Chi phí trung gian đã "ăn" hết công sức của người nông dân?

19:29, 25/05/2018
|

(VnMedia) - Trong khi Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn (NN&PTNT) Nguyễn Xuân Cường khẳng định ngành Nông nghiệp đang đi đúng hướng thì đại biểu Trần Hoàng Ngân cho rằng, chi phí trung gian đã “ăn” hết công sức của người nông dân...

Chiều nay (25/5), Quốc hội tiếp tục thảo luận tại Hội trường về đánh giá bổ sung kết quả thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và ngân sách nhà nước năm 2017; tình hình thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và ngân sách Nhà nước những tháng đầu năm 2018. Lĩnh vực nông nghiệp được nhiều đại biểu đặc biệt quan tâm đóng góp ý kiến.

Theo đó, nhiều đại biểu tiếp tục nêu lại tình trạng được mùa rớt giá, vấn đề quy hoạch và tái cơ cấu ngành nông nghiệp, trong đó nhấn mạnh tính liên kết giữa sản xuất và chế biến, tiêu thụ vẫn còn quá kém.

Giải trình về vấn đề này, Bộ trưởng Bộ NN&PTNT Nguyễn Xuân Cường thừa nhận, tính liên kết trong sản xuất sản phẩm còn yếu trong cả 3 trục sản xuất: Quốc gia, cấp tỉnh và địa phương.

“Liên kết từ người sản xuất đến cơ sở chế biến cho đến tổ chức thị trường nhìn chung còn yếu. Chế biến chưa tương xứng với sức sản xuất mặc dù sức sản xuất ngành nào cũng lớn.  Đây là khâu tồn tại phổ biến, kể cả với một số ngành hàng mà chúng ta coi là mạnh như chế biến thủy sản, chế biến tôm…” - Bộ trưởng thừa nhận.

Bộ trưởng Nguyễn Xuân Cường giải trình tại phiên họp chiều 25/5
Bộ trưởng Nguyễn Xuân Cường giải trình tại phiên họp chiều 25/5

Người đứng đầu ngành nông nghiệp mặc dù vẫn khẳng định chắc chắn và nhiều lần nhắc đi nhắc lại là “Hiện nay đang đi đúng hướng”, nhưng cũng đồng thời tiếp tục nêu lên nhiều yếu kém của ngành nông nghiệp, đơn cử như việc đầu tư 8 nhà máy chế biến nhưng vẫn có lúc sản phẩm bị dư thừa, chuỗi giá trị chưa cao…

Ông Nguyễn Xuân Cường cũng nhấn mạnh những bất cập về quản lý nhà nước, không chỉ trong quá trình tổ chức sản xuất và lưu thông hàng hóa mà còn ở việc quản lý vật tư đầu vào như phân bón, thuốc trừ sâu, hóa chất.

Về điểm yếu thị trường, ông Nguyễn Xuân Cường cho biết, xuất khẩu nhiều nhưng thị trường bấp bênh, chưa ổn định, chưa có thương hiệu, mẫu mã bao bì chưa đẹp, các thiết chế hạ tầng thương mại phục vụ thị trường trong nước chưa tương xứng…

Theo Bộ trưởng, tiếp tục đà phát triển của giai đoạn 1 chương trình mục tiêu quốc gia, hiện nay đang “rất khả dĩ” trong việc khắc phục những tồn tại như chống trình trạng phát triển theo phong trào, đi sâu vào chất lượng, giảm nhanh tiến tới kết thúc nợ đọng xây dựng cơ bản… Cùng với đó, 19 tiêu chí nông thôn mới đã được chỉnh sửa theo hướng ưu tiên thúc đẩy sản xuất nâng cao đời sống, đảm bảo môi trường, an ninh xã hội…

Đặc biệt, ông Cường nhấn mạnh, toàn bộ thiết chế hạ tầng đã phân cấp cho địa phương.

Bộ trưởng Bộ NN&PTNT cũng cho biết, giai đoạn này, tổng nguồn lực hỗ trợ cho lĩnh vực nông nghiệp đã tăng gấp 3 lần giai đoạn trước, với 196 nghìn tỷ. Những vùng miền kém kỳ này cũng được ưu tiên với tỷ lệ phân phối từ gấp 4 đến 5 lần phân bổ Ngân sách nhà nước.

Phát biểu tranh luận sau khi Bộ trưởng giải trình, đại biểu Lê Thanh Vân nói: “Bộ trưởng nói phân loại hàng hóa theo 3 cấp tỉnh, huyện, xã có thể gây đến hiểu lầm là phân cấp trách nhiệm cho 3 cấp chính quyền trong việc hỗ trợ cho nông dân về tiêu thụ sản phẩm”.

Ông Lê Thanh Vân cho rằng, trong kinh tế thị trường, chỉ có quan hệ giữa sản xuất hàng hóa và tiêu thụ hàng hóa, giữa người sản xuất và người tiêu thụ.

“Như vậy, yếu tố tác động từ các cấp chính quyền chính là sự hỗ trợ của nhà nước, và câu chuyện được mùa rớt giá chính là từ tư duy phân cấp” - đại biểu Lê Thanh Vân thẳng thắn nêu ý kiến.

Theo đại biểu Vân, trong công nghiệp 4.0 thì nông nghiệp không những sản xuất theo địa chỉ tiêu thụ mà nhiều nước có thể để ruộng đất bỏ không nếu như không có đặt hàng, “trong khi đó, nông dân của ta sản xuất hàng hóa theo thị trường khi có trào lưu mà không tính đến cung cầu”.

“Tôi đề nghị phải xây dựng một cơ sở dữ liệu toàn diện về chỉ dẫn địa lý với năng lực sản xuất, với sản lượng tiêu thụ, với giá cả giá thành, với môi trường kết nối internet, với vạn vật… để có thể giải tỏa đươc câu chuyện giải cứu nông sản khi được mùa rớt giá. Đây không chỉ là trách nhiệm của ngành nông nghiệp mà đòi hỏi trách nhiệm của các Bộ, ngành khác” - đại biểu Lê Thanh Vân nói.

Theo ông Vân, làm nông nghiệp thông minh phải dựa trên phân tích có sở dữ liệu để lựa chọn công nghệ, lựa chọn giống cây, con thích hợp với năng lực sản xuất, với điều kiện thổ nhưỡng, điều kiện khí hậu. Có như vậy, vai trò điều tiết của ngành nông nghiệp mới đi đúng hướng.

Đại biểu Trần Hoàng Ngân
Đại biểu Trần Hoàng Ngân

Trong khi đó, đánh giá cao những nỗ lực của Bộ trưởng Bộ NN&PTNT trong 2 năm vừa qua, tuy nhiên, đại biểu Trần Hoàng Ngân đề nghị Bộ trưởng “nhìn thẳng hơn một chút rằng, những giá trị gia tăng đó, ai là người thụ hưởng, có phải là người nông dân không?”

Ông Ngân đưa ra dẫn chứng: Năng suất lao động của người nông dân trong lĩnh vực nông nghiệp năm 2011 thì bằng 40% năng suất lao động bình quân. Nhưng năm 2017 thì giảm xuống chỉ còn bằng 38%. Điều đó có nghĩa là đang giảm.

“Tôi mong Bộ trưởng lưu ý rằng, chi phí trung gian đã ăn hết công sức lao động của người nông dân” - đại biểu Trần Hoàng Ngân nói.

Xuân Hưng


Ý kiến bạn đọc