Bộ trưởng Nguyễn Văn Thể: Không bỏ các trạm BOT sai vị trí, chỉ giảm gía

09:45' 04/06/2018 (GMT+7)
|

(VnMedia) - Đối với 17 trạm BOT có những bất cập về vị trí đặt trạm như đặt trạm ngoài dự án, đặt trên tuyến chính để hoàn vốn cho tuyến tránh, đặt trên tuyến quốc lộ khi chỉ cải tạo…, Bộ trưởng Nguyễn Văn Thể cho biết sẽ không dỡ bỏ mà chỉ giảm giá…

Trong báo cáo gửi các đại biểu Quốc hội trước phiên chất vấn diễn ra sáng 4/6, Bộ trưởng Bộ Giao thông vận tải (GTVT) Nguyễn Văn Thể đã giải trình cặn kẽ về thực trạng cũng như các giải pháp xử lý những vấn đề tồn tại đối với các dự án BOT.

Bộ trưởng Bộ Giao thông Vận tải Nguyễn Văn Thể
Bộ trưởng Bộ Giao thông vận tải Nguyễn Văn Thể trả lời chất vấn trước Quốc hội sáng 4/6

BOT đã giúp giảm chi phí vận tải, tăng năng lực cạnh tranh!?

Theo Bộ trưởng, đến nay, Bộ Giao thông vận tải đã huy động được 70 dự án đầu tư theo hình thức BOT với tổng mức đầu tư khoảng 209.347 tỷ đồng, trong đó đã hoàn thành đưa vào vận hành khai thác 58 dự án với tổng mức đầu tư là 166.154 tỷ đồng.

“Các dự án cơ bản đảm bảo chất lượng, khai thác an toàn; doanh thu tài chính cơ bản phù hợp với số liệu tính toán trong phương án tài chính của hợp đồng dự án. Đang triển khai đầu tư 12 dự án với tổng mức đầu tư là 43.193 tỷ đồng” – ông Thể đánh giá.

Ông Thể cũng khẳng định, “các dự án sau khi đưa vào khai thác đã phát huy hiệu quả, giảm ùn tắc, giảm tai nạn giao thông, giảm chi phí vận tải, tăng năng lực cạnh tranh của nền kinh tế… Chưa tính đến các lợi ích kinh tế do giảm tai nạn giao thông; giảm chi phí xử lý ô nhiễm môi trường...”

Về các tồn tại bất cập, Bộ trưởng Bộ GTVT thừa nhận, BOT đã hạn chế sự lựa chọn của người sử dụng;

Việc kiểm soát chi phí đầu tư chưa chặt chẽ, còn tồn tại, sai sót trong quá trình thẩm định, phê duyệt tổng mức đầu tư, dự toán xây dựng công trình;

Hầu hết các dự án đều áp dụng hình thức chỉ định thầu nhà đầu tư làm hạn chế tính cạnh tranh; Việc công bố danh mục kêu gọi đầu tư, đăng thông tin kết quả lựa chọn nhà đầu tư chưa chặt chẽ... dẫn đến trong dư luận nghi ngờ về tính minh bạch;

Chưa có giải pháp quản lý hiệu quả về doanh thu thu giá dịch vụ sử dụng đường bộ dẫn đến dư luận còn nghi ngờ về tính minh bạch trong việc quản lý doanh thu.

Theo Bộ trưởng, chính sách phí (nay là giá dịch vụ sử dụng đường bộ) còn bất cập, còn có nhiều cách hiểu khác nhau.

Cụ thể, Thông tư số 159/2013/TT-BTC ngày 14/11/2013 quy định khoảng cách giữa các trạm trên cùng tuyến đường có thể < 70 km nếu được Bộ Tài chính, địa phương thống nhất nhưng dư luận cho rằng khoảng cách < 70 km là vi phạm pháp luật;

Giá dịch vụ sử dụng đường bộ chưa đảm bảo công bằng cho các phương tiện khu vực xung quanh trạm và một số phương tiện sử dụng các tuyến đường ngang đi qua trạm, sử dụng quãng đường ngắn;

Một số trạm trước đây thu giá dịch vụ sử dụng đường bộ hoàn vốn ngân sách nhà nước được tận dụng lại để chuyển sang thu hoàn vốn cho các dự án BOT, vị trí nằm ngoài phạm vi dự án gây bức xúc cho người sử dụng...

Ông Thể cũng cho biết, hiện có 88 trạm trên các tuyến quốc lộ, trong đó Bộ GTVT quản lý 73 trạm (56 trạm đang thu, 17 trạm chưa thu thuộc các dự án đang đầu tư), UBND các tỉnh quản lý 15 trạm (11 trạm đang thu, 4 trạm chưa thu thuộc các dự án đang đầu tư).

Về khoảng cách, có 58 trạm có khoảng cách đến trạm liền kề >70 km, 10 trạm có khoảng cách 60-70 km, 20 trạm có khoảng cách < 60 km.

Về vị trí trạm, có 56 trạm đặt trên các tuyến quốc lộ hoàn vốn cho dự án cải tạo nâng cấp các quốc lộ, xây dựng các cầu mới; 3 trạm nằm ngoài phạm vi dự án (trạm Tào Xuyên, trạm Cầu Rác, trạm Bắc Thăng Long - Nội Bài).

Các trạm này do lịch sử để lại khi tận dụng lại các trạm thu giá dịch vụ sử dụng đường bộ hoàn vốn ngân sách nhà nước chuyển sang thu giá hoàn vốn các dự án BOT; 6 trạm đặt trên tuyến chính hoàn vốn cho 6 dự án đầu tư nâng cấp tuyến chính và xây dựng tuyến tránh (trạm Nam Cầu Giẽ, trạm Bến Thủy, trạm Quán Hàu, trạm Trảng Bom tỉnh Đồng Nai, trạm tuyến tránh Thành phố Sóc Trăng, trạm Cai Lậy tỉnh Tiền Giang); 6 trạm thu trên cả tuyến quốc lộ và cao tốc khi đầu tư xây dựng tuyến đường cao tốc và cải tạo quốc lộ song hành thuộc 4 dự án (Quốc lộ 6 Hòa Lạc - Hòa Bình; Quốc lộ 3 Thái Nguyên - Chợ Mới; cao tốc Bắc Giang - Lạng Sơn và cao tốc Hà Nội - Hải Phòng); 2 trạm (trạm La Sơn - Tuý Loan đặt trên Dự án BT La Sơn - Tuý Loan, trạm Nam Hải Vân cách trạm Bắc Hải Vân khoảng 12 km) thu giá dịch vụ sử dụng đường bộ hoàn vốn dự án đầu tư xây dựng hầm Đèo Cả (hạng mục hầm Hải Vân).

Nhiều trạm đặt sai vị trí nhưng sẽ không bỏ vì lo “không đảm bảo phương án tài chính”

Về giải pháp xử lý bất cập về vị trí trạm, ông Thể cho biết, đối với 56 trạm đặt trong phạm vi dự án, khoảng giữa các trạm liền kề phù hợp, chỉ có bất cập về mức giá đối với các phương tiện quanh trạm. Bộ GTVT đã phối hợp với UBND các tỉnh có các giải pháp miễn, giảm giá cho các phương tiện quanh trạm và cơ bản đã giải quyết được các bất cập về giá dịch vụ sử dụng đường bộ.

Đối với 17 trạm có những bất cập về vị trí đặt trạm cần có giải pháp xử lý, cụ thể: 

Có 3 trạm nằm ngoài phạm vi dự án (trạm Cầu Rác, Hà Tĩnh; trạm Tào Xuyên, Thanh Hoá; trạm Bắc Thăng Long - Nội Bài, Hà Nội), các trạm này tận dụng lại các trạm thu giá dịch vụ sử dụng đường bộ hoàn vốn ngân sách nhà nước chuyển sang thu giá hoàn vốn các dự án BOT (nếu đầu tư mới sẽ phát sinh thêm khoảng từ 30-50 tỷ đồng), ông Thể cho biết, “đối chiếu với quy định pháp luật tại thời điểm quyết định đầu tư, việc sử dụng các trạm này là phù hợp”.

Cụ thể, trạm Cầu Rác thu giá dịch vụ sử dụng đường bộ hoàn vốn Dự án Quốc lộ 1 tuyến tránh Hà Tĩnh, theo tính toán sơ bộ, thời gian thu của trạm sẽ kết thúc khoảng năm 2019.

Đối với trạm Bắc Thăng Long - Nội Bài thu giá dịch vụ sử dụng đường bộ hoàn vốn Dự án tuyến tránh thành phố Vĩnh Yên: Bộ GTVT đã kiến nghị Thủ tướng Chính phủ di dời về phạm vi tuyến tránh thành phố Vĩnh Yên. Tuy nhiên, tại văn bản số 7909/VPCP-KTN ngày 09/10/2014, Thủ tướng Chính phủ (Nguyễn Tấn Dũng – PV) chỉ đạo Bộ GTVT thực hiện thu để hoàn vốn cho dự án theo Hợp đồng BOT đã ký kết với Nhà đầu tư. Hiện nay, việc thu giá đang diễn ra bình thường. Ông Thể kiến nghị tiếp tục giữ nguyên để tiếp tục thu giá hoàn vốn cho dự án.

Đối với trạm Tào Xuyên thu giá dịch vụ sử dụng đường bộ hoàn vốn Dự án tuyến tránh thành phố Thanh Hoá, Bộ trưởng Nguyễn Văn Thể kiến nghị tiếp tục cho thu giá tại vị trí hiện nay do việc di chuyển trạm vào tuyến tránh không khả thi về phương án tài chính (nếu di chuyển vào tuyến tránh Nhà nước phải bố trí khoảng 1.489 tỷ đồng hỗ trợ trong vòng 12 năm từ năm 2018 đến năm 2029 theo phương án tài chính của dự án).

Ngoài ra, có 6 trạm đặt trên tuyến chính hoàn vốn cho dự án đầu tư nâng cấp tuyến chính và xây dựng tuyến tránh thì hiện nay, 5/6 trạm đã giảm giá cho các phương tiện quanh trạm với phạm vi khoảng 10 km. Sau khi giảm giá quanh trạm, tình hình thu giá ổn định. Riêng trạm Cai Lậy hiện đang tạm dừng thu. Bộ GTVT đưa ra 2 phương án, 1 là giữ nguyên vị trí trạm như hiện nay, thực hiện giảm giá chung cho tất cả các phương tiện và mở rộng tối đa phạm vi giảm giá cho người dân quanh trạm; Phương án 2 là xây dựng thêm 1 trạm ở trên tuyến tránh, thu trên cả 2 trạm, phương tiện đi trên tuyến nào, doanh thu sẽ hoàn vốn cho tuyến đó.

Trên cơ sở 2 phương án nêu trên, Bộ GTVT và UBND tỉnh Tiền Giang sẽ thống nhất với các Bộ, ngành rà soát, lựa chọn phương án triển khai theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ.

Về 6 trạm thu trên cả tuyến quốc lộ và cao tốc khi đầu tư xây dựng tuyến đường cao tốc và cải tạo quốc lộ song hành thuộc 4 dự án, ông Thể cho biết, dự án đầu tư xây dựng đường cao tốc Thái Nguyên - Chợ Mới và nâng cấp cải tạo Quốc lộ 3 (1 trạm trên Quốc lộ 3 và 1 trạm trên tuyến cao tốc), để có giải pháp xử lý phù hợp, trước mắt Bộ GTVT cho phép Nhà đầu tư thu giá dịch vụ sử dụng đường bộ trên tuyến cao tốc. Trên cơ sở số liệu doanh thu thực tế trong 3 tháng, Bộ sẽ tính toán các phương án xử lý, thống nhất với UBND tỉnh Thái Nguyên để báo cáo Thủ tướng Chính phủ.

Đối với 3 dự án còn lại (Quốc lộ 6, cao tốc Bắc Giang - Lạng Sơn và cao tốc Hà Nội - Hải Phòng), ông Thể cho biết, theo tính toán, nếu bỏ trạm trên các tuyến quốc lộ, phương án tài chính các dự án sẽ không khả thi, nhà nước phải bố trí ngân sách để bù phần thiếu hụt lên đến khoảng 21.000 tỷ đồng (riêng Quốc lộ 5 khoảng 16.000 tỷ đồng).

“Trong điều kiện ngân sách nhà nước khó khăn như hiện nay, phương án này không khả thi, kiến nghị tiếp tục thu giá dịch vụ sử dụng đường bộ tại các trạm này” – ông Thể cho biết.

Đối với 2 trạm La Sơn - Tuý Loan và trạm Nam Hải Vân thu giá dịch vụ sử dụng đường bộ hoàn vốn cho Dự án hầm Đèo Cả, tại văn bản số 70/TTg-KTN ngày 12/01/2016, Thủ tướng đã đồng ý cho phép sử dụng 7 trạm (Bàn Thạch, Ninh An, Đèo Cả, Cù Mông, Nam Hải Vân, Phước Tượng - Phú Gia và La Sơn - Tuý Loan) để hoàn vốn cho Dự án hầm đường bộ Đèo Cả (bao gồm hầm Đèo Cả, hầm Cổ Mã, hầm Cù Mông và hầm Hải Vân).

Sau khi rà soát cho thấy, trạm La Sơn - Tuý Loan đặt trên tuyến cao tốc La Sơn - Tuý Loan (đầu tư theo hình thức BT): đối chiếu với quy định hiện hành, việc đầu tư một nơi, thu giá một nơi và thu giá trên tuyến đường đầu tư theo hình thức BT là không phù hợp. Đối với trạm này, Bộ Giao thông vận tải đang phối hợp với Nhà đầu tư tính toán lại hiệu quả tài chính của Dự án. Trên cơ sở phương án tài chính của Dự án, Bộ sẽ báo cáo Thủ tướng Chính phủ theo hướng không lập trạm La Sơn - Tuý Loan, nhà nước bố trí nguồn vốn để hỗ trợ nếu cần.

Với trạm Nam Hải Vân, Bộ GTVT đã báo cáo Thủ tướng Chính phủ và đã có quyết định gộp trạm Nam Hải Vân thu chung với trạm Bắc Hải Vân để hoàn vốn cho 2 dự án hầm Đèo Cả và Dự án hầm Phú Gia - Phước Tượng do cự ly quá gần.

Về mức giá dịch vụ sử dụng đường bộ, ông Thể cho biết đã được tính toán, xác định phù hợp với mức khung được quy định tại Thông tư số 159/2013/TT-BTC của Bộ Tài chính trước đây và nay là Thông tư số 35/2016/TT-BGTVT của Bộ GTVT, được sự đồng thuận của địa phương và được Bộ Tài chính ban hành Thông tư riêng cho từng trạm.

Hiện nay, Bộ đã miễn giảm giá với toàn bộ người dân quanh trạm; Giảm giá chung cho các xe loại 4, loại 5; Giảm tối đa mức giá đối với tất cả các loại xe nếu phương án tài chính của dự án còn khả thi.

Về việc giảm giá dịch vụ sử dụng đường bộ đối với các dự án sau quyết toán, trong số 56 dự án BOT, hiện 39 dự án đã đàm phán giảm giá chung, giảm giá xung quanh trạm cho các phương tiện; 5 dự án không điều chỉnh giảm giá; 5 dự án cầu xây dựng mới không điều chỉnh giảm giá; 1 dự án Hầm (Dự án Hầm Đèo Cả) không điều chỉnh giảm giá do người dân có sự lựa chọn qua đèo; 2 dự án đường đang nghiên cứu phương án di dời trạm, chưa điều chỉnh giảm; 3 dự án cao tốc thu vé kín có sự lựa chọn người dân; 1 dự án nếu giảm giá thì phương án tài chính không còn khả thi.

Về chủ trương đầu tư dự án BOT trên đường hiện hữu, Bộ GTVT đã đàm phán với các nhà đầu tư, làm việc với các địa phương, Bộ, ngành để dừng 4 dự án BOT đã ký hợp đồng và đang triển khai (3 dự án đường bộ và 1 dự án xây dựng ký túc xá Trường Đại học Giao thông vận tải Thành phố Hồ Chí Minh); dừng 10 dự án đã phê duyệt đề xuất dự án hoặc đang lập báo cáo nghiên cứu khả thi (8 dự án đường bộ và 2 dự án đường thuỷ nội địa).

Xuân Hưng

Nội dung:




Giá vàng 9999 tr.đ/lượng

Doji TienPhongBank

Tỷ giá ĐVT:đồng

Loại Mua Bán
BIDV
OCB Kỳ hạn (tháng)