Không cấm buôn bán chịt chó, không thể chấm dứt bệnh dại

15:50' 27/09/2018 (GMT+7)
|

 - Ước tính mỗi năm trên thế giới có khoảng 50,000 - 70,000 người chết vì bệnh dại, trong đó khoảng 90% là từ châu Á. Các tổ chức nhân đạo với động vật cảnh báo, không thể chấm dứt bệnh dại vào năm 2030 nếu không ban hành lệnh cấm buôn bán thịt chó mèo…

Tuyên bố này được hơn 80 tổ chức nhân đạo với động vật đưa ra, cho rằng việc buôn bán chó mèo làm thịt một cách tàn bạo ở Châu Á là một trong các nguyên nhân lây lan bệnh dại, gây ra 70,000 cái chết mỗi năm tại riêng các quốc gia châu Á mà chủ yếu là trẻ nhỏ

Ngày 26/9/2018, tám mươi ba tổ chức nhân đạo với động vật từ khắp nơi trên thế giới, trong đó có Tổ chức quốc tế đối xử nhân đạo với động vật (Human Society International), Tổ chức Thay đổi vì Động vật (Change for Animals Foundation), Viện Jane Goodall, FOUR PAWS, và Tổ chức Động vật châu Á (Animals Asia) đang kêu gọi chính phủ các nước cần có hành động mạnh mẽ hơn nhằm ngăn chặn mối đe dọa về bệnh dại do buôn bán thịt chó mèo tàn ác và thường là trái phép gây ra.

Ước tính mỗi năm trên thế giới có khoảng 50,000 – 70,000 người chết vì bệnh dại, trong đó khoảng 90% là từ châu Á. Các nhà vận động, trong đó có Liên minh Không thịt chó (Dog Meat-Free) Indonesia, Liên minh Bảo vệ chó châu Á (Asia Canine Protection Alliance), Hiệp hội Phúc lợi động vật Trung Quốc (China’s Capital Animal Welfare Association) và Hiệp hội bảo vệ chó Đài Loan cảnh báo rằng mục tiêu chấm dứt tình trạng có người chết vì bệnh dại trên toàn cầu vào năm 2030 sẽ không thể đạt được nếu lệnh cấm buôn bán thịt chó không được thực thi một cách triệt để.

Các tổ chức, các nhóm đại diện đến từ Trung Quốc, Hồng Kong, Việt Nam, Phi-lip-pin, In-đô-nê-xi-a, Ấn Độ, Cam-pu-chia, Singapore, Đài Loan, cũng như các nước Châu Âu, Vương quốc Anh và Mỹ, đều nhấn mạnh rằng buôn bán thịt chó có thể đóng vai trò đáng kể trong việc lan truyền virut gây bệnh dại chết người tại Châu Á, từ các quốc  gia, các hòn đảo đến các tỉnh và thành phố đông dân cư.

Tổ chức y tế thế giới và Liên minh kiểm soát bệnh dại toàn cầu đều ghi nhận mối liên quan giữa việc lan truyền bệnh dại và buôn bán thịt chó, trong đó một số lượng lớn chó bị bệnh dại chưa được phát hiện được vận chuyển đi tiêu thụ ở nhiều nơi. Tình trạng buôn bán này vi phạm các khuyến nghị về kiểm soát bệnh dại của các tổ chức chuyên môn hàng đầu về sức khỏe động vật và con người, gồm FAO, OIE, WHO và PAHO (1) cũng như luật pháp và quy định về phúc lợi động vật và kiểm soát dịch bệnh trong nước.

Bằng chứng ghi nhận được qua nhiều thập kỷ tại các quốc gia châu Á cho thấy mối liên quan giữa buôn bán thịt chó và lan truyền bệnh dại. Các nghiên cứu từ Việt Nam (2), Trung Quốc (3) và In-đo-nê-xi-a (4) đã chứng minh rằng những con chó dương tính với virut dại và thịt của những con chó này thường xuất hiện trên thị trường và tại các lò mỏ - tỷ lệ này tại Việt Nam là 16.4% (5), và sự di chuyển của các chủng dại khác nhau ở chó đang được con người tiêu thụ cũng được theo dõi.

Một số lượng các ca tử vong vì bệnh dại có liên quan trực tiếp đến giết mổ, xử lý và thậm chí tiêu thụ thịt chó có nhiễm bệnh. Ví dụ ở Việt Nam, sự bùng nổ của bệnh dại năm 2007 tại Ba Vì cho thấy 30% người chết có liên quan đến việc bị phơi nhiễm bệnh dại trong khi giết mổ chó (6). Cùng năm này, nghiên cứu thị trường tại tỉnh Sulawesi, miền Bắc In-đô-nê-xi-a cũng chứng minh rằng khoảng từ 7,8 đến 10,6% số lượng chó đang được buôn bán để làm thịt có nhiễm bệnh dại (7).Giáo sư Louis Nel thuộc Liên minh toàn cầu về kiểm soát bệnh dại cho biết: ’’Chúng ta không thể dễ dàng thay đổi văn hóa hoặc thói quen, nhưng chúng ta cần đảm  bảo tuân thủ các biện pháp phòng ngừa bệnh dại ở động vật và dừng buôn lậu chó, nhằm hạn chế việc lan truyền bệnh dại – một loại bệnh đặc hữu tại Châu Á. Các thương lái chỉ chạy theo lợi nhuận và đang không quan tâm đến những rủi ro cho sức khỏe của con người và động vật”

Buôn bán thịt chó mèo
Có mối liên quan giữa việc lan truyền bệnh dại và buôn bán thịt chó

Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa bệnh dại của Liên bang Mỹ đã bày tỏ quan điểm trong một email gửi đến tổ chức Dog Meat-Free Indonesia: ”Theo các báo cáo, thị trường buôn bán thịt chó có tỷ lệ nhiễm bệnh dại cao hơn tổng số chó nói chung, do con người thường bán chó ra thị trường khi chúng có dấu hiệu ốm; một số những con chó bị ốm này là bị bệnh dại…Ngoài ra, có ít nhất 3 báo cáo đã công bố công nhận con người mắc bệnh dại từ các hoạt động có liên quan đến thị trường tiêu thụ thịt chó, cũng nhấn mạnh rằng rủi ro này là rất lớn”.

Hạ viện Mỹ trong tháng 9 đã bỏ phiếu cấm buôn bán thịt chó mèo tại Mỹ.

Các nhóm ký vào thư ngỏ mong muốn chính phủ các nước không chỉ thực hiện lệnh cấm buôn bán thịt chó mà cần phải có hành động nhằm đảm bảo các lệnh cấm này được thực thi. Ví dụ như, tại Phi-lip-pin, đã có luật cấm buôn bán nhưng tình trạng tiêu thụ thịt chó vẫn diễn ra. Phi-lip-pin đã liên tiếp thất bại trong việc ngăn chặn khủng hoảng bệnh dại đang ngày càng khó kiểm soát.

Tại Việt Nam, Phó chủ tịch TP.Hà Nội – Ông Nguyễn Văn Sửu gần đây đã kêu gọi người dân ngừng ăn thịt chó do việc tiêu thụ thịt chó có thể dẫn đến tình trạng lây lan một số loại bệnh như bệnh dại và letospira. Động thái này là một phần trong chương trình quốc gia về chấm dứt bệnh dại vào năm 2021, tuy nhiên, Giám đốc quốc gia của Tổ chức Humane Society International Việt Nam – Bà Thẩm Thị Hồng Phượng cho biết chính phủ cần có hành động ngoài việc thực hiện các chiến dịch tuyên truyền.

 Bà Phượng cho biết: “Ước tính mỗi tháng có khoảng 20,000 con chó được vận chuyển từ miền nam ra tiêu thụ tại miền bắc, dễ dàng làm lây lan bệnh dại ra toàn quốc. Thật đáng mừng là chính quyền Hà Nội đã công khai công nhận rủi ro và cam kết cấm buôn bán thịt chó tại các quận trung tâm thành phố vào năm 2021, tuy nhiên nếu muốn chấm dứt bệnh dại, cần phải nghiêm túc trong việc chấm dứt nạn buôn bán thịt chó trên toàn quốc.”

Tại In-đô-nê-xi-a, mặc dù chính phủ đã công khai cam kết cấm buôn bán thịt chó mèo vào tháng 7 vừa qua, nhưng liên minh Dog Meat-Free Indonesia (DMFI) vẫn đang chờ đợi hành động của các Bộ trưởng, và cho biết chính quyền một số tỉnh cuối cùng đã hoàn toàn thất bại trong việc ngăn ngừa rủi ro bệnh dại và hành động đối xử tàn bạo với động vật.

Lola Webber – đại diện cho Tổ chức Thay đổi vì Động vật cho biết: ”Ước tính chỉ có khoảng 7% dân số In-đô-nê-xi-a tiêu thụ thịt chó, nhưng tình trạng buôn bán vẫn tiếp tục gây nguy hiểm cho sức khỏe và an toàn và người dân trên toàn quốc.

Không phải ngẫu nhiên mà các tỉnh và chính quyền có nhu cầu thịt chó lớn nhất cũng là những nơi có tỷ lệ bệnh dại cao nhất, tác động tiêu cực đến tình hình xã hội, kinh tế và phúc lợi động vật. Những nỗ lực duy trì tình trạng không bệnh dại tại các thành phố và các tỉnh, cũng như kiểm soát và loại bỏ bệnh dại tại những nơi mà bệnh đang hiện hữu sẽ bị thất bại nếu không giải quyết được tình trạng buôn bán chó để làm thịt.

Chiến dịch của DMFI cấm buôn bán thịt chó tại In-đô-nê-xi-a đã nhận được sự ủng hộ cao từ các quốc gia trên toàn cầu và chính phủ In-đô-nê-xi-a, những nhân vật nổi tiếng như Cameron Diaz, Chelsea IsIan, Simon Cowell và Ellen DeGeneres đang kêu gọi hành động để bảo vệ động vật và con người.

Tại Vương quốc Cam-pu-chia, bệnh dại vẫn còn là gánh nặng y tế công lớn, gây ra hơn 800 cái chết mỗi năm. Tiến sĩ Katherine Polak từ FOUR PAWS cho biết “Thực tế, tỷ lệ người chết vì bệnh dại hàng năm ở Cam-pu-chia là 6/100,000 người. Tỷ lệ này tương đương với tỷ lệ người chết vì tai nạn giao thông hàng năm trên tất cả các nước thuộc Liên minh Châu Ấu (8) vào những năm 2000.

một quốc gia không có chương trình quốc gia về bệnh dại và điều trị sau phơi nhiễm, thì việc cấm buôn bán thịt chó sẽ là can thiệp đơn giản nhất, tốn ít chi phí nhất và có tác động cao nhất mà chính phủ có thể thực hiện.Tại quốc gia láng giềng – Thái Lan, chúng tôi đánh giá cao những hành động mà Cục chăn nuôi Thái Lan thực hiện nhằm ngăn chặn tình trạng vận chuyển chó trái phếp phục vụ giết mổ”.

Nhà sáng lập và Điều hành Tổ chức Động vật Châu Á, Jill Robinson MBE cho biết: “Đã đến lúc Châu Á cần thức tỉnh và nhận ra giá trị thực sự của việc buôn bán thịt chó. Đây là tình trạng y tế công khẩn cấp, trực tiếp gây ra hàng ngàn ca tử vong mỗi năm do sự lây lan bệnh dại. Đây là một ngành công nghiệp mà mọi quốc gia có thể phát triển mà không cần đến nó. Không có bữa ăn nào đáng giá bởi rất nhiều sinh mạng vô tội”.

Ước tính khoảng 30 triệu con chó bị giết mỗi năm trên toàn châu Á phục vụ mục đích buôn bán thịt. Thư ngỏ của các nhóm đưa ra kết luận:

“Căn cứ vào bằng chứng có được tại các quốc gia châu Á, và hàng thập kỷ năm kinh nghiệm trong các chương trình loại bỏ bệnh dại thành công trên toàn thế giới, không thể phủ nhận rằng những nỗ lực loại bỏ bệnh dại và buôn bán thịt chó là không thể song hành với nhau, và các thành phố cũng như quốc gia trên toàn thế giới sẽ không bao giờ có thể duy trì được tình trạng không bệnh dại mà không giải quyết tình trạng buôn bán chó để làm thịt. Do đó, chúng ta, cộng động bảo vệ động vật trên toàn thế giới kêu gọi chính phủ các nước và các khu vực nơi mà tình trạng buôn bán thịt chó đang thịnh hành cần có hành động mạnh mẽ và cấp bách nhằm chấm dứt hoạt động buôn bán chó phục vụ nhu cầu tiêu thụ của con người cũng như buôn bán và tiêu thụ thịt chó và các sản phẩm có liên quan. Nếu chúng ta nghiêm túc trong việc loại bỏ những ca tử vong do bệnh dại gây nên, chúng ta phải có trách nhiệm chấm dứt nạn buôn bán thịt chó mèo trên toàn thế giới.”

Hoàng Hải

Thông tin thời tiết
25°9° - 18°Trời đẹp
  • 19/12

    9° - 21°

  • 20/12

    9° - 21°

  • 21/12

    9° - 21°

  • 22/12

    13° - 21°