Đổi "Phí" thành "Giá": Cần được Quốc hội cho phép!

12:50, 24/05/2018
|

(VnMedia) - Theo đại biểu Đinh Văn Nhã, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính Ngân sách của Quốc hội, phí đường bộ chưa nằm trong danh mục chuyển sang giá dịch vụ. Nếu Chính phủ định thay phí này thành giá sử dụng đường bộ thì phải được Quốc hội cho phép.

Đại biểu Đinh Văn Nhã
Đại biểu Đinh Văn Nhã,  Phó Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính Ngân sách

Ông Nhã cho biết, theo luật Phí và Lệ phí mới có hiệu lực thì có khoảng 20 khoản trước đây gọi là phí được chuyển sang gọi là giá dịch vụ. Tuy nhiên, phí đường bộ chưa nằm trong danh mục chuyển sang giá dịch vụ.

“Nếu Chính phủ định thay phí đường bộ để gọi là giá dịch vụ hoặc là giá sử dụng đường bộ thì phải được Quốc hội cho phép” - ông Nhã nói.

Theo ông Nhã, đường bộ là một hình thức từ trước đến nay nhà nước đầu tư là chính, và trách nhiệm của Nhà nước là cung cấp đường bộ để phục vụ đi lại của nhân dân, của những người có phương tiện.

Tuy nhiên, xu hướng như hiện nay là đang thực hiện chủ trương xã hội hóa các dịch vụ công, trong đó vấn đề đầu tư cho đường bộ rất lớn nên những năm gần đây đã xuất hiện những dự án đường BOT.

“Các doanh nghiệp ở các thành phần kinh tế khác tham gia bỏ tiền vào đầu tư gọi là BOT hoặc BT. Đó là hình thức xã hội hóa. Khi xã hội hóa thì đòi hỏi phải có cơ chế để cho các nhà đầu tư, các doanh nghiệp bỏ tiền vào. Và ít nhất các doanh nghiệp cũng phải hoàn lại vốn vì hầu hết các doanh nghiệp cũng phải đi vay ngân hàng, lãi suất rất cao” - ông Nhã nói.

Theo Phó Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính Ngân sách, lâu nay, phí đường bộ do Nhà nước thu với mức rất thấp. Trên cả nước, trong một năm, Nhà nước thu được chỉ đáp ứng khoảng 35 - 40% nhu cầu để duy tu bảo dưỡng đường. Hàng năm ngân sách phải bỏ ra khoảng 5.000 - 6.000 tỷ đồng hỗ trợ thêm mới đủ cơ sở vật chất nguồn lực để cho các địa phương, bộ ngành thực hiện duy tu bảo dưỡng đường bộ.

“Nhưng nhu cầu duy tu bảo dưỡng rất lớn, Nhà nước không đáp ứng được. Cho nên chuyện chuyển từ phí sử dụng đường bộ như hiện nay sang giá là một xu hướng phù hợp với quá trình xã hội hóa mà chúng ta đang kêu gọi các doanh nghiệp đầu tư vào xây dựng kết cấu hạ tầng” - ông Nhã giải thích.

Tuy nhiên, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính Ngân sách cũng cho biết, hiện nay, luật Phí và Lệ phí chưa quy định gọi phí sử dụng đường bộ là giá. “Trong một số luật chuyên ngành, kể cả trong Luật Đường bộ cũng vẫn gọi là phí đường bộ. Luật Phí và Lệ phí thì cũng vẫn gọi là phí đường bộ, chưa gọi là giá sử dụng đường bộ. Nếu chuyển sang thì cần thiết phải có sự điều chỉnh của các cơ quan thẩm quyền cho phép, ít nhất là phải được Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho phép bổ sung danh mục đấy. Khi đó mới có căn cứ pháp lý để chuyển từ phí sang giá” - ông Nhã khẳng định.

Dẫn thực tế hiện nay một số lĩnh vực đã dần chuyển từ phí sang giá như: giá khám chữa bệnh thay vì viện phí, chi phí học tập thay vì học phí…, ông Nhã cho rằng, đây không phải là một khoản phí do doanh nghiệp hoặc Nhà nước thu mà người sử dụng, người khám chữa bệnh, người đi học thì phải trả tiền.

“Kể cả đường hàng không, ta có bao giờ nói phí đi máy bay đâu mà đó là giá vé máy bay, tàu hỏa cũng là giá vé… Đó là giá cước mà người ta cũng cấp cho mình để đi lại. Riêng giá đường bộ hiện nay vẫn còn khái niệm phí” - ông Nhã nói.

Tuy nhiên, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính Ngân sách thừa nhận, việc chuyển đổi sang giá phải có cơ sở pháp lý và được luật pháp cho phép.

Ông Nhã cũng nhấn mạnh: “Khi chuyển sang gọi là chi phí sử dụng đường bộ hoặc là giá sử dụng đường bộ thì không phải cứ chuyển như vậy là doanh nghiệp hoàn toàn có quyền quyết định mức thu bao nhiêu". Lý do, theo ông Nhã, đó là vì trách nhiệm đầu tư đường bộ là của Nhà nước, nhưng Nhà nước không đủ nguồn lực mới phải huy động các doanh nghiệp tham gia đầu tư dưới hình thức xã hội hóa.

"Để xã hội hóa được thì dù có chuyển từ phí đường bộ sang giá sử dụng đường bộ thì vẫn là một loại giá có sự điều tiết của Nhà nước. Và Nhà nước sẽ quyết định doanh nghiệp thu ở mức bao nhiêu cho hợp lý. Sẽ phải có một khung giá, trong đó có mức trần" - ông Nhã nói.

Ông Nhã cũng lưu ý, về nguyên tắc, giá sẽ cao hơn phí vì nó phải đảm bảo lợi ích, trước mắt là lợi ích của nhà đầu tư để người ta hoàn lại chi phí đầu tư xây dựng đường, để trả lãi vay ngân hàng và lợi nhuận hợp lý để hoạt động. Nhà nước và người dân cũng có lợi ích trong đó.

“Không thể thả nổi được” là điều mà Phó Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính Ngân sách nhấn mạnh.

Xuân Hưng


Ý kiến bạn đọc