay, bệnh nhân bắt đầu xuất hiện ngủ kém, khó vào giấc, đêm dễ giật mình, mệt mỏi nhiều, nặng hơn về chiều tối. Kèm theo là các cơn hồi hộp, đánh trống ngực, tim đập nhanh, vã mồ hôi, căng thẳng sợ hãi.

Bệnh nhân cũng có các cảm giác nghẹn tức cổ, thở hụt hơi, hay phải gắng sức để thở, ăn uống kém hơn, hay nóng ruột gan, đầy tức bụng khó tiêu, ăn không ngon, tinh thần thấy khó tập trung, khó thư giãn, đau căng tức đầu nhưng không buồn nôn, không nôn.

Mặc dù đám cưới đã diễn ra 5 tháng trước, nhưng bệnh nhân vẫn còn triệu chứng lo lắng lan man về đám cưới dẫn tới tình trạng sức khỏe giảm sút, phải nghỉ làm.

“Bệnh nhân này cũng đã đi khám tại bệnh viện đa khoa tỉnh, khám các chuyên khoa tim mạch, hô hấp, thần kinh. Sau đó bệnh nhân lên khám tại Bệnh viện Bạch Mai, được chụp CT sọ não, holter điện tim, đo chức năng hô hấp nhưng đều không phát hiện bất thường. Bệnh nhân được người quen giới thiệu nên đến khám tại Viện sức khỏa Tâm thần và chúng tôi tìm ra nguyên nhân bệnh của nam thanh niên này do rối loạn lo âu lan tỏa”, BS Dương Minh Tâm nói.

TS - BS Phương, Viện Sức khỏe tâm thần, bệnh viện Bạch Mai
TS - BS Dương Minh Tâm, Viện Sức khỏe tâm thần, bệnh viện Bạch Mai

15% dân số mắc stress

Theo TS Dương Minh Tâm, Trưởng phòng điều trị liên quan stress, các rối loạn liên quan stress ngày càng gia tăng tùy theo các quốc gia khác nhau và từng thể bệnh. Các bệnh lý do stress thường khởi phát ở lứa tuổi trẻ, nữ gặp nhiều hơn nam và hay gặp ở các nước phát triển.

Thống kê năm 2017 cho thấy, ở nước ta, có khoảng 15% dân số mắc các rối loạn liên quan tới stress nhưng số người biết bệnh và đi khám rất thấp, chỉ đạt khoảng 50%.

“Trước đây, các bác sĩ nội khoa mà giới thiệu bệnh nhân sang Viện Sức khỏe tâm thần khám là bị mắng ngay, vì người ta không hiểu hoặc sợ bị kỳ thị là người tâm thần. Nhưng thời gian gần đây, do nhận thức về sức khỏe tâm thần được nâng cao nên số trường hợp đến khám rối loạn liên quan stress tại Viện ngày càng gia tăng, với khoảng 300 bệnh nhân/ngày” – TS Dương Minh Tâm cho biết.

Theo một nghiên cứu của Mỹ, các rối loạn hoảng sợ chiếm từ 1,5-2,5%; rối loạn ám ảnh cưỡng chế là 2,5%; rối loạn stress sau sang chấn từ 1-14%; rối loạn lo âu lan toản chiếm 9%.

Rối loạn lo âu liên quan đến stress biểu hiện ở hai dạng bệnh lý là cấp tính và kéo dài. Trong đó, về trầm cảm do stress, có khoảng 350 triệu bệnh nhân trên thế giới phải chịu đựng trầm cảm, với chi phí tiêu tốn khoảng 210,5 tỷ USD/năm (2010) để chẩn đoán. Lo âu cũng mang lại gánh nặng với khoảng 5% dân số trên toàn thế giới mắc phải. Riêng chi phí y tế cho rối loạn lo âu rất lớn, gấp ba lần các bệnh nội khoa thông thường.

“Khi bị mắc các rối loạn liên quan đến stress, nhiều người có xu hướng tìm đến game, rượu, ma túy, cờ bạc… dẫn tới nghiện, càng khó cho bác sĩ tâm thần điều trị”, TS Tâm nói và cho biết thêm, các yếu tố stress, cơ thể và tinh thần là ba yếu tố ảnh hưởng đến các bệnh lý về tâm thần. Stress phụ thuộc nhiều vào chống đỡ của cá nhân, vào nhân cách mỗi người.

Sau stress, ai cũng có phản ứng cảm xúc căng thẳng ở mức nhất định nhưng sau thời gian sẽ giảm và ổn dần, nếu là bệnh thì ngược lại, sẽ kéo dài và ngày càng nặng hơn.

BS Tâm chia sẻ, người bệnh trước kia khoẻ mạnh nay xuất hiện triệu chứng không thể giải thích về mặt cơ thể, nhưng các triệu chứng thường dao động theo trạng thái tinh thần; hoặc ở giai đoạn muộn hơn, sau khi đi khám và xét nghiệm không phát hiện bất thường phù hợp với các khó chịu mà mình đang trải nghiệm, thì nghĩ đến chuyên khoa tâm thần.

“Việc chẩn đoán đúng thể bệnh, đúng nguyên nhân sẽ quyết định việc chữa khỏi bệnh hay không. Bệnh có nguyên nhân tâm lý nên việc điều trị bằng tâm lý là rất quan trọng”, TS Dương Minh Tâm nói thêm.

Hoàng Hải

Nội dung:




Giá vàng 9999 tr.đ/lượng

Doji TienPhongBank

Tỷ giá ĐVT:đồng

Loại Mua Bán
BIDV
OCB Kỳ hạn (tháng)